نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایران و ایتالیا

یکی از طرق مشارکت مستقیم مردم در تصمیم‌گیری‌های عمومی در ایران و ایتالیا همه‌پرسی تقنینی است. در میان اقسام همه‌پرسی در ایتالیا، همه‌پرسی ملغاکننده قوانین مصداق همه‌پرسی تقنینی و مشابه‌ترین همه‌پرسی به همه‌پرسی موضوع اصل 59 قانون اساسی ایران است. یکی از مهم‌ترین وجوه تشابه این دو همه‌پرسی آن است که...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: محمد امین ابریشمی راد, علیرضا جلالی
Format: Article
Language:fas
Published: Constitutional Council Research Institute 2025-03-01
Series:دانش حقوق عمومی
Subjects:
Online Access:http://mag.shora-rc.ir/article_336_1967e7d4a49929f8e75da4f4ab3bdb83.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849687828815937536
author محمد امین ابریشمی راد
علیرضا جلالی
author_facet محمد امین ابریشمی راد
علیرضا جلالی
author_sort محمد امین ابریشمی راد
collection DOAJ
description یکی از طرق مشارکت مستقیم مردم در تصمیم‌گیری‌های عمومی در ایران و ایتالیا همه‌پرسی تقنینی است. در میان اقسام همه‌پرسی در ایتالیا، همه‌پرسی ملغاکننده قوانین مصداق همه‌پرسی تقنینی و مشابه‌ترین همه‌پرسی به همه‌پرسی موضوع اصل 59 قانون اساسی ایران است. یکی از مهم‌ترین وجوه تشابه این دو همه‌پرسی آن است که مورد نظارت اساسی قرار می‌گیرند. این پژوهش در قالبی توصیفی‌ ـ تحلیلی در پی پاسخ به این سؤال بوده که نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایران و ایتالیا چگونه است؟ با مقایسه نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایران و همه‌پرسی ملغاکننده در ایتالیا، این نتیجه به دست آمد که از آنجا که نظام حقوقی ایتالیا در زمینه تبیین ضوابط شکلی و محتوایی حاکم بر همه‌پرسی ملغاکننده شفاف‌تر و دقیق‌تر است، نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایتالیا از حیث فرایند اعمال آن و هنجارهای حاکم بر این همه‌پرسی از شفافیت و دقت بیشتری نسبت به نظام حقوقی ایران برخوردار است. از سوی دیگر، تجربه عملی برگزاری همه‌پرسی‌های مختلف ملغاکننده در ایتالیا موجب شده برخی از نواقص و کاستی‌ها با رویه‌های عملی دادگاه قانون اساسی ایتالیا رفع شوند و حال آنکه به جهت فقدان سابقه برگزاری همه‌پرسی تقنینی در ایران اساساً نواقص و کاستی‌های این حوزه برای شورای نگهبان و سایر مراجع و نهادهای مرتبط مجهول است
format Article
id doaj-art-8f9a69e411ab4b8c8aedaaaa5f04db2f
institution DOAJ
issn 2383-1596
2676-6574
language fas
publishDate 2025-03-01
publisher Constitutional Council Research Institute
record_format Article
series دانش حقوق عمومی
spelling doaj-art-8f9a69e411ab4b8c8aedaaaa5f04db2f2025-08-20T03:22:14ZfasConstitutional Council Research Instituteدانش حقوق عمومی2383-15962676-65742025-03-01141255010.22034/qjplk.2025.2036.1828336نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایران و ایتالیامحمد امین ابریشمی راد0علیرضا جلالی1استادیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایراناستادیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه دامغان، دامغان، ایرانیکی از طرق مشارکت مستقیم مردم در تصمیم‌گیری‌های عمومی در ایران و ایتالیا همه‌پرسی تقنینی است. در میان اقسام همه‌پرسی در ایتالیا، همه‌پرسی ملغاکننده قوانین مصداق همه‌پرسی تقنینی و مشابه‌ترین همه‌پرسی به همه‌پرسی موضوع اصل 59 قانون اساسی ایران است. یکی از مهم‌ترین وجوه تشابه این دو همه‌پرسی آن است که مورد نظارت اساسی قرار می‌گیرند. این پژوهش در قالبی توصیفی‌ ـ تحلیلی در پی پاسخ به این سؤال بوده که نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایران و ایتالیا چگونه است؟ با مقایسه نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایران و همه‌پرسی ملغاکننده در ایتالیا، این نتیجه به دست آمد که از آنجا که نظام حقوقی ایتالیا در زمینه تبیین ضوابط شکلی و محتوایی حاکم بر همه‌پرسی ملغاکننده شفاف‌تر و دقیق‌تر است، نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایتالیا از حیث فرایند اعمال آن و هنجارهای حاکم بر این همه‌پرسی از شفافیت و دقت بیشتری نسبت به نظام حقوقی ایران برخوردار است. از سوی دیگر، تجربه عملی برگزاری همه‌پرسی‌های مختلف ملغاکننده در ایتالیا موجب شده برخی از نواقص و کاستی‌ها با رویه‌های عملی دادگاه قانون اساسی ایتالیا رفع شوند و حال آنکه به جهت فقدان سابقه برگزاری همه‌پرسی تقنینی در ایران اساساً نواقص و کاستی‌های این حوزه برای شورای نگهبان و سایر مراجع و نهادهای مرتبط مجهول استhttp://mag.shora-rc.ir/article_336_1967e7d4a49929f8e75da4f4ab3bdb83.pdfاصل 59 قانون اساسیدادگاه قانون اساسی ایتالیاشورای نگهباننظارت اساسیهمه‌پرسی تقنینیهمه‌پرسی ملغاکننده
spellingShingle محمد امین ابریشمی راد
علیرضا جلالی
نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایران و ایتالیا
دانش حقوق عمومی
اصل 59 قانون اساسی
دادگاه قانون اساسی ایتالیا
شورای نگهبان
نظارت اساسی
همه‌پرسی تقنینی
همه‌پرسی ملغاکننده
title نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایران و ایتالیا
title_full نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایران و ایتالیا
title_fullStr نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایران و ایتالیا
title_full_unstemmed نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایران و ایتالیا
title_short نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایران و ایتالیا
title_sort نظارت اساسی بر همه‌پرسی تقنینی در ایران و ایتالیا
topic اصل 59 قانون اساسی
دادگاه قانون اساسی ایتالیا
شورای نگهبان
نظارت اساسی
همه‌پرسی تقنینی
همه‌پرسی ملغاکننده
url http://mag.shora-rc.ir/article_336_1967e7d4a49929f8e75da4f4ab3bdb83.pdf
work_keys_str_mv AT mḥmdạmynạbrysẖmyrạd nẓạrtạsạsybrhmhprsytqnynydrạyrạnwạytạlyạ
AT ʿlyrḍạjlạly nẓạrtạsạsybrhmhprsytqnynydrạyrạnwạytạlyạ