مطالعه مقایسه‌ای کیفیت هوای استان همدان قبل، حین و بعد از پاندمی کووید -19

زمینه و اهداف: استان همدان با 20000 کیلومتر مربع مساحت و جمعیت 1700000 نفر در غرب ایران واقع شده است. شروع کووید-19 و توقف تجمعات عمومی بر کیفیت هوا تأثیر گذاشت. این مطالعه با هدف بررسی کیفیت هوای استان همدان طی دو سال قبل از شیوع کووید-19، دوره شیوع و پس از آن انجام شد. مواد و روش‌ها: این پژوهش ب...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: Fatemeh Masaebi, Mazyar Peyda, zohre farahmandkia
Format: Article
Language:fas
Published: School of health and safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences 2025-02-01
Series:بهداشت در عرصه
Subjects:
Online Access:https://journals.sbmu.ac.ir/jhf/article/view/46580
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850284760996249600
author Fatemeh Masaebi
Mazyar Peyda
zohre farahmandkia
author_facet Fatemeh Masaebi
Mazyar Peyda
zohre farahmandkia
author_sort Fatemeh Masaebi
collection DOAJ
description زمینه و اهداف: استان همدان با 20000 کیلومتر مربع مساحت و جمعیت 1700000 نفر در غرب ایران واقع شده است. شروع کووید-19 و توقف تجمعات عمومی بر کیفیت هوا تأثیر گذاشت. این مطالعه با هدف بررسی کیفیت هوای استان همدان طی دو سال قبل از شیوع کووید-19، دوره شیوع و پس از آن انجام شد. مواد و روش‌ها: این پژوهش با رعایت استانداردهای اخلاقی انجام شد. داده‌های کیفی هوای روزانه از پنج ایستگاه پایش استخراج شد. پس از اعتبارسنجی، داده‌ها طی سه دوره فوق مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفتند. نتایج توصیفی به ‌صورت میانگین و انحراف معیار ارائه شد و پارامترها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون Post Hoc Bonferroni ارزیابی شدند. یافته‌ها: در دوران کووید-19، میانگین غلظت CO2، O3 و PM10 نسبت به قبل از کووید-19کاهش یافت، در حالی که غلظت‌ PM2.5، SO2 و CO افزایش یافت. پس از کووید-19میانگین غلظت NO2، O3 و SO2 در مقایسه با دوره کووید-19 کاهش یافت، اما غلظت PM10 و CO افزایش یافت و PM2.5  میانگین ثابتی را حفظ کرد. همچنین مشخص شد که بیشترین میانگین غلظت NO2 و O3 در تابستان، CO در پاییز و SO2 در زمستان رخ‌ داده است.  نتیجه‌گیری: قرنطینه اجباری در دوره کووید-19 بر کیفیت هوای استان تأثیر گذاشته است. ممنوعیت سوخت مازوت در نیروگاه‌ها و واحدهای صنعتی پس از کووید-19 نیز به طور قابل توجهی بر کیفیت هوا تأثیر گذاشت. بنابراین کنترل ترافیک و ممنوعیت همزمان سوخت مازوت برای بهبود کیفیت هوای این استان توصیه می شود.
format Article
id doaj-art-a34fe5ba58da42578d04191ac4704c03
institution OA Journals
issn 2322-5130
2383-1375
language fas
publishDate 2025-02-01
publisher School of health and safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences
record_format Article
series بهداشت در عرصه
spelling doaj-art-a34fe5ba58da42578d04191ac4704c032025-08-20T01:47:28ZfasSchool of health and safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciencesبهداشت در عرصه2322-51302383-13752025-02-0112341210.22037/jhf.v12i3.4658036480مطالعه مقایسه‌ای کیفیت هوای استان همدان قبل، حین و بعد از پاندمی کووید -19Fatemeh Masaebi0Mazyar Peyda1zohre farahmandkia2گروه آمار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایرانگروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایرانگروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایرانزمینه و اهداف: استان همدان با 20000 کیلومتر مربع مساحت و جمعیت 1700000 نفر در غرب ایران واقع شده است. شروع کووید-19 و توقف تجمعات عمومی بر کیفیت هوا تأثیر گذاشت. این مطالعه با هدف بررسی کیفیت هوای استان همدان طی دو سال قبل از شیوع کووید-19، دوره شیوع و پس از آن انجام شد. مواد و روش‌ها: این پژوهش با رعایت استانداردهای اخلاقی انجام شد. داده‌های کیفی هوای روزانه از پنج ایستگاه پایش استخراج شد. پس از اعتبارسنجی، داده‌ها طی سه دوره فوق مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفتند. نتایج توصیفی به ‌صورت میانگین و انحراف معیار ارائه شد و پارامترها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون Post Hoc Bonferroni ارزیابی شدند. یافته‌ها: در دوران کووید-19، میانگین غلظت CO2، O3 و PM10 نسبت به قبل از کووید-19کاهش یافت، در حالی که غلظت‌ PM2.5، SO2 و CO افزایش یافت. پس از کووید-19میانگین غلظت NO2، O3 و SO2 در مقایسه با دوره کووید-19 کاهش یافت، اما غلظت PM10 و CO افزایش یافت و PM2.5  میانگین ثابتی را حفظ کرد. همچنین مشخص شد که بیشترین میانگین غلظت NO2 و O3 در تابستان، CO در پاییز و SO2 در زمستان رخ‌ داده است.  نتیجه‌گیری: قرنطینه اجباری در دوره کووید-19 بر کیفیت هوای استان تأثیر گذاشته است. ممنوعیت سوخت مازوت در نیروگاه‌ها و واحدهای صنعتی پس از کووید-19 نیز به طور قابل توجهی بر کیفیت هوا تأثیر گذاشت. بنابراین کنترل ترافیک و ممنوعیت همزمان سوخت مازوت برای بهبود کیفیت هوای این استان توصیه می شود.https://journals.sbmu.ac.ir/jhf/article/view/46580آلودگی هوا، کووید- 19، همدان، ایران، ویروس کرونا
spellingShingle Fatemeh Masaebi
Mazyar Peyda
zohre farahmandkia
مطالعه مقایسه‌ای کیفیت هوای استان همدان قبل، حین و بعد از پاندمی کووید -19
بهداشت در عرصه
آلودگی هوا، کووید- 19، همدان، ایران، ویروس کرونا
title مطالعه مقایسه‌ای کیفیت هوای استان همدان قبل، حین و بعد از پاندمی کووید -19
title_full مطالعه مقایسه‌ای کیفیت هوای استان همدان قبل، حین و بعد از پاندمی کووید -19
title_fullStr مطالعه مقایسه‌ای کیفیت هوای استان همدان قبل، حین و بعد از پاندمی کووید -19
title_full_unstemmed مطالعه مقایسه‌ای کیفیت هوای استان همدان قبل، حین و بعد از پاندمی کووید -19
title_short مطالعه مقایسه‌ای کیفیت هوای استان همدان قبل، حین و بعد از پاندمی کووید -19
title_sort مطالعه مقایسه‌ای کیفیت هوای استان همدان قبل، حین و بعد از پاندمی کووید 19
topic آلودگی هوا، کووید- 19، همدان، ایران، ویروس کرونا
url https://journals.sbmu.ac.ir/jhf/article/view/46580
work_keys_str_mv AT fatemehmasaebi mṭạlʿhmqạyshạyḵyfythwạyạstạnhmdạnqblḥynwbʿdạzpạndmyḵwwyd19
AT mazyarpeyda mṭạlʿhmqạyshạyḵyfythwạyạstạnhmdạnqblḥynwbʿdạzpạndmyḵwwyd19
AT zohrefarahmandkia mṭạlʿhmqạyshạyḵyfythwạyạstạnhmdạnqblḥynwbʿdạzpạndmyḵwwyd19