AHP-VIKOR hibrit yöntemi ile güneş enerjisi santrali yer seçimi
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de kurulacak Güneş Enerjisi Santrali (GES) için mevcut alternatif iller olan İstanbul, Nevşehir ve Bilecik arasından Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniği kullanılarak en uygun yerin seçilmesidir. Bu amaçla ilk aşamada AnalitikHiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Sakarya University
2023-12-01
|
| Series: | Sakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3529628 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850099626235920384 |
|---|---|
| author | Mustafa Cahit Ungan Esra Demirkıran Göbeloğlu |
| author_facet | Mustafa Cahit Ungan Esra Demirkıran Göbeloğlu |
| author_sort | Mustafa Cahit Ungan |
| collection | DOAJ |
| description | Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de kurulacak Güneş Enerjisi Santrali (GES) için mevcut alternatif iller olan İstanbul, Nevşehir ve Bilecik arasından Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniği kullanılarak en uygun yerin seçilmesidir. Bu amaçla ilk aşamada AnalitikHiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi kullanılarak kriter ağırlıkları hesaplanmış, ikinci aşamada ise VIKOR yöntemiyle belirlenen alternatifler üstünlüklerine göre sıralanarak uzlaştırıcı ortak bir çözüm elde edilmiştir.Yöntem: Güneş enerji santralleri için nihai yer seçim kriterlerini belirlemek için mevzuatlar açısından, santrallerin verimliliği açısından ve sosyal, coğrafik ve ekonomik etkiler açısından yer seçim koşulları dikkate alınarak Çok Kriterli Karar Verme metotlarından AHP ve VIKOR yöntemleri uygulanmıştır. Bilgisayar programı olarak da AHP yöntemi uygulamalarında sıklıkla kullanılmakta olan Super Decisions bu çalışmaya eşlik etmiştir. Literatürde daha önce bu konu üzerine yapılan çalışmalar incelendiğinde; AHP ve VIKOR yöntemini ayrı ayrı kullanan birçok çalışmaya rastlanmasına rağmen bunların birlikte etkisinin incelendiği akademik çalışma sayısının oldukça sınırlı ve çalışmalarda kullanılan kriter sayısının da oldukça az olduğu görülmüştür. Araştırmada AHP kullanılmasının nedeni hala güncel bir yöntem olması ve yöneylem araştırmasında en sık kullanılan Çok Kriterli Karar Verme tekniği olmasıdır. Diğer yandan, farklı bir karar verme yaklaşımından daha faydalanılarak uygulamacılara yol göstermesi ve literatüre de katkı yapılması amaçlandığı için VIKOR kullanılmıştır.Bulgular: Ekonomik, teknik, sosyal ve coğrafi ana kriterleri ile bu ana kriterlere bağlı arazi maliyeti, enerji nakil hattına uzaklık, bölgesel teşvikler, güneşlenme süresi, sıcaklık, arazi ışınım miktarı, eğim, fay hatlarına uzaklık, yağış miktarı, karlı gün sayısı, yerleşim alanına uzaklık ve işgücü olarak tanımlanan on iki adet alt kriter tespit edilmiştir. Bu kriterlerin ağırlıkları bulunmuş ve alternatifler sıralanmıştır.Sonuç: Araştırmada Nevşehir'in güneş enerjisi santrali için en iyi seçim yeri olduğu sonucu elde edilmiştir. Araştırma sonuçlarının solar enerji konusunda çalışma yapan uygulamacılara ve akademisyenlere yol göstermesi beklenmektedir. |
| format | Article |
| id | doaj-art-8235efeacd8f4c82a4081a4eae5fe032 |
| institution | DOAJ |
| issn | 2717-767X |
| language | English |
| publishDate | 2023-12-01 |
| publisher | Sakarya University |
| record_format | Article |
| series | Sakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü Dergisi |
| spelling | doaj-art-8235efeacd8f4c82a4081a4eae5fe0322025-08-20T02:40:27ZengSakarya UniversitySakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü Dergisi2717-767X2023-12-01529510910.47542/sauied.138898628AHP-VIKOR hibrit yöntemi ile güneş enerjisi santrali yer seçimiMustafa Cahit Ungan0https://orcid.org/0000-0003-2041-1344Esra Demirkıran Göbeloğlu1https://orcid.org/0000-0002-6814-7741SAKARYA ÜNİVERSİTESİSAKARYA ÜNİVERSİTESİ İŞLETME ENSTİTÜSÜ DERGİSİAmaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de kurulacak Güneş Enerjisi Santrali (GES) için mevcut alternatif iller olan İstanbul, Nevşehir ve Bilecik arasından Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniği kullanılarak en uygun yerin seçilmesidir. Bu amaçla ilk aşamada AnalitikHiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi kullanılarak kriter ağırlıkları hesaplanmış, ikinci aşamada ise VIKOR yöntemiyle belirlenen alternatifler üstünlüklerine göre sıralanarak uzlaştırıcı ortak bir çözüm elde edilmiştir.Yöntem: Güneş enerji santralleri için nihai yer seçim kriterlerini belirlemek için mevzuatlar açısından, santrallerin verimliliği açısından ve sosyal, coğrafik ve ekonomik etkiler açısından yer seçim koşulları dikkate alınarak Çok Kriterli Karar Verme metotlarından AHP ve VIKOR yöntemleri uygulanmıştır. Bilgisayar programı olarak da AHP yöntemi uygulamalarında sıklıkla kullanılmakta olan Super Decisions bu çalışmaya eşlik etmiştir. Literatürde daha önce bu konu üzerine yapılan çalışmalar incelendiğinde; AHP ve VIKOR yöntemini ayrı ayrı kullanan birçok çalışmaya rastlanmasına rağmen bunların birlikte etkisinin incelendiği akademik çalışma sayısının oldukça sınırlı ve çalışmalarda kullanılan kriter sayısının da oldukça az olduğu görülmüştür. Araştırmada AHP kullanılmasının nedeni hala güncel bir yöntem olması ve yöneylem araştırmasında en sık kullanılan Çok Kriterli Karar Verme tekniği olmasıdır. Diğer yandan, farklı bir karar verme yaklaşımından daha faydalanılarak uygulamacılara yol göstermesi ve literatüre de katkı yapılması amaçlandığı için VIKOR kullanılmıştır.Bulgular: Ekonomik, teknik, sosyal ve coğrafi ana kriterleri ile bu ana kriterlere bağlı arazi maliyeti, enerji nakil hattına uzaklık, bölgesel teşvikler, güneşlenme süresi, sıcaklık, arazi ışınım miktarı, eğim, fay hatlarına uzaklık, yağış miktarı, karlı gün sayısı, yerleşim alanına uzaklık ve işgücü olarak tanımlanan on iki adet alt kriter tespit edilmiştir. Bu kriterlerin ağırlıkları bulunmuş ve alternatifler sıralanmıştır.Sonuç: Araştırmada Nevşehir'in güneş enerjisi santrali için en iyi seçim yeri olduğu sonucu elde edilmiştir. Araştırma sonuçlarının solar enerji konusunda çalışma yapan uygulamacılara ve akademisyenlere yol göstermesi beklenmektedir.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3529628solar energysolar power plant site selectionmulti-criteria decision makingahpvikorgüneş enerjisigüneş enerjisi santrali yer seçimiçok kriterli karar vermeahpvikor |
| spellingShingle | Mustafa Cahit Ungan Esra Demirkıran Göbeloğlu AHP-VIKOR hibrit yöntemi ile güneş enerjisi santrali yer seçimi Sakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü Dergisi solar energy solar power plant site selection multi-criteria decision making ahp vikor güneş enerjisi güneş enerjisi santrali yer seçimi çok kriterli karar verme ahp vikor |
| title | AHP-VIKOR hibrit yöntemi ile güneş enerjisi santrali yer seçimi |
| title_full | AHP-VIKOR hibrit yöntemi ile güneş enerjisi santrali yer seçimi |
| title_fullStr | AHP-VIKOR hibrit yöntemi ile güneş enerjisi santrali yer seçimi |
| title_full_unstemmed | AHP-VIKOR hibrit yöntemi ile güneş enerjisi santrali yer seçimi |
| title_short | AHP-VIKOR hibrit yöntemi ile güneş enerjisi santrali yer seçimi |
| title_sort | ahp vikor hibrit yontemi ile gunes enerjisi santrali yer secimi |
| topic | solar energy solar power plant site selection multi-criteria decision making ahp vikor güneş enerjisi güneş enerjisi santrali yer seçimi çok kriterli karar verme ahp vikor |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3529628 |
| work_keys_str_mv | AT mustafacahitungan ahpvikorhibrityontemiilegunesenerjisisantraliyersecimi AT esrademirkırangobeloglu ahpvikorhibrityontemiilegunesenerjisisantraliyersecimi |