بررسی سوگیری جنسیتی در کتابهای «فارسی ایران امروز» و «گام اوّل»: پژوهشی پیکرهبنیاد
نمایش نادرست و یا نمایشندادن نقش هر یک از دو جنس زن و مرد در مواد آموزشی زبان، نشان از سوگیری جنسیتی دارد و منجر به بازتولید کلیشههای جنسیتی در زبانآموزان خواهد شد. پژوهش حاضر به بررسی چگونگی بازنمایی جنسیت در مواد آموزشی آزفا، بهویژه تألیف نگارندگان خارج از ایران و داخل ایران میپردازد. بهاین...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | fas |
| Published: |
Alzahra University
2024-10-01
|
| Series: | زبان پژوهی |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://zabanpazhuhi.alzahra.ac.ir/article_7010_0df5a268872604165c63c43709b5422f.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850207961690931200 |
|---|---|
| author | علی کوهگرد بهزاد رهبر |
| author_facet | علی کوهگرد بهزاد رهبر |
| author_sort | علی کوهگرد |
| collection | DOAJ |
| description | نمایش نادرست و یا نمایشندادن نقش هر یک از دو جنس زن و مرد در مواد آموزشی زبان، نشان از سوگیری جنسیتی دارد و منجر به بازتولید کلیشههای جنسیتی در زبانآموزان خواهد شد. پژوهش حاضر به بررسی چگونگی بازنمایی جنسیت در مواد آموزشی آزفا، بهویژه تألیف نگارندگان خارج از ایران و داخل ایران میپردازد. بهاینمنظور، کتاب «فارسی ایران امروز، جلد1» بهعنوان نمونهای از اثر نگارندگان خارج از ایران و کتاب «گام اوّل» بهعنوان نمونهای از تألیف نگارندگان داخل ایران، مورد ارزیابی قرار گرفتهاند. پژوهش حاضر پیکرهبنیاد است. بنابراین، در گام نخست براساس متنها و تصاویر مواد آموزشیِ پیشگفته، پیکرههای جداگانة مناسبی با هدف پژوهش ایجاد شد. سپس با استفاده از نرمافزارهای استروگرپ و لنکسباکس پیکرهها مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند و جدولهایی برای تحلیل و بررسی پرسشهای پژوهش، ارائه شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد منبعهای آموزشی مورداشاره، در بخش بازنمودهای زبانی (اسمهای، صفتها و شمار مشارکتکنندهها در گفتوگو) و نیز در بخش بازنمودهای غیرزبانی (مشاغل و تصاویر) پراکندگی جنسیتی یکسانی ندارند و جلوههای سوگیری جنسیتی در این منابع درسی بارز است. مقایسه دو منبع نیز نشان میدهد اگر چه کتاب «فارسی ایران امروز» نسبتبه کتاب «گام اوّل» سوگیری جنسیتی متعادلتری دارد و با شرایط جامعه ایران امروز سازگاری بیشتری را نشان میدهد؛ ولی هر دو کتاب به بازبینی دوباره نیاز دارند. یافتههای این پژوهش میتواند برای برنامهریزان آموزشی، نگارندگان کتابهای درسی، معلمان آزفا و زبانشناسان اجتماعی برای ایجاد فضای آموزشی عادلانه و دور از کلیشههای جنسیتی مفید باشد. |
| format | Article |
| id | doaj-art-8d8364c9e4854dff8ff2b8cd71c59dcd |
| institution | OA Journals |
| issn | 2008-8833 2538-1989 |
| language | fas |
| publishDate | 2024-10-01 |
| publisher | Alzahra University |
| record_format | Article |
| series | زبان پژوهی |
| spelling | doaj-art-8d8364c9e4854dff8ff2b8cd71c59dcd2025-08-20T02:10:20ZfasAlzahra Universityزبان پژوهی2008-88332538-19892024-10-011652396910.22051/jlr.2023.40676.21977010بررسی سوگیری جنسیتی در کتابهای «فارسی ایران امروز» و «گام اوّل»: پژوهشی پیکرهبنیادعلی کوهگرد0بهزاد رهبر1دانشجوی دکتری زبانشناسی، آموزش زبان فارسی به غیرفارسیزبانان (آزفا)، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایراناستادیار زبانشناسی و آموزش زبان فارسی به غیرفارسیزبانان (آزفا)، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایراننمایش نادرست و یا نمایشندادن نقش هر یک از دو جنس زن و مرد در مواد آموزشی زبان، نشان از سوگیری جنسیتی دارد و منجر به بازتولید کلیشههای جنسیتی در زبانآموزان خواهد شد. پژوهش حاضر به بررسی چگونگی بازنمایی جنسیت در مواد آموزشی آزفا، بهویژه تألیف نگارندگان خارج از ایران و داخل ایران میپردازد. بهاینمنظور، کتاب «فارسی ایران امروز، جلد1» بهعنوان نمونهای از اثر نگارندگان خارج از ایران و کتاب «گام اوّل» بهعنوان نمونهای از تألیف نگارندگان داخل ایران، مورد ارزیابی قرار گرفتهاند. پژوهش حاضر پیکرهبنیاد است. بنابراین، در گام نخست براساس متنها و تصاویر مواد آموزشیِ پیشگفته، پیکرههای جداگانة مناسبی با هدف پژوهش ایجاد شد. سپس با استفاده از نرمافزارهای استروگرپ و لنکسباکس پیکرهها مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند و جدولهایی برای تحلیل و بررسی پرسشهای پژوهش، ارائه شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد منبعهای آموزشی مورداشاره، در بخش بازنمودهای زبانی (اسمهای، صفتها و شمار مشارکتکنندهها در گفتوگو) و نیز در بخش بازنمودهای غیرزبانی (مشاغل و تصاویر) پراکندگی جنسیتی یکسانی ندارند و جلوههای سوگیری جنسیتی در این منابع درسی بارز است. مقایسه دو منبع نیز نشان میدهد اگر چه کتاب «فارسی ایران امروز» نسبتبه کتاب «گام اوّل» سوگیری جنسیتی متعادلتری دارد و با شرایط جامعه ایران امروز سازگاری بیشتری را نشان میدهد؛ ولی هر دو کتاب به بازبینی دوباره نیاز دارند. یافتههای این پژوهش میتواند برای برنامهریزان آموزشی، نگارندگان کتابهای درسی، معلمان آزفا و زبانشناسان اجتماعی برای ایجاد فضای آموزشی عادلانه و دور از کلیشههای جنسیتی مفید باشد.https://zabanpazhuhi.alzahra.ac.ir/article_7010_0df5a268872604165c63c43709b5422f.pdfاجتماعیشدگیجنسیتسوگیری جنسیتینقشهای جنسیتی و هویت جنسیتی |
| spellingShingle | علی کوهگرد بهزاد رهبر بررسی سوگیری جنسیتی در کتابهای «فارسی ایران امروز» و «گام اوّل»: پژوهشی پیکرهبنیاد زبان پژوهی اجتماعیشدگی جنسیت سوگیری جنسیتی نقشهای جنسیتی و هویت جنسیتی |
| title | بررسی سوگیری جنسیتی در کتابهای «فارسی ایران امروز» و «گام اوّل»: پژوهشی پیکرهبنیاد |
| title_full | بررسی سوگیری جنسیتی در کتابهای «فارسی ایران امروز» و «گام اوّل»: پژوهشی پیکرهبنیاد |
| title_fullStr | بررسی سوگیری جنسیتی در کتابهای «فارسی ایران امروز» و «گام اوّل»: پژوهشی پیکرهبنیاد |
| title_full_unstemmed | بررسی سوگیری جنسیتی در کتابهای «فارسی ایران امروز» و «گام اوّل»: پژوهشی پیکرهبنیاد |
| title_short | بررسی سوگیری جنسیتی در کتابهای «فارسی ایران امروز» و «گام اوّل»: پژوهشی پیکرهبنیاد |
| title_sort | بررسی سوگیری جنسیتی در کتابهای فارسی ایران امروز و گام اوّل پژوهشی پیکرهبنیاد |
| topic | اجتماعیشدگی جنسیت سوگیری جنسیتی نقشهای جنسیتی و هویت جنسیتی |
| url | https://zabanpazhuhi.alzahra.ac.ir/article_7010_0df5a268872604165c63c43709b5422f.pdf |
| work_keys_str_mv | AT ʿlyḵwhgrd brrsyswgyryjnsytydrḵtạbhạyfạrsyạyrạnạmrwzwgạmạwlpzẖwhsẖypyḵrhbnyạd AT bhzạdrhbr brrsyswgyryjnsytydrḵtạbhạyfạrsyạyrạnạmrwzwgạmạwlpzẖwhsẖypyḵrhbnyạd |