ویژگی‌های خشک‌دارها در جنگل‌های دست‌نخورده و مدیریت‌شدۀ راش- ممرز (منطقۀ کلاردشت)

مقدمه: توجه به تأثیر شیوه‌های مختلف مدیریت جنگل بر مشخصات کمی و کیفی خشک‌دارها، در حفاظت و عملکرد اکوسیستم‌های جنگلی اهمیت زیادی دارد. پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ مشخصات کمّی (تعداد و حجم) و کیفی (گونه، شکل ظاهری، درجۀ پوسیدگی و طبقات قطری) خشک‌دارها در یک جنگل مدیریت‌شده و یک جنگل دست‌نخوردۀ راش- ممرز...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: مجتبی سلیمانپور, مسعود طبری کوچکسرایی, سید محسن حسینی
Format: Article
Language:fas
Published: Iranian Society of Forestry 2025-02-01
Series:مجله جنگل ایران
Subjects:
Online Access:https://www.ijf-isaforestry.ir/article_212580_4b6d26885fb9a498e72ad26eb6976eef.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:مقدمه: توجه به تأثیر شیوه‌های مختلف مدیریت جنگل بر مشخصات کمی و کیفی خشک‌دارها، در حفاظت و عملکرد اکوسیستم‌های جنگلی اهمیت زیادی دارد. پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ مشخصات کمّی (تعداد و حجم) و کیفی (گونه، شکل ظاهری، درجۀ پوسیدگی و طبقات قطری) خشک‌دارها در یک جنگل مدیریت‌شده و یک جنگل دست‌نخوردۀ راش- ممرز در منطقۀ کلاردشت انجام گرفت.مواد و روش‌ها: در این پژوهش، در هر دو جنگل، با بهره‌گیری از آماربرداری 100 درصد، پس از شناسایی کامل خشک‌دارها (با قطر بزرگ‌تر از 5/7 سانتی‌متر)، قطر و طول خشک‌دارهای سرپا، افتاده و کُنده به تفکیک گونه ثبت شد و حجم هر یک مطابق فرمول‌های مربوط تعیین شد. به‌علاوه، تعداد و حجم خشک‌دارها بر اساس طبقات قطری و درجات پوسیدگی در دو جنگل یادداشت شد.یافته‌ها: تعداد خشک‌دارها در جنگل‌های دست‌نخورده و مدیریت‌شده به‌ترتیب 60/2 و 85/1 اصله و حجم آنها به‌ترتیب و 49/13 و 59/6 مترمکعب در هکتار بود. در هر دو جنگل، بیش از 80 درصد تعداد و حجم خشک‌دارها به گونه‌های راش و ممرز اختصاص داشت. همچنین، بیشترین فراوانی (92/76 تا 08/81 درصد) و حجم (94/79 تا 92/85 درصد) مربوط به خشک‌دارهای افتاده بود و خشک‌دارهای سرپا و کنده با اختلاف، در رتبه بعدی قرار داشتند. بیشترین تعداد خشک‌دارها در جنگل دست‌نخورده (54/36 درصد) به خشک‌دارهای با قطر50 تا 75 سانتی‌متر و در جنگل مدیریت‌شده (11/30 درصد) به خشک‌دارهای با قطر 35 تا 50 سانتی‌متر تعلق داشت، درحالی که در هر دو جنگل، خشک‌دارهای قطورتر از 75 سانتی‌متر بیشترین حجم را دارا بودند. بیشترین تعداد و حجم در جنگل دست‌نخورده به خشک‌دارهای با درجۀ پوسیدگی 4 و در جنگل مدیریت‌شده به‌ترتیب، به درجۀ پوسیدگی 3 و 2 اختصاص داشت.نتیجه‌گیری: درکل، مدیریت جنگل سبب کاهش تعداد و حجم خشک‌دارها شد و توزیع خشک‌دارها در طبقات و درجات پوسیدگی را تحت ‌تأثیر قرار داد. در حقیقت، نظر به اهمیت خشک‌دارها در پایداری اکوسیستم، در صورت اجرای طرح‌های بهره‌برداری و مدیریت با اهداف پرورش جنگل، طراحان و کارشناسان جنگل، باید به توزیع مناسب خشک‌دارها (با تأکید بر شکل‌ها، طبقات قطری و درجات پوسیدگی) در جنگل توجه کنند.
ISSN:2008-6113
2423-4435