زیست سنجی شترهای یک کوهانه با استفاده از فن آوری ماشین بینایی

سابقه و هدف : سنجش ابعاد بدن در دام‌های اهلی برای اندازه‌گیری ویژگی‌هایی نظیر وزن، ارزیابی تیپ و نمره بدنی حیوان استفاده می شود. در دام‌های اهلی مهمترین اندازه های خطی بدن شامل ارتفاع شانه، دور سینه، عمق سینه، طول بدن، استخوان پیشانی، ارتفاع کپل، فاصله بین چشم ها، طول گوش، عرض گوش و طول دم است. اغلب...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: مهدی خجسته کی, محمد یگانه پرست, علیرضا جعفری اروری, نادر اسدزاده, محمد خاکی
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2019-05-01
Series:پژوهش در نشخوارکنندگان
Subjects:
Online Access:https://ejrr.gau.ac.ir/article_4680_9d4d2a134d430dba156606d2ed1c2a72.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850219623010533376
author مهدی خجسته کی
محمد یگانه پرست
علیرضا جعفری اروری
نادر اسدزاده
محمد خاکی
author_facet مهدی خجسته کی
محمد یگانه پرست
علیرضا جعفری اروری
نادر اسدزاده
محمد خاکی
author_sort مهدی خجسته کی
collection DOAJ
description سابقه و هدف : سنجش ابعاد بدن در دام‌های اهلی برای اندازه‌گیری ویژگی‌هایی نظیر وزن، ارزیابی تیپ و نمره بدنی حیوان استفاده می شود. در دام‌های اهلی مهمترین اندازه های خطی بدن شامل ارتفاع شانه، دور سینه، عمق سینه، طول بدن، استخوان پیشانی، ارتفاع کپل، فاصله بین چشم ها، طول گوش، عرض گوش و طول دم است. اغلب این اندازه‌ها با وزن زنده و برخی صفات تولیدی دام‌های اهلی ارتباط دارد. به عنوان مثال نتایج بسیاری از مطالعات نشان می‌دهد که دور سینه، طول بدن، عرض لگن و ارتفاع شانه مناسب‌ترین و مطمئن‌ترین ویژگی‌ها برای تخمین وزن زنده دام است. در مطالعات اخیر از ویژگی‌های تصاویر دیجیتال در شرایط خاص برای تخمین اندازه های بدنی دام‌های اهلی استفاده شده است. مبنای عمل این اندازه‌گیری ها استفاده از فن آوری یادگیری ماشین است و در حال حاضر در مورد برخی دام‌ها نظیر گاوهای شیری آزمایش شده است، لذا این تحقیق با هدف بررسی امکان استفاده از فن آوری ماشین بینایی به منظور تخمین ابعاد بدن شتر‌های یک کوهانه انجام شد. مواد و روش ها : این تحقیق در سال 1395 تا 1396 روی شترهای یک کوهانه در یکی از گله های پرورش شتر در استان قم انجام شد. گله مورد مطالعه شامل 9 نفر شتر ماده بالغ یک شتر لوک بالغ و 11 نفر بچه شتر 2 تا 12 ماهه بود که در ماه های بعد و با شروع زایش ها تعداد 5 بچه شتر نوزاد در گله متولد شد. ابعاد بدن بچه شترهای موجود در گله و شترهای بالغ هر ماه یک مرتبه ثبت شد و همزمان تصاویر دیجیتال از فاصله ثابت (2 متری) از هر یک از شترها تهیه گردید. بطور کلی در این مطالعه در مجموع 203 رکورد از شترهای موجود در سنین مختلف اندازه‌گیری شد. هر عکس ابتدا به رایانه منتقل شد و سپس برخی ویرایش های لازم جهت بهتر شدن کیفیت عکس انجام شد. برخی خصوصیات عددی هر تصویر با استفاده از توابع تعریف شده در محیط گرافیکی نرم‌افزار متلب استحصال شد و در نهایت تعداد 22 خصوصیت مختلف از خصوصیات شکل‌شناسی از تصاویر شترها استخراج گردید. خصوصیاتی که با صفات زیست سنجی شتر ارتباط بیشتری داشتند، با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون انتخاب شدند. داده کاوی اطلاعات با هدف کشف ارتباط ریاضی بین خصوصیات استخراج شده حاصل از یک تصویر با خصوصیات مرتبط با ابعاد بدن شتر‌ها با استفاده از ابزار شبکه عصبی مصنوعی نرم-افزار متلب انجام شد. برای تخمین ابعاد بدن شتر‌ها از ابزار "تخمین مقادیر" نرم‌افزار متلب استفاده شد. شبکه عصبی پیش بینی شده از نوع "شبکه عصبی پیش خور" بود که با الگوریتم "پس انتشار خطا" آموزش داده شد. یافته ها : ویژگی‌های قطر معادل، طول محور اصلی، طول محور فرعی، جعبه محاطی، مساحت قسمت محدب، مساحت ناحیه پرشده، محیط تصویر، مساحت تصویر و تعداد نقاط سفید تصویر با ابعاد بدنی شتر‌ها همبستگی بالا و معنی‌داری داشته (05/0p <) و به عنوان ویژگی‌های مؤثر در طراحی شبکه عصبی مورد استفاده قرار گرفتند. دقت مدل‌ها در تخمین ابعاد بدن از روی تصاویر دیجیتال با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی و پردازش تصویر برای طول بدن، ارتفاع شانه و ارتفاع کپل به ترتیب 98/0، 96/0 و 96/0 برآورد شد. نتیجه گیری : استفاده از پردازش تصویر و شبکه عصبی مصنوعی یا سایر ابزارهای داده کاوی می تواند به عنوان یک جایگزین مناسب و دقیقی برای ارزیابی‌های انسانی باشد و به صرفه جویی در وقت و هزینه های مربوط به زیست سنجی دام‌های بزرگ بویژه شتر کمک کند.
format Article
id doaj-art-9dc683ba76b0443d862e86461bb914cc
institution OA Journals
issn 2345-4253
2345-4261
language fas
publishDate 2019-05-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series پژوهش در نشخوارکنندگان
spelling doaj-art-9dc683ba76b0443d862e86461bb914cc2025-08-20T02:07:19ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesپژوهش در نشخوارکنندگان2345-42532345-42612019-05-0171193210.22069/ejrr.2019.14819.16244680زیست سنجی شترهای یک کوهانه با استفاده از فن آوری ماشین بیناییمهدی خجسته کی0محمد یگانه پرست1علیرضا جعفری اروری2نادر اسدزاده3محمد خاکی4استادیار، بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قم، ایرانمربی بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قم، ایران.پژوهشگر بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قم، ایران.موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.پژوهشگر، بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران.سابقه و هدف : سنجش ابعاد بدن در دام‌های اهلی برای اندازه‌گیری ویژگی‌هایی نظیر وزن، ارزیابی تیپ و نمره بدنی حیوان استفاده می شود. در دام‌های اهلی مهمترین اندازه های خطی بدن شامل ارتفاع شانه، دور سینه، عمق سینه، طول بدن، استخوان پیشانی، ارتفاع کپل، فاصله بین چشم ها، طول گوش، عرض گوش و طول دم است. اغلب این اندازه‌ها با وزن زنده و برخی صفات تولیدی دام‌های اهلی ارتباط دارد. به عنوان مثال نتایج بسیاری از مطالعات نشان می‌دهد که دور سینه، طول بدن، عرض لگن و ارتفاع شانه مناسب‌ترین و مطمئن‌ترین ویژگی‌ها برای تخمین وزن زنده دام است. در مطالعات اخیر از ویژگی‌های تصاویر دیجیتال در شرایط خاص برای تخمین اندازه های بدنی دام‌های اهلی استفاده شده است. مبنای عمل این اندازه‌گیری ها استفاده از فن آوری یادگیری ماشین است و در حال حاضر در مورد برخی دام‌ها نظیر گاوهای شیری آزمایش شده است، لذا این تحقیق با هدف بررسی امکان استفاده از فن آوری ماشین بینایی به منظور تخمین ابعاد بدن شتر‌های یک کوهانه انجام شد. مواد و روش ها : این تحقیق در سال 1395 تا 1396 روی شترهای یک کوهانه در یکی از گله های پرورش شتر در استان قم انجام شد. گله مورد مطالعه شامل 9 نفر شتر ماده بالغ یک شتر لوک بالغ و 11 نفر بچه شتر 2 تا 12 ماهه بود که در ماه های بعد و با شروع زایش ها تعداد 5 بچه شتر نوزاد در گله متولد شد. ابعاد بدن بچه شترهای موجود در گله و شترهای بالغ هر ماه یک مرتبه ثبت شد و همزمان تصاویر دیجیتال از فاصله ثابت (2 متری) از هر یک از شترها تهیه گردید. بطور کلی در این مطالعه در مجموع 203 رکورد از شترهای موجود در سنین مختلف اندازه‌گیری شد. هر عکس ابتدا به رایانه منتقل شد و سپس برخی ویرایش های لازم جهت بهتر شدن کیفیت عکس انجام شد. برخی خصوصیات عددی هر تصویر با استفاده از توابع تعریف شده در محیط گرافیکی نرم‌افزار متلب استحصال شد و در نهایت تعداد 22 خصوصیت مختلف از خصوصیات شکل‌شناسی از تصاویر شترها استخراج گردید. خصوصیاتی که با صفات زیست سنجی شتر ارتباط بیشتری داشتند، با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون انتخاب شدند. داده کاوی اطلاعات با هدف کشف ارتباط ریاضی بین خصوصیات استخراج شده حاصل از یک تصویر با خصوصیات مرتبط با ابعاد بدن شتر‌ها با استفاده از ابزار شبکه عصبی مصنوعی نرم-افزار متلب انجام شد. برای تخمین ابعاد بدن شتر‌ها از ابزار "تخمین مقادیر" نرم‌افزار متلب استفاده شد. شبکه عصبی پیش بینی شده از نوع "شبکه عصبی پیش خور" بود که با الگوریتم "پس انتشار خطا" آموزش داده شد. یافته ها : ویژگی‌های قطر معادل، طول محور اصلی، طول محور فرعی، جعبه محاطی، مساحت قسمت محدب، مساحت ناحیه پرشده، محیط تصویر، مساحت تصویر و تعداد نقاط سفید تصویر با ابعاد بدنی شتر‌ها همبستگی بالا و معنی‌داری داشته (05/0p <) و به عنوان ویژگی‌های مؤثر در طراحی شبکه عصبی مورد استفاده قرار گرفتند. دقت مدل‌ها در تخمین ابعاد بدن از روی تصاویر دیجیتال با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی و پردازش تصویر برای طول بدن، ارتفاع شانه و ارتفاع کپل به ترتیب 98/0، 96/0 و 96/0 برآورد شد. نتیجه گیری : استفاده از پردازش تصویر و شبکه عصبی مصنوعی یا سایر ابزارهای داده کاوی می تواند به عنوان یک جایگزین مناسب و دقیقی برای ارزیابی‌های انسانی باشد و به صرفه جویی در وقت و هزینه های مربوط به زیست سنجی دام‌های بزرگ بویژه شتر کمک کند.https://ejrr.gau.ac.ir/article_4680_9d4d2a134d430dba156606d2ed1c2a72.pdfشتر یک کوهانهبیومتریپردازش تصویرشبکه عصبی مصنوعی
spellingShingle مهدی خجسته کی
محمد یگانه پرست
علیرضا جعفری اروری
نادر اسدزاده
محمد خاکی
زیست سنجی شترهای یک کوهانه با استفاده از فن آوری ماشین بینایی
پژوهش در نشخوارکنندگان
شتر یک کوهانه
بیومتری
پردازش تصویر
شبکه عصبی مصنوعی
title زیست سنجی شترهای یک کوهانه با استفاده از فن آوری ماشین بینایی
title_full زیست سنجی شترهای یک کوهانه با استفاده از فن آوری ماشین بینایی
title_fullStr زیست سنجی شترهای یک کوهانه با استفاده از فن آوری ماشین بینایی
title_full_unstemmed زیست سنجی شترهای یک کوهانه با استفاده از فن آوری ماشین بینایی
title_short زیست سنجی شترهای یک کوهانه با استفاده از فن آوری ماشین بینایی
title_sort زیست سنجی شترهای یک کوهانه با استفاده از فن آوری ماشین بینایی
topic شتر یک کوهانه
بیومتری
پردازش تصویر
شبکه عصبی مصنوعی
url https://ejrr.gau.ac.ir/article_4680_9d4d2a134d430dba156606d2ed1c2a72.pdf
work_keys_str_mv AT mhdykẖjsthḵy zystsnjysẖtrhạyyḵḵwhạnhbạạstfạdhạzfnậwrymạsẖynbynạyy
AT mḥmdygạnhprst zystsnjysẖtrhạyyḵḵwhạnhbạạstfạdhạzfnậwrymạsẖynbynạyy
AT ʿlyrḍạjʿfryạrwry zystsnjysẖtrhạyyḵḵwhạnhbạạstfạdhạzfnậwrymạsẖynbynạyy
AT nạdrạsdzạdh zystsnjysẖtrhạyyḵḵwhạnhbạạstfạdhạzfnậwrymạsẖynbynạyy
AT mḥmdkẖạḵy zystsnjysẖtrhạyyḵḵwhạnhbạạstfạdhạzfnậwrymạsẖynbynạyy