شبیه‌سازی بیلان آب حوضه آبریز ارس بر اساس مدل اقلیمی CNRM-CM6

در این پژوهش از مدل SWAT برای شبیه‌سازی شرایط هیدرولوژیکی حوضه رودخانه ارس در دوره آینده استفاده گردید. واسنجی مدل بر اساس داده سال‌های 2006-1987 و اعتبارسنجی آن در سال‌های 2014-2007 با الگوریتم SUFI2 انجام و مدل SWAT بر اساس دبی جریان ماهانه ایستگاه هیدرومتری منتخب کالیبره شد. بعد از انتخاب پارامتر...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: مهناز صابر, برومند صلاحی, رقیه ملکی مرشت
Format: Article
Language:fas
Published: University of Tabriz 2025-03-01
Series:هیدروژئومورفولوژی
Subjects:
Online Access:https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_18870_c3bc76645e5309a1a51be2d4f8fc2d8e.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850113295629942784
author مهناز صابر
برومند صلاحی
رقیه ملکی مرشت
author_facet مهناز صابر
برومند صلاحی
رقیه ملکی مرشت
author_sort مهناز صابر
collection DOAJ
description در این پژوهش از مدل SWAT برای شبیه‌سازی شرایط هیدرولوژیکی حوضه رودخانه ارس در دوره آینده استفاده گردید. واسنجی مدل بر اساس داده سال‌های 2006-1987 و اعتبارسنجی آن در سال‌های 2014-2007 با الگوریتم SUFI2 انجام و مدل SWAT بر اساس دبی جریان ماهانه ایستگاه هیدرومتری منتخب کالیبره شد. بعد از انتخاب پارامترهای بهینه و با اجرای شبیه‌سازی در 350 دور شبیه‌ساز، مقادیر معیارهای ارزیابی در دوره واسنجی و در مرحله اعتبارسنجی به‌دست ‌آمد. برای ارزیابی تغییرات بیلان آب حوضه تحت شرایط تغییر اقلیم از داده‌های ریزگردانی‌شده مدل‌ اقلیمی CNRM-CM6 در دوره تاریخی (1985-2014) و دوره آینده (2025-2100) تحت سناریوی SSP5-8.5 به‌عنوان داده ورودی به مدل SWAT استفاده شد. یافته‌ها نشان داد ET حوضه سهم زیادی از بارش 272 میلی‌متری دوره تاریخی و 351 میلی‌متری دوره آینده حوضه را به خود اختصاص داده و میزان نفوذ و جریان جانبی که برای تغذیه منابع زیرزمینی و سطحی ضروری هستند، بسیار اندک است. همچنین برحسب کاربری اراضی، کمینه ET حوضه در کاربری مراتع خوب به دست آمد. هر چند در دوره آینده بارش سالانه به میزان 79 میلی‌متر نسبت به دوره تاریخی بیشتر خواهد بود ولی بخش عمده‌ای از آن صرف تبخیر و تعرق در ماه‌های می تا جولای خواهد شد.
format Article
id doaj-art-9a8cd5d02f2e47a580288854e49f8f18
institution OA Journals
issn 2383-3254
2676-4571
language fas
publishDate 2025-03-01
publisher University of Tabriz
record_format Article
series هیدروژئومورفولوژی
spelling doaj-art-9a8cd5d02f2e47a580288854e49f8f182025-08-20T02:37:12ZfasUniversity of Tabrizهیدروژئومورفولوژی2383-32542676-45712025-03-0112421179910.22034/hyd.2024.63758.175918870شبیه‌سازی بیلان آب حوضه آبریز ارس بر اساس مدل اقلیمی CNRM-CM6مهناز صابر0برومند صلاحی1رقیه ملکی مرشت2پژوهشگر پسادکتری آب و هواشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلیاستاد آب و هواشناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل.پژوهشگر پسادکتری آب و هواشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلیدر این پژوهش از مدل SWAT برای شبیه‌سازی شرایط هیدرولوژیکی حوضه رودخانه ارس در دوره آینده استفاده گردید. واسنجی مدل بر اساس داده سال‌های 2006-1987 و اعتبارسنجی آن در سال‌های 2014-2007 با الگوریتم SUFI2 انجام و مدل SWAT بر اساس دبی جریان ماهانه ایستگاه هیدرومتری منتخب کالیبره شد. بعد از انتخاب پارامترهای بهینه و با اجرای شبیه‌سازی در 350 دور شبیه‌ساز، مقادیر معیارهای ارزیابی در دوره واسنجی و در مرحله اعتبارسنجی به‌دست ‌آمد. برای ارزیابی تغییرات بیلان آب حوضه تحت شرایط تغییر اقلیم از داده‌های ریزگردانی‌شده مدل‌ اقلیمی CNRM-CM6 در دوره تاریخی (1985-2014) و دوره آینده (2025-2100) تحت سناریوی SSP5-8.5 به‌عنوان داده ورودی به مدل SWAT استفاده شد. یافته‌ها نشان داد ET حوضه سهم زیادی از بارش 272 میلی‌متری دوره تاریخی و 351 میلی‌متری دوره آینده حوضه را به خود اختصاص داده و میزان نفوذ و جریان جانبی که برای تغذیه منابع زیرزمینی و سطحی ضروری هستند، بسیار اندک است. همچنین برحسب کاربری اراضی، کمینه ET حوضه در کاربری مراتع خوب به دست آمد. هر چند در دوره آینده بارش سالانه به میزان 79 میلی‌متر نسبت به دوره تاریخی بیشتر خواهد بود ولی بخش عمده‌ای از آن صرف تبخیر و تعرق در ماه‌های می تا جولای خواهد شد.https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_18870_c3bc76645e5309a1a51be2d4f8fc2d8e.pdfبیلان آبتغییر اقلیمsufi2swat cupحوضه رودخانه ارس
spellingShingle مهناز صابر
برومند صلاحی
رقیه ملکی مرشت
شبیه‌سازی بیلان آب حوضه آبریز ارس بر اساس مدل اقلیمی CNRM-CM6
هیدروژئومورفولوژی
بیلان آب
تغییر اقلیم
sufi2
swat cup
حوضه رودخانه ارس
title شبیه‌سازی بیلان آب حوضه آبریز ارس بر اساس مدل اقلیمی CNRM-CM6
title_full شبیه‌سازی بیلان آب حوضه آبریز ارس بر اساس مدل اقلیمی CNRM-CM6
title_fullStr شبیه‌سازی بیلان آب حوضه آبریز ارس بر اساس مدل اقلیمی CNRM-CM6
title_full_unstemmed شبیه‌سازی بیلان آب حوضه آبریز ارس بر اساس مدل اقلیمی CNRM-CM6
title_short شبیه‌سازی بیلان آب حوضه آبریز ارس بر اساس مدل اقلیمی CNRM-CM6
title_sort شبیه‌سازی بیلان آب حوضه آبریز ارس بر اساس مدل اقلیمی cnrm cm6
topic بیلان آب
تغییر اقلیم
sufi2
swat cup
حوضه رودخانه ارس
url https://hyd.tabrizu.ac.ir/article_18870_c3bc76645e5309a1a51be2d4f8fc2d8e.pdf
work_keys_str_mv AT mhnạzṣạbr sẖbyhsạzybylạnậbḥwḍhậbryzạrsbrạsạsmdlạqlymycnrmcm6
AT brwmndṣlạḥy sẖbyhsạzybylạnậbḥwḍhậbryzạrsbrạsạsmdlạqlymycnrmcm6
AT rqyhmlḵymrsẖt sẖbyhsạzybylạnậbḥwḍhậbryzạrsbrạsạsmdlạqlymycnrmcm6