ویژگی‌های خشک‌دارها در جنگل‌های دست‌نخورده و مدیریت‌شدۀ راش- ممرز (منطقۀ کلاردشت)

مقدمه: توجه به تأثیر شیوه‌های مختلف مدیریت جنگل بر مشخصات کمی و کیفی خشک‌دارها، در حفاظت و عملکرد اکوسیستم‌های جنگلی اهمیت زیادی دارد. پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ مشخصات کمّی (تعداد و حجم) و کیفی (گونه، شکل ظاهری، درجۀ پوسیدگی و طبقات قطری) خشک‌دارها در یک جنگل مدیریت‌شده و یک جنگل دست‌نخوردۀ راش- ممرز...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: مجتبی سلیمانپور, مسعود طبری کوچکسرایی, سید محسن حسینی
Format: Article
Language:fas
Published: Iranian Society of Forestry 2025-02-01
Series:مجله جنگل ایران
Subjects:
Online Access:https://www.ijf-isaforestry.ir/article_212580_4b6d26885fb9a498e72ad26eb6976eef.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849705257858236416
author مجتبی سلیمانپور
مسعود طبری کوچکسرایی
سید محسن حسینی
author_facet مجتبی سلیمانپور
مسعود طبری کوچکسرایی
سید محسن حسینی
author_sort مجتبی سلیمانپور
collection DOAJ
description مقدمه: توجه به تأثیر شیوه‌های مختلف مدیریت جنگل بر مشخصات کمی و کیفی خشک‌دارها، در حفاظت و عملکرد اکوسیستم‌های جنگلی اهمیت زیادی دارد. پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ مشخصات کمّی (تعداد و حجم) و کیفی (گونه، شکل ظاهری، درجۀ پوسیدگی و طبقات قطری) خشک‌دارها در یک جنگل مدیریت‌شده و یک جنگل دست‌نخوردۀ راش- ممرز در منطقۀ کلاردشت انجام گرفت.مواد و روش‌ها: در این پژوهش، در هر دو جنگل، با بهره‌گیری از آماربرداری 100 درصد، پس از شناسایی کامل خشک‌دارها (با قطر بزرگ‌تر از 5/7 سانتی‌متر)، قطر و طول خشک‌دارهای سرپا، افتاده و کُنده به تفکیک گونه ثبت شد و حجم هر یک مطابق فرمول‌های مربوط تعیین شد. به‌علاوه، تعداد و حجم خشک‌دارها بر اساس طبقات قطری و درجات پوسیدگی در دو جنگل یادداشت شد.یافته‌ها: تعداد خشک‌دارها در جنگل‌های دست‌نخورده و مدیریت‌شده به‌ترتیب 60/2 و 85/1 اصله و حجم آنها به‌ترتیب و 49/13 و 59/6 مترمکعب در هکتار بود. در هر دو جنگل، بیش از 80 درصد تعداد و حجم خشک‌دارها به گونه‌های راش و ممرز اختصاص داشت. همچنین، بیشترین فراوانی (92/76 تا 08/81 درصد) و حجم (94/79 تا 92/85 درصد) مربوط به خشک‌دارهای افتاده بود و خشک‌دارهای سرپا و کنده با اختلاف، در رتبه بعدی قرار داشتند. بیشترین تعداد خشک‌دارها در جنگل دست‌نخورده (54/36 درصد) به خشک‌دارهای با قطر50 تا 75 سانتی‌متر و در جنگل مدیریت‌شده (11/30 درصد) به خشک‌دارهای با قطر 35 تا 50 سانتی‌متر تعلق داشت، درحالی که در هر دو جنگل، خشک‌دارهای قطورتر از 75 سانتی‌متر بیشترین حجم را دارا بودند. بیشترین تعداد و حجم در جنگل دست‌نخورده به خشک‌دارهای با درجۀ پوسیدگی 4 و در جنگل مدیریت‌شده به‌ترتیب، به درجۀ پوسیدگی 3 و 2 اختصاص داشت.نتیجه‌گیری: درکل، مدیریت جنگل سبب کاهش تعداد و حجم خشک‌دارها شد و توزیع خشک‌دارها در طبقات و درجات پوسیدگی را تحت ‌تأثیر قرار داد. در حقیقت، نظر به اهمیت خشک‌دارها در پایداری اکوسیستم، در صورت اجرای طرح‌های بهره‌برداری و مدیریت با اهداف پرورش جنگل، طراحان و کارشناسان جنگل، باید به توزیع مناسب خشک‌دارها (با تأکید بر شکل‌ها، طبقات قطری و درجات پوسیدگی) در جنگل توجه کنند.
format Article
id doaj-art-9bf8f8abe23b4ce8a7b66ff73cf98262
institution DOAJ
issn 2008-6113
2423-4435
language fas
publishDate 2025-02-01
publisher Iranian Society of Forestry
record_format Article
series مجله جنگل ایران
spelling doaj-art-9bf8f8abe23b4ce8a7b66ff73cf982622025-08-20T03:16:31ZfasIranian Society of Forestryمجله جنگل ایران2008-61132423-44352025-02-0116451352910.22034/ijf.2024.440686.1972212580ویژگی‌های خشک‌دارها در جنگل‌های دست‌نخورده و مدیریت‌شدۀ راش- ممرز (منطقۀ کلاردشت)مجتبی سلیمانپور0مسعود طبری کوچکسرایی1سید محسن حسینی2دانشجوی دکتری، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایراناستاد گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایراناستاد گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایرانمقدمه: توجه به تأثیر شیوه‌های مختلف مدیریت جنگل بر مشخصات کمی و کیفی خشک‌دارها، در حفاظت و عملکرد اکوسیستم‌های جنگلی اهمیت زیادی دارد. پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ مشخصات کمّی (تعداد و حجم) و کیفی (گونه، شکل ظاهری، درجۀ پوسیدگی و طبقات قطری) خشک‌دارها در یک جنگل مدیریت‌شده و یک جنگل دست‌نخوردۀ راش- ممرز در منطقۀ کلاردشت انجام گرفت.مواد و روش‌ها: در این پژوهش، در هر دو جنگل، با بهره‌گیری از آماربرداری 100 درصد، پس از شناسایی کامل خشک‌دارها (با قطر بزرگ‌تر از 5/7 سانتی‌متر)، قطر و طول خشک‌دارهای سرپا، افتاده و کُنده به تفکیک گونه ثبت شد و حجم هر یک مطابق فرمول‌های مربوط تعیین شد. به‌علاوه، تعداد و حجم خشک‌دارها بر اساس طبقات قطری و درجات پوسیدگی در دو جنگل یادداشت شد.یافته‌ها: تعداد خشک‌دارها در جنگل‌های دست‌نخورده و مدیریت‌شده به‌ترتیب 60/2 و 85/1 اصله و حجم آنها به‌ترتیب و 49/13 و 59/6 مترمکعب در هکتار بود. در هر دو جنگل، بیش از 80 درصد تعداد و حجم خشک‌دارها به گونه‌های راش و ممرز اختصاص داشت. همچنین، بیشترین فراوانی (92/76 تا 08/81 درصد) و حجم (94/79 تا 92/85 درصد) مربوط به خشک‌دارهای افتاده بود و خشک‌دارهای سرپا و کنده با اختلاف، در رتبه بعدی قرار داشتند. بیشترین تعداد خشک‌دارها در جنگل دست‌نخورده (54/36 درصد) به خشک‌دارهای با قطر50 تا 75 سانتی‌متر و در جنگل مدیریت‌شده (11/30 درصد) به خشک‌دارهای با قطر 35 تا 50 سانتی‌متر تعلق داشت، درحالی که در هر دو جنگل، خشک‌دارهای قطورتر از 75 سانتی‌متر بیشترین حجم را دارا بودند. بیشترین تعداد و حجم در جنگل دست‌نخورده به خشک‌دارهای با درجۀ پوسیدگی 4 و در جنگل مدیریت‌شده به‌ترتیب، به درجۀ پوسیدگی 3 و 2 اختصاص داشت.نتیجه‌گیری: درکل، مدیریت جنگل سبب کاهش تعداد و حجم خشک‌دارها شد و توزیع خشک‌دارها در طبقات و درجات پوسیدگی را تحت ‌تأثیر قرار داد. در حقیقت، نظر به اهمیت خشک‌دارها در پایداری اکوسیستم، در صورت اجرای طرح‌های بهره‌برداری و مدیریت با اهداف پرورش جنگل، طراحان و کارشناسان جنگل، باید به توزیع مناسب خشک‌دارها (با تأکید بر شکل‌ها، طبقات قطری و درجات پوسیدگی) در جنگل توجه کنند.https://www.ijf-isaforestry.ir/article_212580_4b6d26885fb9a498e72ad26eb6976eef.pdfجنگل بهره‌برداری شدهجنگل طبیعیخشک‌دار سرپادرجۀ پوسیدگیراش شرقی
spellingShingle مجتبی سلیمانپور
مسعود طبری کوچکسرایی
سید محسن حسینی
ویژگی‌های خشک‌دارها در جنگل‌های دست‌نخورده و مدیریت‌شدۀ راش- ممرز (منطقۀ کلاردشت)
مجله جنگل ایران
جنگل بهره‌برداری شده
جنگل طبیعی
خشک‌دار سرپا
درجۀ پوسیدگی
راش شرقی
title ویژگی‌های خشک‌دارها در جنگل‌های دست‌نخورده و مدیریت‌شدۀ راش- ممرز (منطقۀ کلاردشت)
title_full ویژگی‌های خشک‌دارها در جنگل‌های دست‌نخورده و مدیریت‌شدۀ راش- ممرز (منطقۀ کلاردشت)
title_fullStr ویژگی‌های خشک‌دارها در جنگل‌های دست‌نخورده و مدیریت‌شدۀ راش- ممرز (منطقۀ کلاردشت)
title_full_unstemmed ویژگی‌های خشک‌دارها در جنگل‌های دست‌نخورده و مدیریت‌شدۀ راش- ممرز (منطقۀ کلاردشت)
title_short ویژگی‌های خشک‌دارها در جنگل‌های دست‌نخورده و مدیریت‌شدۀ راش- ممرز (منطقۀ کلاردشت)
title_sort ویژگی‌های خشک‌دارها در جنگل‌های دست‌نخورده و مدیریت‌شدۀ راش ممرز منطقۀ کلاردشت
topic جنگل بهره‌برداری شده
جنگل طبیعی
خشک‌دار سرپا
درجۀ پوسیدگی
راش شرقی
url https://www.ijf-isaforestry.ir/article_212580_4b6d26885fb9a498e72ad26eb6976eef.pdf
work_keys_str_mv AT mjtbyslymạnpwr wyzẖgyhạykẖsẖḵdạrhạdrjnglhạydstnkẖwrdhwmdyrytsẖdەrạsẖmmrzmnṭqەḵlạrdsẖt
AT msʿwdṭbryḵwcẖḵsrạyy wyzẖgyhạykẖsẖḵdạrhạdrjnglhạydstnkẖwrdhwmdyrytsẖdەrạsẖmmrzmnṭqەḵlạrdsẖt
AT sydmḥsnḥsyny wyzẖgyhạykẖsẖḵdạrhạdrjnglhạydstnkẖwrdhwmdyrytsẖdەrạsẖmmrzmnṭqەḵlạrdsẖt