Wątki teokratyczne w myśli politycznej Sumero-Akadu

Orient, obejmujący historyczną krainę Mezopotamię, od zawsze budził żywe zainteresowanie, by nie rzec fascynację. Chociaż jeszcze w XIX w. przeszłość przysłaniały piaski i muł, dziś dane nam jest podziwiać osiągnięcia ludów żyjących przed tysiącami lat na obszarze Żyznego Półksiężyca Lewantu, w tym...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Andrzej Madeja
Format: Article
Language:deu
Published: Adam Mickiewicz University 2008-12-01
Series:Czasopismo Prawno-Historyczne
Subjects:
Online Access:https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/view/42011
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850119571612106752
author Andrzej Madeja
author_facet Andrzej Madeja
author_sort Andrzej Madeja
collection DOAJ
description Orient, obejmujący historyczną krainę Mezopotamię, od zawsze budził żywe zainteresowanie, by nie rzec fascynację. Chociaż jeszcze w XIX w. przeszłość przysłaniały piaski i muł, dziś dane nam jest podziwiać osiągnięcia ludów żyjących przed tysiącami lat na obszarze Żyznego Półksiężyca Lewantu, w tym organizację ich państwowości, prawo, a także myśl polityczną. Dość często nieświadomie redukuje się analizę doktryn politycznych Mezopotamii do zagadnień z pierwszej połowy XX w. p.n.e., tj. osiągnięć I dynastii babilońskiej (tzw. amoryckiej) i jej szóstego przedstawiciela – Hammurabiego. W niniejszym studium chciałbym przedstawić rekonstrukcję kluczowego składnika myśli politycznej wieków wcześniejszych, tj. wątków teokratycznych w refleksji Sumerów i semickich Akadów, których Babilończycy i Asyryjczycy jawią się sukcesorami. Zrealizowanie powyższego przedsięwzięcia możliwe jest tylko z uwzględnieniem określonych założeń metodologicznych. W bogatej spuściźnie Mezopotamii nie znajdziemy systematycznych wykładów myśli politycznej ani koherentnych teorii prawnych. Ich rekonstrukcja wymaga analizy faktycznej, obejmującej m.in. zasady i instytucje ustrojowe, praktykę prawa i rządzenia, czy strukturę społeczną. Dużą doniosłość dla przedmiotowego zagadnienia mają utrwalone i zachowane obrazy życia duchowego ówczesnych ludzi, ich światopogląd oraz inne przejawy doświadczeń, odzwierciedlające realne stosunki społeczne11. Wreszcie, cała kultura Międzyrzecza niesie w sobie silny ładunek irracjonalizmu, co stanowi signum specificum czasu i miejsca. Czysto racjonalna analiza może nie przynieść oczekiwanych rezultatów. Wywiedzenie idei z afektu i emocji wymaga skoncentrowania się na obrzędowości i praktyce, a nie tylko na głoszonych tezach. Na koniec zaznaczyć wypada, że omawiany problem dotyczy relatywnie długiego okresu, stąd konieczność uwzględnienia w analizie ewolucji instytucji i idei. W niniejszym opracowaniu zastosowana została tzw. chronologia średnia
format Article
id doaj-art-87ca675c29dc40a08da44c0c89801ef4
institution OA Journals
issn 0070-2471
2720-2186
language deu
publishDate 2008-12-01
publisher Adam Mickiewicz University
record_format Article
series Czasopismo Prawno-Historyczne
spelling doaj-art-87ca675c29dc40a08da44c0c89801ef42025-08-20T02:35:36ZdeuAdam Mickiewicz UniversityCzasopismo Prawno-Historyczne0070-24712720-21862008-12-0160210.14746/cph.2008.2.10Wątki teokratyczne w myśli politycznej Sumero-AkaduAndrzej Madeja0Toruń Orient, obejmujący historyczną krainę Mezopotamię, od zawsze budził żywe zainteresowanie, by nie rzec fascynację. Chociaż jeszcze w XIX w. przeszłość przysłaniały piaski i muł, dziś dane nam jest podziwiać osiągnięcia ludów żyjących przed tysiącami lat na obszarze Żyznego Półksiężyca Lewantu, w tym organizację ich państwowości, prawo, a także myśl polityczną. Dość często nieświadomie redukuje się analizę doktryn politycznych Mezopotamii do zagadnień z pierwszej połowy XX w. p.n.e., tj. osiągnięć I dynastii babilońskiej (tzw. amoryckiej) i jej szóstego przedstawiciela – Hammurabiego. W niniejszym studium chciałbym przedstawić rekonstrukcję kluczowego składnika myśli politycznej wieków wcześniejszych, tj. wątków teokratycznych w refleksji Sumerów i semickich Akadów, których Babilończycy i Asyryjczycy jawią się sukcesorami. Zrealizowanie powyższego przedsięwzięcia możliwe jest tylko z uwzględnieniem określonych założeń metodologicznych. W bogatej spuściźnie Mezopotamii nie znajdziemy systematycznych wykładów myśli politycznej ani koherentnych teorii prawnych. Ich rekonstrukcja wymaga analizy faktycznej, obejmującej m.in. zasady i instytucje ustrojowe, praktykę prawa i rządzenia, czy strukturę społeczną. Dużą doniosłość dla przedmiotowego zagadnienia mają utrwalone i zachowane obrazy życia duchowego ówczesnych ludzi, ich światopogląd oraz inne przejawy doświadczeń, odzwierciedlające realne stosunki społeczne11. Wreszcie, cała kultura Międzyrzecza niesie w sobie silny ładunek irracjonalizmu, co stanowi signum specificum czasu i miejsca. Czysto racjonalna analiza może nie przynieść oczekiwanych rezultatów. Wywiedzenie idei z afektu i emocji wymaga skoncentrowania się na obrzędowości i praktyce, a nie tylko na głoszonych tezach. Na koniec zaznaczyć wypada, że omawiany problem dotyczy relatywnie długiego okresu, stąd konieczność uwzględnienia w analizie ewolucji instytucji i idei. W niniejszym opracowaniu zastosowana została tzw. chronologia średnia https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/view/42011Teokracjamyśl politycznaSummerowieAkadowieMezopotamia
spellingShingle Andrzej Madeja
Wątki teokratyczne w myśli politycznej Sumero-Akadu
Czasopismo Prawno-Historyczne
Teokracja
myśl polityczna
Summerowie
Akadowie
Mezopotamia
title Wątki teokratyczne w myśli politycznej Sumero-Akadu
title_full Wątki teokratyczne w myśli politycznej Sumero-Akadu
title_fullStr Wątki teokratyczne w myśli politycznej Sumero-Akadu
title_full_unstemmed Wątki teokratyczne w myśli politycznej Sumero-Akadu
title_short Wątki teokratyczne w myśli politycznej Sumero-Akadu
title_sort watki teokratyczne w mysli politycznej sumero akadu
topic Teokracja
myśl polityczna
Summerowie
Akadowie
Mezopotamia
url https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/view/42011
work_keys_str_mv AT andrzejmadeja watkiteokratycznewmyslipolitycznejsumeroakadu