نقد ترامتنی رمان‌های «در حضر» و «در سفر» مهشید امیر شاهی

با‌ کشف انواع ارتباط متن­ها با یک‌دیگر و نیز با شبه­‌متن­‌های دیگر و تأثیر بر دریافت مخاطب، دامنۀ اصطلاح بینامتنیت به مفهوم نظری ترامتنیت گسترش پیدا کرد؛ مفهومی که به بررسی انواع روابط ممکن بین یک متن با غیر خود می­پردازد. با تقسیم­‌بندی این روابط توسط ژرار ژنت به پنج نوع بینامتنیت، فرامتنیت، سرمتنی...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: آمنه عرفانی‌فرد, علیرضا پورشبانان
Format: Article
Language:English
Published: Ghalib University 2022-08-01
Series:غالب
Subjects:
Online Access:https://ghalibqjournal.com/index.php/ghalibqjournal/article/view/31
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850038961688281088
author آمنه عرفانی‌فرد
علیرضا پورشبانان
author_facet آمنه عرفانی‌فرد
علیرضا پورشبانان
author_sort آمنه عرفانی‌فرد
collection DOAJ
description با‌ کشف انواع ارتباط متن­ها با یک‌دیگر و نیز با شبه­‌متن­‌های دیگر و تأثیر بر دریافت مخاطب، دامنۀ اصطلاح بینامتنیت به مفهوم نظری ترامتنیت گسترش پیدا کرد؛ مفهومی که به بررسی انواع روابط ممکن بین یک متن با غیر خود می­پردازد. با تقسیم­‌بندی این روابط توسط ژرار ژنت به پنج نوع بینامتنیت، فرامتنیت، سرمتنیت، پیرامتنیت و زبر­متنیت، ابعاد گوناگون متن روشن­‌تر گردید. در پژوهش پیشِ ­رو، با بررسی دو رمان «در حضر» و «در سفر» از مهشید امیرشاهی و شبکۀ ترامتنی این آثار، در صدد رسیدن به جنبه­‌های گوناگون متن در شعاع دست‌یابی به جهانی گسترده­‌تر از متن مکتوب و در نهایت خوانشی نظام­‌مند از آثار مذکور بوده‌ایم. این شبکۀ قدرت‌مند، علاوه بر جلب توجه خواننده به روایت هر اثر، به بیرون کشیدن لایه­‌های معنایی و شکستن زبان آن تأکید می­‌کند و به چه‌گونه‌گی آشکار‌شدن زوایای پنهان و آشکار متن در سایۀ نقد ترامتنی و چه‌گونه‌گی دست‌یافتن به درک و دریافت جدید و عمیق نسبت به متن پاسخ می­‌دهد. نتایج حاصل از این خوانش جدید، با بهره­‌گیری از روش تحلیل محتوا و تأکید بر مطالعات کتاب‌خانه‌یی، اسناد تاریخی و گزارش­‌های رسانه‌‌یی، نشان می­‌دهد که روابط ترامتنی با ارزیابی جریان­‌های درون‌متنی و برون­‌متنی خود، عنصری اساسی برای فهم ادبیات و هر متن دیگری است؛ فرایندی که با نشان‌دادن روابط پنهان و آشکار میان آثار و حتا آثار با محیط اجتماع خود، سبب درخشش و تأثیرگذاری آن­‌ها می­‌شود.
format Article
id doaj-art-89bc34743db042ffb3fe6c792fc87d35
institution DOAJ
issn 2788-4155
2788-6441
language English
publishDate 2022-08-01
publisher Ghalib University
record_format Article
series غالب
spelling doaj-art-89bc34743db042ffb3fe6c792fc87d352025-08-20T02:56:27ZengGhalib Universityغالب2788-41552788-64412022-08-01113610.58342/.v11i36.31نقد ترامتنی رمان‌های «در حضر» و «در سفر» مهشید امیر شاهیآمنه عرفانی‌فرد0علیرضا پورشبانان1دانش‌جوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانش‌گاه شهید بهشتی، تهران، ایران دانش‌یار زبان و ادبیات فارسی، گروه عمومی دانش‌گاه هنر، تهران، ایران با‌ کشف انواع ارتباط متن­ها با یک‌دیگر و نیز با شبه­‌متن­‌های دیگر و تأثیر بر دریافت مخاطب، دامنۀ اصطلاح بینامتنیت به مفهوم نظری ترامتنیت گسترش پیدا کرد؛ مفهومی که به بررسی انواع روابط ممکن بین یک متن با غیر خود می­پردازد. با تقسیم­‌بندی این روابط توسط ژرار ژنت به پنج نوع بینامتنیت، فرامتنیت، سرمتنیت، پیرامتنیت و زبر­متنیت، ابعاد گوناگون متن روشن­‌تر گردید. در پژوهش پیشِ ­رو، با بررسی دو رمان «در حضر» و «در سفر» از مهشید امیرشاهی و شبکۀ ترامتنی این آثار، در صدد رسیدن به جنبه­‌های گوناگون متن در شعاع دست‌یابی به جهانی گسترده­‌تر از متن مکتوب و در نهایت خوانشی نظام­‌مند از آثار مذکور بوده‌ایم. این شبکۀ قدرت‌مند، علاوه بر جلب توجه خواننده به روایت هر اثر، به بیرون کشیدن لایه­‌های معنایی و شکستن زبان آن تأکید می­‌کند و به چه‌گونه‌گی آشکار‌شدن زوایای پنهان و آشکار متن در سایۀ نقد ترامتنی و چه‌گونه‌گی دست‌یافتن به درک و دریافت جدید و عمیق نسبت به متن پاسخ می­‌دهد. نتایج حاصل از این خوانش جدید، با بهره­‌گیری از روش تحلیل محتوا و تأکید بر مطالعات کتاب‌خانه‌یی، اسناد تاریخی و گزارش­‌های رسانه‌‌یی، نشان می­‌دهد که روابط ترامتنی با ارزیابی جریان­‌های درون‌متنی و برون­‌متنی خود، عنصری اساسی برای فهم ادبیات و هر متن دیگری است؛ فرایندی که با نشان‌دادن روابط پنهان و آشکار میان آثار و حتا آثار با محیط اجتماع خود، سبب درخشش و تأثیرگذاری آن­‌ها می­‌شود. https://ghalibqjournal.com/index.php/ghalibqjournal/article/view/31ترامتنیت، ژرار ژنت، رمان‌های در حضر و در سفر و‌ مهشید امیرشاهی.
spellingShingle آمنه عرفانی‌فرد
علیرضا پورشبانان
نقد ترامتنی رمان‌های «در حضر» و «در سفر» مهشید امیر شاهی
غالب
ترامتنیت، ژرار ژنت، رمان‌های در حضر و در سفر و‌ مهشید امیرشاهی.
title نقد ترامتنی رمان‌های «در حضر» و «در سفر» مهشید امیر شاهی
title_full نقد ترامتنی رمان‌های «در حضر» و «در سفر» مهشید امیر شاهی
title_fullStr نقد ترامتنی رمان‌های «در حضر» و «در سفر» مهشید امیر شاهی
title_full_unstemmed نقد ترامتنی رمان‌های «در حضر» و «در سفر» مهشید امیر شاهی
title_short نقد ترامتنی رمان‌های «در حضر» و «در سفر» مهشید امیر شاهی
title_sort نقد ترامتنی رمان‌های در حضر و در سفر مهشید امیر شاهی
topic ترامتنیت، ژرار ژنت، رمان‌های در حضر و در سفر و‌ مهشید امیرشاهی.
url https://ghalibqjournal.com/index.php/ghalibqjournal/article/view/31
work_keys_str_mv AT ậmnhʿrfạnyfrd nqdtrạmtnyrmạnhạydrḥḍrwdrsfrmhsẖydạmyrsẖạhy
AT ʿlyrḍạpwrsẖbạnạn nqdtrạmtnyrmạnhạydrḥḍrwdrsfrmhsẖydạmyrsẖạhy