کارایی آنزیم‌های برون یاخته ای فسفاتاز و اوره آز خاک و شناسه کارایی آنزیمی در خاک-های تیمار شده با بهسازهای آلی و کانی در برابر پادزیست‌های جنتامایسین، اکسی تتراسایکلین و پنی سیلین

مقدمه و هدف: پادزیست‌های دامپزشکی از راه کاربرد در دامپروری و کودهای جانوری به زمین‌های کشاورزی می‌رسند که این زمین‌ها می‌توانند خاستگاه پخش آن در زیستگاه‌های آبی و خاک باشد. در پی افزایش کاربرد پادزیست‌ها در کشور ، هدف پژوهش کنونی شناخت و ارزیابی پیامد رها شدن پادزیست‌های پرکاربرد در خاک (با و بدون...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: مهدی رشتبری, علی اکبر صفری سنجانی
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2020-11-01
Series:مدیریت خاک و تولید پایدار
Subjects:
Online Access:https://ejsms.gau.ac.ir/article_5310_afe14190473f6b42fcfed884b7175565.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850180519962083328
author مهدی رشتبری
علی اکبر صفری سنجانی
author_facet مهدی رشتبری
علی اکبر صفری سنجانی
author_sort مهدی رشتبری
collection DOAJ
description مقدمه و هدف: پادزیست‌های دامپزشکی از راه کاربرد در دامپروری و کودهای جانوری به زمین‌های کشاورزی می‌رسند که این زمین‌ها می‌توانند خاستگاه پخش آن در زیستگاه‌های آبی و خاک باشد. در پی افزایش کاربرد پادزیست‌ها در کشور ، هدف پژوهش کنونی شناخت و ارزیابی پیامد رها شدن پادزیست‌های پرکاربرد در خاک (با و بدون بهسازهای آلی و کانی)، بر کارایی آنزیم‌های برون یاخته‌ای فسفاتاز قلیایی و اوره‌آز و شناسه‌های پایداری و بازگشت‌پذیری آنها و همچنین شناسه چگونگی زیستی خاک در یک بازه زمانی 90-روزه بوده است.مواد و روش‌ها: در این پژوهش پیامد رها شدن پادزیست‌های پرکاربرد در خاک (جنتامایسین، اکسی‌تتراسایکلین و پنی‌سیلین) در اندازه‌های گوناگون (50، 100 و 200 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک خشک) با و بدون بهسازهای آلی و کانی (کود گاوی، بیوچار و نانوزئولیت) بر کارایی آنزیم‌های فسفاتاز قلیایی و اوره‌آز خاک و شناسه‌های پایداری و بازگشت پذیری آنها و همچنین شناسه چگونگی کارایی آنزیم‌های خاک در سه بازه زمانی 7-1، 30-7 و 90-30 روز در زمان گرماگذاری 90-روزه با طرح اسپلیت-فاکتوریل ارزیابی شد. یافته‌ها: در خاک بدون بهساز، کاربرد پادزیست جنتامایسین با اندازه 200 میلی‌گرم بر کیلوگرم مایه کاهش 9/68 درصدی کارایی آنزیم فسفاتاز قلیایی در برابر گواه (شاهد بدون کاربرد پادزیست) گردید، ولی اندازه کاهش کارایی آنزیم در خاک با دارای اکسی‌تتراسایکلین با اندازه 200 میلی‌گرم بر کیلوگرم و در تیمارهای گواه (بدون بهساز)، کاربرد بهساز کود گاوی، بیوچار و نانوزئولیت در برابر خاک بدون آن به ترتیب 5/17، 8/13، 5/17 و 16 درصد بود. کارایی آنزیم اوره‌آز در بازه زمانی 90-30 روز روند افزایشی داشته و بیشترین اندازه کارایی آنزیم در زمان انکوباسیون 90-روز اندازه‌گیری شد. برپایه یافته‌ها، پاسخ‌دهی آنزیم‌ها ناهمانند بود، به گونه ای که پادزیست پنی‌سیلین و اکسی‌تتراسایکلین پیامد بد چندانی بر کارایی آنزیم فسفاتاز قلیایی خاک نداشتند. از سوی دیگر جنتامایسین و اکسی‌تتراسایکلین در همه اندازه‌های بکاررفته پیامد چشم‌گیری بر کارایی آنزیم اوره آز خاک داشتند. با نگر به پاسخدهی بالای فسفاتاز قلیایی به پادزیست جنتامایسین، کاربرد بهسازها کارایی چندانی در بهبود شناسه پایداری این آنزیم در خاک‌های با کاربرد جنتامایسین نداشت و به همین ترتیب کاربرد بهسازها کارایی چندانی در بهبود شناسه پایداری آنزیم اوره‌آز در خاک‌های با کاربرد اکسی‌تتراسایکلین نداشت. یافته ها نشان می-دهند که با افزایش اندازه کاربرد پادزیست‌ها از اندازه بازگشت‌پذیری کارایی آنزیم‌ها کاسته شد و بیشترین بازگشت پذیری کارایی در اندازه کاربرد 50 میلی‌گرم بر کیلوگرم دیده شد. همچنین آنزیم اورئاز بیشترین بازگشت‌پذیری کارایی را در تیمارهای پنی‌سیلین و سپس جنتامایسین و در پایان در اکسی تتراسایکلین داشت.نتیجه گیری: این پژوهش نشان داد که کاربرد بهسازها، بویژه کود گاوی و زغال زیستی آن، ویژگی خاک را بهبود بخشیده و توان پایداری ریزجانداران را در برابر پادزیست‌ها، هتا در اندازه های بالا را افزایش داد. پاسخدهی آنزیم‌ها ناهمانند بود، به گونه ای که پادزیست اکسی‌تتراسایکلین پیامد بد چندانی بر کارایی آنزیم فسفاتاز قلیایی خاک نداشت ولی پادزیست پنی‌سیلین پیامد چشم‌گیری بر کارایی آنزیم اوره‌آز خاک نداشت. روهم‌رفته این پژوهش نشان داد که کاربرد بهسازها می‌تواند از پیامد زهری پادزیست‌ها کاسته و مایه افزایش شناسه-های پایداری و بازگشت‌پذیری کارایی آنزیم‌های خاک و بهبود چگونگی کارایی آنزیم‌ها در خاک‌های تیمار شده با پادزیست گردد.
format Article
id doaj-art-87da61298e01436aa529fd763b1a88e3
institution OA Journals
issn 2322-1267
2322-1275
language fas
publishDate 2020-11-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series مدیریت خاک و تولید پایدار
spelling doaj-art-87da61298e01436aa529fd763b1a88e32025-08-20T02:18:09ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesمدیریت خاک و تولید پایدار2322-12672322-12752020-11-0110312610.22069/ejsms.2021.17664.19315310کارایی آنزیم‌های برون یاخته ای فسفاتاز و اوره آز خاک و شناسه کارایی آنزیمی در خاک-های تیمار شده با بهسازهای آلی و کانی در برابر پادزیست‌های جنتامایسین، اکسی تتراسایکلین و پنی سیلینمهدی رشتبری0علی اکبر صفری سنجانی1دانشجوی دکتری ،گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه بوعلی‌سینا همداناستاد ،گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه بوعلی‌سینا همدانمقدمه و هدف: پادزیست‌های دامپزشکی از راه کاربرد در دامپروری و کودهای جانوری به زمین‌های کشاورزی می‌رسند که این زمین‌ها می‌توانند خاستگاه پخش آن در زیستگاه‌های آبی و خاک باشد. در پی افزایش کاربرد پادزیست‌ها در کشور ، هدف پژوهش کنونی شناخت و ارزیابی پیامد رها شدن پادزیست‌های پرکاربرد در خاک (با و بدون بهسازهای آلی و کانی)، بر کارایی آنزیم‌های برون یاخته‌ای فسفاتاز قلیایی و اوره‌آز و شناسه‌های پایداری و بازگشت‌پذیری آنها و همچنین شناسه چگونگی زیستی خاک در یک بازه زمانی 90-روزه بوده است.مواد و روش‌ها: در این پژوهش پیامد رها شدن پادزیست‌های پرکاربرد در خاک (جنتامایسین، اکسی‌تتراسایکلین و پنی‌سیلین) در اندازه‌های گوناگون (50، 100 و 200 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک خشک) با و بدون بهسازهای آلی و کانی (کود گاوی، بیوچار و نانوزئولیت) بر کارایی آنزیم‌های فسفاتاز قلیایی و اوره‌آز خاک و شناسه‌های پایداری و بازگشت پذیری آنها و همچنین شناسه چگونگی کارایی آنزیم‌های خاک در سه بازه زمانی 7-1، 30-7 و 90-30 روز در زمان گرماگذاری 90-روزه با طرح اسپلیت-فاکتوریل ارزیابی شد. یافته‌ها: در خاک بدون بهساز، کاربرد پادزیست جنتامایسین با اندازه 200 میلی‌گرم بر کیلوگرم مایه کاهش 9/68 درصدی کارایی آنزیم فسفاتاز قلیایی در برابر گواه (شاهد بدون کاربرد پادزیست) گردید، ولی اندازه کاهش کارایی آنزیم در خاک با دارای اکسی‌تتراسایکلین با اندازه 200 میلی‌گرم بر کیلوگرم و در تیمارهای گواه (بدون بهساز)، کاربرد بهساز کود گاوی، بیوچار و نانوزئولیت در برابر خاک بدون آن به ترتیب 5/17، 8/13، 5/17 و 16 درصد بود. کارایی آنزیم اوره‌آز در بازه زمانی 90-30 روز روند افزایشی داشته و بیشترین اندازه کارایی آنزیم در زمان انکوباسیون 90-روز اندازه‌گیری شد. برپایه یافته‌ها، پاسخ‌دهی آنزیم‌ها ناهمانند بود، به گونه ای که پادزیست پنی‌سیلین و اکسی‌تتراسایکلین پیامد بد چندانی بر کارایی آنزیم فسفاتاز قلیایی خاک نداشتند. از سوی دیگر جنتامایسین و اکسی‌تتراسایکلین در همه اندازه‌های بکاررفته پیامد چشم‌گیری بر کارایی آنزیم اوره آز خاک داشتند. با نگر به پاسخدهی بالای فسفاتاز قلیایی به پادزیست جنتامایسین، کاربرد بهسازها کارایی چندانی در بهبود شناسه پایداری این آنزیم در خاک‌های با کاربرد جنتامایسین نداشت و به همین ترتیب کاربرد بهسازها کارایی چندانی در بهبود شناسه پایداری آنزیم اوره‌آز در خاک‌های با کاربرد اکسی‌تتراسایکلین نداشت. یافته ها نشان می-دهند که با افزایش اندازه کاربرد پادزیست‌ها از اندازه بازگشت‌پذیری کارایی آنزیم‌ها کاسته شد و بیشترین بازگشت پذیری کارایی در اندازه کاربرد 50 میلی‌گرم بر کیلوگرم دیده شد. همچنین آنزیم اورئاز بیشترین بازگشت‌پذیری کارایی را در تیمارهای پنی‌سیلین و سپس جنتامایسین و در پایان در اکسی تتراسایکلین داشت.نتیجه گیری: این پژوهش نشان داد که کاربرد بهسازها، بویژه کود گاوی و زغال زیستی آن، ویژگی خاک را بهبود بخشیده و توان پایداری ریزجانداران را در برابر پادزیست‌ها، هتا در اندازه های بالا را افزایش داد. پاسخدهی آنزیم‌ها ناهمانند بود، به گونه ای که پادزیست اکسی‌تتراسایکلین پیامد بد چندانی بر کارایی آنزیم فسفاتاز قلیایی خاک نداشت ولی پادزیست پنی‌سیلین پیامد چشم‌گیری بر کارایی آنزیم اوره‌آز خاک نداشت. روهم‌رفته این پژوهش نشان داد که کاربرد بهسازها می‌تواند از پیامد زهری پادزیست‌ها کاسته و مایه افزایش شناسه-های پایداری و بازگشت‌پذیری کارایی آنزیم‌های خاک و بهبود چگونگی کارایی آنزیم‌ها در خاک‌های تیمار شده با پادزیست گردد.https://ejsms.gau.ac.ir/article_5310_afe14190473f6b42fcfed884b7175565.pdfچگونگی خاکفرآیندهای زیستیپایداری پادزیستیبیوچارنانوزئولیت
spellingShingle مهدی رشتبری
علی اکبر صفری سنجانی
کارایی آنزیم‌های برون یاخته ای فسفاتاز و اوره آز خاک و شناسه کارایی آنزیمی در خاک-های تیمار شده با بهسازهای آلی و کانی در برابر پادزیست‌های جنتامایسین، اکسی تتراسایکلین و پنی سیلین
مدیریت خاک و تولید پایدار
چگونگی خاک
فرآیندهای زیستی
پایداری پادزیستی
بیوچار
نانوزئولیت
title کارایی آنزیم‌های برون یاخته ای فسفاتاز و اوره آز خاک و شناسه کارایی آنزیمی در خاک-های تیمار شده با بهسازهای آلی و کانی در برابر پادزیست‌های جنتامایسین، اکسی تتراسایکلین و پنی سیلین
title_full کارایی آنزیم‌های برون یاخته ای فسفاتاز و اوره آز خاک و شناسه کارایی آنزیمی در خاک-های تیمار شده با بهسازهای آلی و کانی در برابر پادزیست‌های جنتامایسین، اکسی تتراسایکلین و پنی سیلین
title_fullStr کارایی آنزیم‌های برون یاخته ای فسفاتاز و اوره آز خاک و شناسه کارایی آنزیمی در خاک-های تیمار شده با بهسازهای آلی و کانی در برابر پادزیست‌های جنتامایسین، اکسی تتراسایکلین و پنی سیلین
title_full_unstemmed کارایی آنزیم‌های برون یاخته ای فسفاتاز و اوره آز خاک و شناسه کارایی آنزیمی در خاک-های تیمار شده با بهسازهای آلی و کانی در برابر پادزیست‌های جنتامایسین، اکسی تتراسایکلین و پنی سیلین
title_short کارایی آنزیم‌های برون یاخته ای فسفاتاز و اوره آز خاک و شناسه کارایی آنزیمی در خاک-های تیمار شده با بهسازهای آلی و کانی در برابر پادزیست‌های جنتامایسین، اکسی تتراسایکلین و پنی سیلین
title_sort کارایی آنزیم‌های برون یاخته ای فسفاتاز و اوره آز خاک و شناسه کارایی آنزیمی در خاک های تیمار شده با بهسازهای آلی و کانی در برابر پادزیست‌های جنتامایسین، اکسی تتراسایکلین و پنی سیلین
topic چگونگی خاک
فرآیندهای زیستی
پایداری پادزیستی
بیوچار
نانوزئولیت
url https://ejsms.gau.ac.ir/article_5310_afe14190473f6b42fcfed884b7175565.pdf
work_keys_str_mv AT mhdyrsẖtbry ḵạrạyyậnzymhạybrwnyạkẖthạyfsfạtạzwạwrhậzkẖạḵwsẖnạshḵạrạyyậnzymydrkẖạḵhạytymạrsẖdhbạbhsạzhạyậlywḵạnydrbrạbrpạdzysthạyjntạmạysynạḵsyttrạsạyḵlynwpnysylyn
AT ʿlyạḵbrṣfrysnjạny ḵạrạyyậnzymhạybrwnyạkẖthạyfsfạtạzwạwrhậzkẖạḵwsẖnạshḵạrạyyậnzymydrkẖạḵhạytymạrsẖdhbạbhsạzhạyậlywḵạnydrbrạbrpạdzysthạyjntạmạysynạḵsyttrạsạyḵlynwpnysylyn