Güvenilir Ravi ‘Güvenilmez’ Rivayet: Bir Ṣaḥīḥu’l-Buḫārī Rivayetindeki Meçhul Bedevi Kadın Kıssasının Olgusal Gerçekliği Üzerine
Güvenilmez anlatı, anlatıbilimde eksik ya da yanlış anlatımdan veya yanlış yorumlamaktan kaynaklanan bir metinsel tutarsızlık problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Edebi anlatıda yalnızca metin içi unsurlardan tespit edilen bu kusur, gerçek olayları anlatan metinlerde metin dışı unsurların da dikka...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | Arabic |
| Published: |
Ankara University
2022-11-01
|
| Series: | Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2323232 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849400313159614464 |
|---|---|
| author | Fatma Yüksel Çamur |
| author_facet | Fatma Yüksel Çamur |
| author_sort | Fatma Yüksel Çamur |
| collection | DOAJ |
| description | Güvenilmez anlatı, anlatıbilimde eksik ya da yanlış anlatımdan veya yanlış yorumlamaktan kaynaklanan bir metinsel tutarsızlık problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Edebi anlatıda yalnızca metin içi unsurlardan tespit edilen bu kusur, gerçek olayları anlatan metinlerde metin dışı unsurların da dikkate alınmasıyla tespit edilebilmektedir. Hadisler söz konusu olduğunda cerḥ ve taʿdīl ulemasının sıḥḥat hükümlerinde isnadın yanı sıra metinle ilgili değerlendirmeler yaptığı bilinmektedir. Buna rağmen kimi rivayetlerde metin içi tutarsızlık ve diğer hadis metinleri ile çelişkiler görülebilmektedir. Bu makalede incelediğimiz Ṣaḥīḥu’l-Buḫārī rivayetinin son kısmında metin içi ve metinler arası bazı çelişkiler tespit edilmiştir. Sahabi ravi ʿİmrān b. Ḥuṣayn’ın Hz. Peygamber ile birlikte bir seferde görgü şahidi olduğu olayları anlattığı hadisin son kısmında, şahit olmadığı olaylar yine onun diliyle anlatılmıştır. İlgili bölümde Hz. Peygamber’e su temin eden bedevi kadının kimliği ve obasına döndükten sonra gelişen hadiselerin anlatıldığı kıssanın kaynağı meçhuldür. Ancak rivayetin sağlam bir isnadla gelmesi ve temel hadis kitaplarının birçoğunda kendine yer bulması, ilgili kısımdaki çelişkinin izahını güçleştirmektedir. Bu makalede, bahsi geçen ʿİmrān hadisi belli başlı ṭarīḳleriyle birlikte tema ve isnad yönünden analiz edilmiş ve aralarındaki anlatım farklılıkları tespit edilmiştir. Biyografi, tarih ve coğrafya verilerine dayanarak olayın gerçekleşmesi muhtemel yer ve zaman belirlenmiştir. ʿİmrān rivayetiyle ortak temalar taşıyan Ebū Ḳatāde rivayeti ile aynı olayı mı farklı olayı mı anlattığı tartışılmıştır. Eldeki veriler ışığında bedevi kadının kimliği ve kıssanın kaynağı açıklanmaya çalışılmıştır. Kesin sonuca ulaşmak için yeterli veri bulunmamakla birlikte kıssanın son bölümünün senedin ikinci ya da üçüncü halkasındaki ravi tarafından metne dahil edildiği ve anonim unsurlar taşıdığı kanaati hasıl olmuştur. |
| format | Article |
| id | doaj-art-887b677f9ca448e1ac447fa389648552 |
| institution | Kabale University |
| issn | 1301-0522 |
| language | Arabic |
| publishDate | 2022-11-01 |
| publisher | Ankara University |
| record_format | Article |
| series | Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi |
| spelling | doaj-art-887b677f9ca448e1ac447fa3896485522025-08-20T03:38:06ZaraAnkara UniversityAnkara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi1301-05222022-11-0163255760510.33227/auifd.109110845Güvenilir Ravi ‘Güvenilmez’ Rivayet: Bir Ṣaḥīḥu’l-Buḫārī Rivayetindeki Meçhul Bedevi Kadın Kıssasının Olgusal Gerçekliği ÜzerineFatma Yüksel Çamur0https://orcid.org/0000-0002-8308-3205DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞIGüvenilmez anlatı, anlatıbilimde eksik ya da yanlış anlatımdan veya yanlış yorumlamaktan kaynaklanan bir metinsel tutarsızlık problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Edebi anlatıda yalnızca metin içi unsurlardan tespit edilen bu kusur, gerçek olayları anlatan metinlerde metin dışı unsurların da dikkate alınmasıyla tespit edilebilmektedir. Hadisler söz konusu olduğunda cerḥ ve taʿdīl ulemasının sıḥḥat hükümlerinde isnadın yanı sıra metinle ilgili değerlendirmeler yaptığı bilinmektedir. Buna rağmen kimi rivayetlerde metin içi tutarsızlık ve diğer hadis metinleri ile çelişkiler görülebilmektedir. Bu makalede incelediğimiz Ṣaḥīḥu’l-Buḫārī rivayetinin son kısmında metin içi ve metinler arası bazı çelişkiler tespit edilmiştir. Sahabi ravi ʿİmrān b. Ḥuṣayn’ın Hz. Peygamber ile birlikte bir seferde görgü şahidi olduğu olayları anlattığı hadisin son kısmında, şahit olmadığı olaylar yine onun diliyle anlatılmıştır. İlgili bölümde Hz. Peygamber’e su temin eden bedevi kadının kimliği ve obasına döndükten sonra gelişen hadiselerin anlatıldığı kıssanın kaynağı meçhuldür. Ancak rivayetin sağlam bir isnadla gelmesi ve temel hadis kitaplarının birçoğunda kendine yer bulması, ilgili kısımdaki çelişkinin izahını güçleştirmektedir. Bu makalede, bahsi geçen ʿİmrān hadisi belli başlı ṭarīḳleriyle birlikte tema ve isnad yönünden analiz edilmiş ve aralarındaki anlatım farklılıkları tespit edilmiştir. Biyografi, tarih ve coğrafya verilerine dayanarak olayın gerçekleşmesi muhtemel yer ve zaman belirlenmiştir. ʿİmrān rivayetiyle ortak temalar taşıyan Ebū Ḳatāde rivayeti ile aynı olayı mı farklı olayı mı anlattığı tartışılmıştır. Eldeki veriler ışığında bedevi kadının kimliği ve kıssanın kaynağı açıklanmaya çalışılmıştır. Kesin sonuca ulaşmak için yeterli veri bulunmamakla birlikte kıssanın son bölümünün senedin ikinci ya da üçüncü halkasındaki ravi tarafından metne dahil edildiği ve anonim unsurlar taşıdığı kanaati hasıl olmuştur.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2323232ṣaḥīḥhadisvehimravi tasarruflarımetin tenkidisiyer yazıcılığıanlatıbilimgüvenilmez anlatıṣaḥīḥ hadithhadisvehimravi tasarruflarımetin tenkidisiyer yazıcılığıanlatıbilimgüvenilmez anlatıṣaḥīḥ hadithwahmdispositions of the narratorstextual criticismsiyar historiographynarratologyunreliable narrationṣaḥīḥhadisvehimravi tasarruflarımetin tenkidisiyer yazıcılığıanlatıbilimgüvenilmez anlatıṣaḥīḥ hadithhadisvehimravi tasarruflarımetin tenkidisiyer yazıcılığıanlatıbilimgüvenilmez anlatıṣaḥīḥ hadithwahmdispositions of the narratorstextual criticismsiyar historiographynarratologyunreliable narrationṣaḥīḥhadisvehimravi tasarruflarımetin tenkidisiyer yazıcılığıanlatıbilimgüvenilmez anlatıṣaḥīḥ hadithhadisvehimravi tasarruflarımetin tenkidisiyer yazıcılığıanlatıbilimgüvenilmez anlatıṣaḥīḥ hadithwahmdispositions of the narratorstextual criticismsiyar historiographynarratologyunreliable narrationṣaḥīḥ hadithwahmdispositions of the narratorstextual criticismsiyar historiographynarratologyunreliable narrationṣaḥīḥhadisvehimravi tasarruflarımetin tenkidisiyer yazıcılığıanlatıbilimgüvenilmez anlatı |
| spellingShingle | Fatma Yüksel Çamur Güvenilir Ravi ‘Güvenilmez’ Rivayet: Bir Ṣaḥīḥu’l-Buḫārī Rivayetindeki Meçhul Bedevi Kadın Kıssasının Olgusal Gerçekliği Üzerine Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi ṣaḥīḥ hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı ṣaḥīḥ hadith hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı ṣaḥīḥ hadith wahm dispositions of the narrators textual criticism siyar historiography narratology unreliable narration ṣaḥīḥ hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı ṣaḥīḥ hadith hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı ṣaḥīḥ hadith wahm dispositions of the narrators textual criticism siyar historiography narratology unreliable narration ṣaḥīḥ hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı ṣaḥīḥ hadith hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı ṣaḥīḥ hadith wahm dispositions of the narrators textual criticism siyar historiography narratology unreliable narration ṣaḥīḥ hadith wahm dispositions of the narrators textual criticism siyar historiography narratology unreliable narration ṣaḥīḥ hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı |
| title | Güvenilir Ravi ‘Güvenilmez’ Rivayet: Bir Ṣaḥīḥu’l-Buḫārī Rivayetindeki Meçhul Bedevi Kadın Kıssasının Olgusal Gerçekliği Üzerine |
| title_full | Güvenilir Ravi ‘Güvenilmez’ Rivayet: Bir Ṣaḥīḥu’l-Buḫārī Rivayetindeki Meçhul Bedevi Kadın Kıssasının Olgusal Gerçekliği Üzerine |
| title_fullStr | Güvenilir Ravi ‘Güvenilmez’ Rivayet: Bir Ṣaḥīḥu’l-Buḫārī Rivayetindeki Meçhul Bedevi Kadın Kıssasının Olgusal Gerçekliği Üzerine |
| title_full_unstemmed | Güvenilir Ravi ‘Güvenilmez’ Rivayet: Bir Ṣaḥīḥu’l-Buḫārī Rivayetindeki Meçhul Bedevi Kadın Kıssasının Olgusal Gerçekliği Üzerine |
| title_short | Güvenilir Ravi ‘Güvenilmez’ Rivayet: Bir Ṣaḥīḥu’l-Buḫārī Rivayetindeki Meçhul Bedevi Kadın Kıssasının Olgusal Gerçekliği Üzerine |
| title_sort | guvenilir ravi guvenilmez rivayet bir sahihu l buhari rivayetindeki mechul bedevi kadin kissasinin olgusal gercekligi uzerine |
| topic | ṣaḥīḥ hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı ṣaḥīḥ hadith hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı ṣaḥīḥ hadith wahm dispositions of the narrators textual criticism siyar historiography narratology unreliable narration ṣaḥīḥ hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı ṣaḥīḥ hadith hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı ṣaḥīḥ hadith wahm dispositions of the narrators textual criticism siyar historiography narratology unreliable narration ṣaḥīḥ hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı ṣaḥīḥ hadith hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı ṣaḥīḥ hadith wahm dispositions of the narrators textual criticism siyar historiography narratology unreliable narration ṣaḥīḥ hadith wahm dispositions of the narrators textual criticism siyar historiography narratology unreliable narration ṣaḥīḥ hadis vehim ravi tasarrufları metin tenkidi siyer yazıcılığı anlatıbilim güvenilmez anlatı |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2323232 |
| work_keys_str_mv | AT fatmayukselcamur guvenilirraviguvenilmezrivayetbirsahihulbuharirivayetindekimechulbedevikadınkıssasınınolgusalgercekligiuzerine |