Şamanizm’den Günümüze Kalanlar
Eski Türklerin kötü ruhlardan arınmak, hastalıklardan şifalanmak ve gelecekten haber almak için başvurdukları kişiler şamanlar olmuşlardır. Şamanizm de şaman kelimesinden türetilmiştir. Şamanlık mevcut dini inanışın bir sistem dâhilinde ve teknik biçimde uygulanması olarak tanımlanmaktadır. Şamanizm...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Atatürk University
2025-03-01
|
| Series: | Current Perspectives in Social Sciences |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3890310 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850098022530154496 |
|---|---|
| author | Ayşe Aybüke Yücel Celal Aslan |
| author_facet | Ayşe Aybüke Yücel Celal Aslan |
| author_sort | Ayşe Aybüke Yücel |
| collection | DOAJ |
| description | Eski Türklerin kötü ruhlardan arınmak, hastalıklardan şifalanmak ve gelecekten haber almak için başvurdukları kişiler şamanlar olmuşlardır. Şamanizm de şaman kelimesinden türetilmiştir. Şamanlık mevcut dini inanışın bir sistem dâhilinde ve teknik biçimde uygulanması olarak tanımlanmaktadır. Şamanizm inanç sisteminde yaşanan birçok uygulamanın bugün hem İslam dininde karşılığı olan noktaları hem de Anadolu topraklarında kültürel şekilde devam eden ritüel ve inançları varlığını korumaktadır. İslamiyet’in kabulünden sonra Türkler Şaman geleneklerini hayatlarından çıkaramamışlardır. Küçük büyük birçok ritüel ve inanç İslam dini içinde de varlığını korumuştur. Özellikle Türklerin İslamiyet’i kabul etmesinde büyük bir öneme haiz bulunan Türk tasavvufunda Şamanizm izleri oldukça fazla örnekle tespit edilmiştir. Lakin bu izler İslam dinine uydurularak Türk-İslam senteziyle oluşturulmuştur. Bu etkilerden bazıları İslam dini ile bağdaşan inançlarken bir kısmı ise kültürel olarak aktarılan batıl sayılarak toplumun bir kısmı tarafından reddedilen şeylerdir. Hazırlanan bu makalede öncelikle Şamanizm inanç sistemi ve şamanların icra ettikleri ritüellerden söz edilmiştir. Ardından İslamiyet’in kabulünden sonra Türk topluluklarında karşımıza çıkan tasavvufi dini sistemlerle Alevilik içerisinde yer alan Şamanizm kaynaklı uygulamaların benzerliklerine bakılmış ve sosyal hayatta müşahede edilen Şaman kökenli inanışların günümüze yansımalarından bahsedilmiştir. Gelenek olarak varlığı sürdürülenlerin bugün ne amaçla yapıldığı ve bağlamından kopup kopmadıklarına da değinilmiştir. |
| format | Article |
| id | doaj-art-85fd1122c2bc4c74a54ae62904296c7b |
| institution | DOAJ |
| issn | 2822-3160 |
| language | English |
| publishDate | 2025-03-01 |
| publisher | Atatürk University |
| record_format | Article |
| series | Current Perspectives in Social Sciences |
| spelling | doaj-art-85fd1122c2bc4c74a54ae62904296c7b2025-08-20T02:40:48ZengAtatürk UniversityCurrent Perspectives in Social Sciences2822-31602025-03-01291293610.53487/atasobed.147475555Şamanizm’den Günümüze KalanlarAyşe Aybüke Yücel0Celal Aslan1https://orcid.org/0000-0002-3743-2697GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TARİH BÖLÜMÜGAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TARİH BÖLÜMÜEski Türklerin kötü ruhlardan arınmak, hastalıklardan şifalanmak ve gelecekten haber almak için başvurdukları kişiler şamanlar olmuşlardır. Şamanizm de şaman kelimesinden türetilmiştir. Şamanlık mevcut dini inanışın bir sistem dâhilinde ve teknik biçimde uygulanması olarak tanımlanmaktadır. Şamanizm inanç sisteminde yaşanan birçok uygulamanın bugün hem İslam dininde karşılığı olan noktaları hem de Anadolu topraklarında kültürel şekilde devam eden ritüel ve inançları varlığını korumaktadır. İslamiyet’in kabulünden sonra Türkler Şaman geleneklerini hayatlarından çıkaramamışlardır. Küçük büyük birçok ritüel ve inanç İslam dini içinde de varlığını korumuştur. Özellikle Türklerin İslamiyet’i kabul etmesinde büyük bir öneme haiz bulunan Türk tasavvufunda Şamanizm izleri oldukça fazla örnekle tespit edilmiştir. Lakin bu izler İslam dinine uydurularak Türk-İslam senteziyle oluşturulmuştur. Bu etkilerden bazıları İslam dini ile bağdaşan inançlarken bir kısmı ise kültürel olarak aktarılan batıl sayılarak toplumun bir kısmı tarafından reddedilen şeylerdir. Hazırlanan bu makalede öncelikle Şamanizm inanç sistemi ve şamanların icra ettikleri ritüellerden söz edilmiştir. Ardından İslamiyet’in kabulünden sonra Türk topluluklarında karşımıza çıkan tasavvufi dini sistemlerle Alevilik içerisinde yer alan Şamanizm kaynaklı uygulamaların benzerliklerine bakılmış ve sosyal hayatta müşahede edilen Şaman kökenli inanışların günümüze yansımalarından bahsedilmiştir. Gelenek olarak varlığı sürdürülenlerin bugün ne amaçla yapıldığı ve bağlamından kopup kopmadıklarına da değinilmiştir.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3890310şamanizmşamanmevlevilikalevilikritüelshamanismshamanmevlevismalevismritual. |
| spellingShingle | Ayşe Aybüke Yücel Celal Aslan Şamanizm’den Günümüze Kalanlar Current Perspectives in Social Sciences şamanizm şaman mevlevilik alevilik ritüel shamanism shaman mevlevism alevism ritual. |
| title | Şamanizm’den Günümüze Kalanlar |
| title_full | Şamanizm’den Günümüze Kalanlar |
| title_fullStr | Şamanizm’den Günümüze Kalanlar |
| title_full_unstemmed | Şamanizm’den Günümüze Kalanlar |
| title_short | Şamanizm’den Günümüze Kalanlar |
| title_sort | samanizm den gunumuze kalanlar |
| topic | şamanizm şaman mevlevilik alevilik ritüel shamanism shaman mevlevism alevism ritual. |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3890310 |
| work_keys_str_mv | AT ayseaybukeyucel samanizmdengunumuzekalanlar AT celalaslan samanizmdengunumuzekalanlar |