AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER

Giriş: Bu araştırmada ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışların belirleyicileri, bu davranışlarla ilişkili olan sosyokültürel etkenler ve çok kültürlü bakış açısının vurgulanması amaçlanmıştır. Sağlıkta eşitsizlikler değerlendirilirken hizmet sunucular ile bireyler arasındaki iletişim kadar, sağl...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: Nesrin Çilingiroğlu, Özlem Ekmekçi Güner
Format: Article
Language:English
Published: Esra Demirarslan 2022-04-01
Series:Sağlık Akademisi Kastamonu
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1093111
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849737949680238592
author Nesrin Çilingiroğlu
Özlem Ekmekçi Güner
author_facet Nesrin Çilingiroğlu
Özlem Ekmekçi Güner
author_sort Nesrin Çilingiroğlu
collection DOAJ
description Giriş: Bu araştırmada ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışların belirleyicileri, bu davranışlarla ilişkili olan sosyokültürel etkenler ve çok kültürlü bakış açısının vurgulanması amaçlanmıştır. Sağlıkta eşitsizlikler değerlendirilirken hizmet sunucular ile bireyler arasındaki iletişim kadar, sağlık çalışanlarının kültürel yetkinliğe sahip olması da önemlidir. Profesyonel kuruluşlar ve akademik birimler sağlık hizmetinin sunumunda ve sağlık personelinin eğitiminde sosyal ve kültürel farklılıkları dikkate almalıdırlar. Gereç ve Yöntem: National Library of Medicine elektronik veri tabanı kullanılarak ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışları etkileyen sosyokültürel etkenleri konu alan araştırmalar aranmıştır. Verilerin analizine 2018 Şubat ayında başlanmış, 2007 Aralık-2018 Ocak ayları arasındaki geçmiş on yılı kapsayan araştırmalar “cultural, oral, health, behavior” sözcükleri ile taranmıştır. İngilizce özetine ulaşılan çalışmalardan kriterlere uygun 25 çalışma irdelenmiştir. Ağız ve diş sağlığına ya da ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışa yönelik olmayan, sosyal ve/veya kültürel etken içermeyen, metodolojik tipte olan, tam metine ulaşılamayan araştırmalar, konferans, bildiri ve kitap özetleri dâhil edilmemiştir. Bulgular beş başlıkta incelenmiştir: 1. iletişimle ilgili engeller; 2. finansal engeller; 3. estetiğe yönelik kültürel algı, inançlar, sosyal popülerlik ve kabullenilme; 4. cinsiyet ve eğitim ve 5. koruyucu ve tedavi edici hizmetlerin farkındalığı. Bulgular: Ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışları belirleyen hazırlayıcı, olanak sağlayıcı ve güçlendirici etkenlerin ve kültürel yetkinliğin göz önüne alınmadığı, sosyokültürel farklılıkların anlaşılmadığı ve kabullenilmediği durumlarda, sağlık hizmeti sunan personel ve hastalar arasındaki iletişimin koptuğu gözlenmiştir. Sonuç: Araştırmalar, iletişim; sosyoekonomik düzey; kültürel algı ve inançlar, cinsiyet, eğitim düzeyi ile koruyucu ve tedavi edici ağız ve diş sağlığı uygulamalarının farkındalığı ve kabullenilişi arasında ilişki olduğunu göstermektedir.
format Article
id doaj-art-826cfbfbd4eb4a8790c024587a5b57a0
institution DOAJ
issn 2548-1010
language English
publishDate 2022-04-01
publisher Esra Demirarslan
record_format Article
series Sağlık Akademisi Kastamonu
spelling doaj-art-826cfbfbd4eb4a8790c024587a5b57a02025-08-20T03:06:44ZengEsra DemirarslanSağlık Akademisi Kastamonu2548-10102022-04-017116518010.25279/sak.676066501AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLERNesrin Çilingiroğlu0Özlem Ekmekçi Güner1HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, HALK SAĞLIĞI ENSTİTÜSÜ, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALIHACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULUGiriş: Bu araştırmada ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışların belirleyicileri, bu davranışlarla ilişkili olan sosyokültürel etkenler ve çok kültürlü bakış açısının vurgulanması amaçlanmıştır. Sağlıkta eşitsizlikler değerlendirilirken hizmet sunucular ile bireyler arasındaki iletişim kadar, sağlık çalışanlarının kültürel yetkinliğe sahip olması da önemlidir. Profesyonel kuruluşlar ve akademik birimler sağlık hizmetinin sunumunda ve sağlık personelinin eğitiminde sosyal ve kültürel farklılıkları dikkate almalıdırlar. Gereç ve Yöntem: National Library of Medicine elektronik veri tabanı kullanılarak ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışları etkileyen sosyokültürel etkenleri konu alan araştırmalar aranmıştır. Verilerin analizine 2018 Şubat ayında başlanmış, 2007 Aralık-2018 Ocak ayları arasındaki geçmiş on yılı kapsayan araştırmalar “cultural, oral, health, behavior” sözcükleri ile taranmıştır. İngilizce özetine ulaşılan çalışmalardan kriterlere uygun 25 çalışma irdelenmiştir. Ağız ve diş sağlığına ya da ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışa yönelik olmayan, sosyal ve/veya kültürel etken içermeyen, metodolojik tipte olan, tam metine ulaşılamayan araştırmalar, konferans, bildiri ve kitap özetleri dâhil edilmemiştir. Bulgular beş başlıkta incelenmiştir: 1. iletişimle ilgili engeller; 2. finansal engeller; 3. estetiğe yönelik kültürel algı, inançlar, sosyal popülerlik ve kabullenilme; 4. cinsiyet ve eğitim ve 5. koruyucu ve tedavi edici hizmetlerin farkındalığı. Bulgular: Ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışları belirleyen hazırlayıcı, olanak sağlayıcı ve güçlendirici etkenlerin ve kültürel yetkinliğin göz önüne alınmadığı, sosyokültürel farklılıkların anlaşılmadığı ve kabullenilmediği durumlarda, sağlık hizmeti sunan personel ve hastalar arasındaki iletişimin koptuğu gözlenmiştir. Sonuç: Araştırmalar, iletişim; sosyoekonomik düzey; kültürel algı ve inançlar, cinsiyet, eğitim düzeyi ile koruyucu ve tedavi edici ağız ve diş sağlığı uygulamalarının farkındalığı ve kabullenilişi arasında ilişki olduğunu göstermektedir.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1093111ağız sağlğısosyal değerlerkültürtoplum sağlığıoral healthsocial valuesculturepublic health
spellingShingle Nesrin Çilingiroğlu
Özlem Ekmekçi Güner
AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER
Sağlık Akademisi Kastamonu
ağız sağlğı
sosyal değerler
kültür
toplum sağlığı
oral health
social values
culture
public health
title AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER
title_full AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER
title_fullStr AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER
title_full_unstemmed AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER
title_short AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER
title_sort agiz dis sagligini etkileyen sosyal ve kulturel faktorler
topic ağız sağlğı
sosyal değerler
kültür
toplum sağlığı
oral health
social values
culture
public health
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1093111
work_keys_str_mv AT nesrincilingiroglu agizdissagliginietkileyensosyalvekulturelfaktorler
AT ozlemekmekciguner agizdissagliginietkileyensosyalvekulturelfaktorler