تاثیر فاضلاب بر انتقال فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی در ستون خاک با پوشش ریحان

سابقه و هدف: به کارگیری فاضلاب در بخش کشاورزی هر چند با مزایای زیادی توأم است، اما به دلیل اینکه این گونه آب‌ها، حاوی میکروارگانیزم‌های بیماری‌زا و در برخی از شرایط فلزات سنگین و یا ترکیبات آلی و معدنی مضر دیگری می‌باشند، می-توانند اثرات زیست محیطی بسیار نامطلوبی مانند آلودگی منابع آب (به ویژه آب‌ها...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: صفر معروفی, مسعود شاکرمی, قاسم رحیمی
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2016-11-01
Series:پژوهش‌های حفاظت آب و خاک
Subjects:
Online Access:https://jwsc.gau.ac.ir/article_3367_f1c66994f89fbaba915bb82a68cbc9f2.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850056700513484800
author صفر معروفی
مسعود شاکرمی
قاسم رحیمی
author_facet صفر معروفی
مسعود شاکرمی
قاسم رحیمی
author_sort صفر معروفی
collection DOAJ
description سابقه و هدف: به کارگیری فاضلاب در بخش کشاورزی هر چند با مزایای زیادی توأم است، اما به دلیل اینکه این گونه آب‌ها، حاوی میکروارگانیزم‌های بیماری‌زا و در برخی از شرایط فلزات سنگین و یا ترکیبات آلی و معدنی مضر دیگری می‌باشند، می-توانند اثرات زیست محیطی بسیار نامطلوبی مانند آلودگی منابع آب (به ویژه آب‌های زیرزمینی)، خاک و گیاه را به بار آورند لذا تلاش برای دستیابی به نحوه دفع مناسب فاضلاب در محیط زیست ضروری است. بنابراین هدف از این تحقیق، تاثیر نوع فاضلاب بر انتقال فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی در یک ستون خاک با پوشش گیاه ریحان می‌باشد. مواد و روش‌ها: تحقیق حاضر در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار آبیاری و سه تکرار در شرایط لایسیمتری انجام گرفت. تیمارهای بکار برده شده شامل فاضلاب خام (1W)، پساب تصفیه شده (2W) و ترکیب 50 درصد فاضلاب خام و آب معمولی (3W) بودند. برای اجرای طرح از نه عدد لایسیمتر حجمی (126 ×30 ×30 سانتیمتر) که دارای سه لایه خاک بودند، استفاده شد. تغییرات بافت خاک از قسمت فوقانی به سمت پایین به ترتیب رسی، لوم رسی و لوم رسی شنی بود. پس از طراحی و آماده‌سازی لایسیمترها، گیاه ریحان در آنها کشت و در پایان هر دوره آبیاری، میزان فلزات سرب، نیکل، مس، روی و همچنین میزان ترکیبات شیمیایی نیتروژن- نیتراتی، فسفر- فسفاتی و پتاسیم در تیمارهای مختلف محاسبه شد. یافته‌ها: نتایج این تحقیق بیانگر آن است که ستون‌های خاک (تحت شرایط کشت گیاه ریحان) مورد استفاده توانایی خوبی در نگهداری نیکل، سرب، روی، مس، نیتروژن- نیتراتی، فسفر- فسفاتی و پتاسیم موجود در فاضلاب را دارد. به طوری که میانگین مقدار تمام پارامترهای فوق همواره کمتر از میانگین مقدار آن‌ها در فاضلاب‌های ورودی به لایسیمتر است .اگر چه با استمرار کاربرد فاضلاب مقادیر نیکل، سرب، روی، مس، نیتروژن- نیتراتی، فسفر- فسفاتی و پتاسیم موجود در آب‌های مصرفی رو به فزونی نهاد اما میزان این پارامترها بسیار پایینتر از حدود مجاز ارائه شده می‌باشد. نتایج به دست آمده نشان داد که نوع آب آبیاری بر میزان تمام پارامترهای فوق (بجز نیکل و سرب) اثر معنی‌دار داشت. از لحاظ بزرگی و معنی‌داری، الگوی روی، پتاسیم، نیتروژن‌ نیتراتی و فسفر- فسفاتی به صورت 3W =2W نتیجه گیری: با توجه به روند صعودی فلزات سنگین و همچنین نیترات موجود در زه‌آب، باید دقت ویژه‌ای در استفاده از فاضلاب به ویژه فاضلاب خام مبذول گردد، زیرا با گذشت زمان و تجزیه مواد آلی، این عناصر می‌توانند وارد آب‌های زیرزمینی شده و برای انسان و محیط زیست خطرآفرین باشند.
format Article
id doaj-art-ab17de66d4914a61bfb30aedb421d239
institution DOAJ
issn 2322-2069
2322-2794
language fas
publishDate 2016-11-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series پژوهش‌های حفاظت آب و خاک
spelling doaj-art-ab17de66d4914a61bfb30aedb421d2392025-08-20T02:51:38ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesپژوهش‌های حفاظت آب و خاک2322-20692322-27942016-11-0123512310.22069/jwfst.2017.8272.21613367تاثیر فاضلاب بر انتقال فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی در ستون خاک با پوشش ریحانصفر معروفی0مسعود شاکرمی1قاسم رحیمی2گروه آب دانشگاه بو علی سینا همداندانشجوی دکتریهیت علمی دانشگاه بوعلی سینا همدانسابقه و هدف: به کارگیری فاضلاب در بخش کشاورزی هر چند با مزایای زیادی توأم است، اما به دلیل اینکه این گونه آب‌ها، حاوی میکروارگانیزم‌های بیماری‌زا و در برخی از شرایط فلزات سنگین و یا ترکیبات آلی و معدنی مضر دیگری می‌باشند، می-توانند اثرات زیست محیطی بسیار نامطلوبی مانند آلودگی منابع آب (به ویژه آب‌های زیرزمینی)، خاک و گیاه را به بار آورند لذا تلاش برای دستیابی به نحوه دفع مناسب فاضلاب در محیط زیست ضروری است. بنابراین هدف از این تحقیق، تاثیر نوع فاضلاب بر انتقال فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی در یک ستون خاک با پوشش گیاه ریحان می‌باشد. مواد و روش‌ها: تحقیق حاضر در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار آبیاری و سه تکرار در شرایط لایسیمتری انجام گرفت. تیمارهای بکار برده شده شامل فاضلاب خام (1W)، پساب تصفیه شده (2W) و ترکیب 50 درصد فاضلاب خام و آب معمولی (3W) بودند. برای اجرای طرح از نه عدد لایسیمتر حجمی (126 ×30 ×30 سانتیمتر) که دارای سه لایه خاک بودند، استفاده شد. تغییرات بافت خاک از قسمت فوقانی به سمت پایین به ترتیب رسی، لوم رسی و لوم رسی شنی بود. پس از طراحی و آماده‌سازی لایسیمترها، گیاه ریحان در آنها کشت و در پایان هر دوره آبیاری، میزان فلزات سرب، نیکل، مس، روی و همچنین میزان ترکیبات شیمیایی نیتروژن- نیتراتی، فسفر- فسفاتی و پتاسیم در تیمارهای مختلف محاسبه شد. یافته‌ها: نتایج این تحقیق بیانگر آن است که ستون‌های خاک (تحت شرایط کشت گیاه ریحان) مورد استفاده توانایی خوبی در نگهداری نیکل، سرب، روی، مس، نیتروژن- نیتراتی، فسفر- فسفاتی و پتاسیم موجود در فاضلاب را دارد. به طوری که میانگین مقدار تمام پارامترهای فوق همواره کمتر از میانگین مقدار آن‌ها در فاضلاب‌های ورودی به لایسیمتر است .اگر چه با استمرار کاربرد فاضلاب مقادیر نیکل، سرب، روی، مس، نیتروژن- نیتراتی، فسفر- فسفاتی و پتاسیم موجود در آب‌های مصرفی رو به فزونی نهاد اما میزان این پارامترها بسیار پایینتر از حدود مجاز ارائه شده می‌باشد. نتایج به دست آمده نشان داد که نوع آب آبیاری بر میزان تمام پارامترهای فوق (بجز نیکل و سرب) اثر معنی‌دار داشت. از لحاظ بزرگی و معنی‌داری، الگوی روی، پتاسیم، نیتروژن‌ نیتراتی و فسفر- فسفاتی به صورت 3W =2W نتیجه گیری: با توجه به روند صعودی فلزات سنگین و همچنین نیترات موجود در زه‌آب، باید دقت ویژه‌ای در استفاده از فاضلاب به ویژه فاضلاب خام مبذول گردد، زیرا با گذشت زمان و تجزیه مواد آلی، این عناصر می‌توانند وارد آب‌های زیرزمینی شده و برای انسان و محیط زیست خطرآفرین باشند.https://jwsc.gau.ac.ir/article_3367_f1c66994f89fbaba915bb82a68cbc9f2.pdfفاضلاب خامپساب تصفیه شدهلایسیمترفلزات سنگین
spellingShingle صفر معروفی
مسعود شاکرمی
قاسم رحیمی
تاثیر فاضلاب بر انتقال فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی در ستون خاک با پوشش ریحان
پژوهش‌های حفاظت آب و خاک
فاضلاب خام
پساب تصفیه شده
لایسیمتر
فلزات سنگین
title تاثیر فاضلاب بر انتقال فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی در ستون خاک با پوشش ریحان
title_full تاثیر فاضلاب بر انتقال فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی در ستون خاک با پوشش ریحان
title_fullStr تاثیر فاضلاب بر انتقال فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی در ستون خاک با پوشش ریحان
title_full_unstemmed تاثیر فاضلاب بر انتقال فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی در ستون خاک با پوشش ریحان
title_short تاثیر فاضلاب بر انتقال فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی در ستون خاک با پوشش ریحان
title_sort تاثیر فاضلاب بر انتقال فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی در ستون خاک با پوشش ریحان
topic فاضلاب خام
پساب تصفیه شده
لایسیمتر
فلزات سنگین
url https://jwsc.gau.ac.ir/article_3367_f1c66994f89fbaba915bb82a68cbc9f2.pdf
work_keys_str_mv AT ṣfrmʿrwfy tạtẖyrfạḍlạbbrạntqạlflzạtsngynwtrḵybạtsẖymyạyydrstwnkẖạḵbạpwsẖsẖryḥạn
AT msʿwdsẖạḵrmy tạtẖyrfạḍlạbbrạntqạlflzạtsngynwtrḵybạtsẖymyạyydrstwnkẖạḵbạpwsẖsẖryḥạn
AT qạsmrḥymy tạtẖyrfạḍlạbbrạntqạlflzạtsngynwtrḵybạtsẖymyạyydrstwnkẖạḵbạpwsẖsẖryḥạn