بررسی رنگ در فرش نگارههای خمسه نظامی و فرش دوره شاه تهماسب صفوی
تصاویر نسخههای تاریخی چون خمسه نظامی، فهم دقیقی از ویژگیهای دیداری اشیای مورد استفاده زمان خود را انتقال میدهند. هدف از این پژوهش، مطالعه رنگ فرش در نسخههای گوناگون خمسه نظامی در قرن 10 هجریقمری /16 میلادی و دوره حکومت شاه تهماسب است. بررسی رنگ این فرشها این پرسش را مطرح میکند: سیر رنگ فرش...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | fas |
| Published: |
Institute for Color Science and Technology
2025-02-01
|
| Series: | مطالعات در دنیای رنگ |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://jscw.icrc.ac.ir/article_82053_709c487b8198969d35e0f84e8bddd342.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849336504884658176 |
|---|---|
| author | شیوا علائی یزدی الهه پنجهباشی |
| author_facet | شیوا علائی یزدی الهه پنجهباشی |
| author_sort | شیوا علائی یزدی |
| collection | DOAJ |
| description | تصاویر نسخههای تاریخی چون خمسه نظامی، فهم دقیقی از ویژگیهای دیداری اشیای مورد استفاده زمان خود را انتقال میدهند. هدف از این پژوهش، مطالعه رنگ فرش در نسخههای گوناگون خمسه نظامی در قرن 10 هجریقمری /16 میلادی و دوره حکومت شاه تهماسب است. بررسی رنگ این فرشها این پرسش را مطرح میکند: سیر رنگ فرش در نگارههای خمسه از این بازه زمانی چگونه است و چه ارتباطی با فرشهای باقیمانده از آن دوره دارد؟ روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای (اسنادی) میباشد. این پژوهش، بررسی رنگ فرش در نمونههای خمسه در دوره اوج شکوه هنرصفوی است، که تا به حال صورت نگرفته است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که فرش نگارههای مکتب هرات سال930 هـ.ق. غالبا سرخ، مشکی و سرمهای هستند. فرش نگارههای تبریز در حوالی سال 946 هـ.ق. به رنگهای نامبرده و رنگهای روشنتر کرم، سبز و آبی هستند و فرش مکتب شیراز سال 995 هـ.ق. اغلب دارای رنگهای سرخابی، آبی، نارنجی و سبز است. رنگهای غالب مکتب هرات با مفاهیم عرفانی و زندگی ماورایی پیوند دارند، در حالی که مفاهیم رنگی مکتب شیراز شور زندگی زمینی را منتقل میکند و مکتب تبریز ترکیبی از این دو مفهوم است. ویژگیهای دیداری رنگ در فرش، هم در مکتبهای نگارگری و هم مراکز فرشبافی سراسر یکسان هستند و در کمال شباهت دارای محل خلق یکسان نیستند که ارتباط گسترده هنرمندان در نقاط گوناگون ایران را نشان میدهد. |
| format | Article |
| id | doaj-art-a4cef5cf43fa45368e4e77fa6423102f |
| institution | Kabale University |
| issn | 2251-7278 2383-2223 |
| language | fas |
| publishDate | 2025-02-01 |
| publisher | Institute for Color Science and Technology |
| record_format | Article |
| series | مطالعات در دنیای رنگ |
| spelling | doaj-art-a4cef5cf43fa45368e4e77fa6423102f2025-08-20T03:44:57ZfasInstitute for Color Science and Technologyمطالعات در دنیای رنگ2251-72782383-22232025-02-01151173310.30509/jscw.2024.167362.120282053بررسی رنگ در فرش نگارههای خمسه نظامی و فرش دوره شاه تهماسب صفویشیوا علائی یزدی0الهه پنجهباشی1کارشناسی ارشد، گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران، صندوق پستی: 11155-1639.دانشیار، گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران، صندوق پستی: 11155-1639.تصاویر نسخههای تاریخی چون خمسه نظامی، فهم دقیقی از ویژگیهای دیداری اشیای مورد استفاده زمان خود را انتقال میدهند. هدف از این پژوهش، مطالعه رنگ فرش در نسخههای گوناگون خمسه نظامی در قرن 10 هجریقمری /16 میلادی و دوره حکومت شاه تهماسب است. بررسی رنگ این فرشها این پرسش را مطرح میکند: سیر رنگ فرش در نگارههای خمسه از این بازه زمانی چگونه است و چه ارتباطی با فرشهای باقیمانده از آن دوره دارد؟ روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای (اسنادی) میباشد. این پژوهش، بررسی رنگ فرش در نمونههای خمسه در دوره اوج شکوه هنرصفوی است، که تا به حال صورت نگرفته است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که فرش نگارههای مکتب هرات سال930 هـ.ق. غالبا سرخ، مشکی و سرمهای هستند. فرش نگارههای تبریز در حوالی سال 946 هـ.ق. به رنگهای نامبرده و رنگهای روشنتر کرم، سبز و آبی هستند و فرش مکتب شیراز سال 995 هـ.ق. اغلب دارای رنگهای سرخابی، آبی، نارنجی و سبز است. رنگهای غالب مکتب هرات با مفاهیم عرفانی و زندگی ماورایی پیوند دارند، در حالی که مفاهیم رنگی مکتب شیراز شور زندگی زمینی را منتقل میکند و مکتب تبریز ترکیبی از این دو مفهوم است. ویژگیهای دیداری رنگ در فرش، هم در مکتبهای نگارگری و هم مراکز فرشبافی سراسر یکسان هستند و در کمال شباهت دارای محل خلق یکسان نیستند که ارتباط گسترده هنرمندان در نقاط گوناگون ایران را نشان میدهد.https://jscw.icrc.ac.ir/article_82053_709c487b8198969d35e0f84e8bddd342.pdfرنگدوره شاه تهماسب صفویفرشنگارگریخمسه نظامی |
| spellingShingle | شیوا علائی یزدی الهه پنجهباشی بررسی رنگ در فرش نگارههای خمسه نظامی و فرش دوره شاه تهماسب صفوی مطالعات در دنیای رنگ رنگ دوره شاه تهماسب صفوی فرش نگارگری خمسه نظامی |
| title | بررسی رنگ در فرش نگارههای خمسه نظامی و فرش دوره شاه تهماسب صفوی |
| title_full | بررسی رنگ در فرش نگارههای خمسه نظامی و فرش دوره شاه تهماسب صفوی |
| title_fullStr | بررسی رنگ در فرش نگارههای خمسه نظامی و فرش دوره شاه تهماسب صفوی |
| title_full_unstemmed | بررسی رنگ در فرش نگارههای خمسه نظامی و فرش دوره شاه تهماسب صفوی |
| title_short | بررسی رنگ در فرش نگارههای خمسه نظامی و فرش دوره شاه تهماسب صفوی |
| title_sort | بررسی رنگ در فرش نگارههای خمسه نظامی و فرش دوره شاه تهماسب صفوی |
| topic | رنگ دوره شاه تهماسب صفوی فرش نگارگری خمسه نظامی |
| url | https://jscw.icrc.ac.ir/article_82053_709c487b8198969d35e0f84e8bddd342.pdf |
| work_keys_str_mv | AT sẖywạʿlạỷyyzdy brrsyrngdrfrsẖngạrhhạykẖmshnẓạmywfrsẖdwrhsẖạhthmạsbṣfwy AT ạlhhpnjhbạsẖy brrsyrngdrfrsẖngạrhhạykẖmshnẓạmywfrsẖdwrhsẖạhthmạsbṣfwy |