Rolnicy a pozostali mieszkańcy wsi i miast. Analiza zmian sytuacji życiowej, postaw i orientacji politycznych po 1989 roku
W artykule stawiam pytanie o to, czy rolnicy w Polsce są nadal – jak to często podkreślali ekonomiści i socjologowie w latach 90. – „balastem cywilizacyjnych i ustrojowych przemian”. Podstawą analiz są dane pochodzące z badań „Polacy”, realizowanych od czasów przed-Solidarnościowych pod kierunkiem W...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk
2015-06-01
|
| Series: | Wieś i Rolnictwo |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://kwartalnik.irwirpan.waw.pl/wir/article/view/569 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850259174342000640 |
|---|---|
| author | Krystyna Szafraniec |
| author_facet | Krystyna Szafraniec |
| author_sort | Krystyna Szafraniec |
| collection | DOAJ |
| description | W artykule stawiam pytanie o to, czy rolnicy w Polsce są nadal – jak to często podkreślali ekonomiści i socjologowie w latach 90. – „balastem cywilizacyjnych i ustrojowych przemian”. Podstawą analiz są dane pochodzące z badań „Polacy”, realizowanych od czasów przed-Solidarnościowych pod kierunkiem Władysława Adamskiego jako quasi-panel na dużych ogólnopolskich próbach. Okres, który podlega analizie, dotyczy postkomunistycznej Polski, gdzie dwie okoliczności wydają się szczególnie ważne w analizach wsi i rolnictwa: członkostwo w Unii Europejskiej oraz postępująca globalizacja gospodarki światowej. Po latach „opresyjnej wolności”, związanej z wchodzeniem rolnictwa w reguły gospodarki rynkowej, rolnicy i obszary wiejskie w Polsce stali się głównymi beneficjentami unijnego wsparcia. Czy okoliczności te zmieniają nastawienia mieszkańców wsi (w tym rolników) wobec zmian ustrojowych, państwa, własnej przyszłości? Odpowiedź ma charakter ambiwalentny. Przypływ pieniędzy unijnych przynosi poprawę materialnych warunków życia na wsi i zmniejsza jej cywilizacyjny dystans do miasta, lecz nie przyczynia się w analogicznym stopniu do zwiększania konkurencyjności gospodarstw rolnych. Skutkuje to większą – choć niewspółmierną do skali finansowego wsparcia i bardzo selektywną – lojalnością rolników i pozostałych mieszkańców wsi wobec systemu, lecz nie eliminuje skali roszczeń wobec państwa, które w dobie postępującej globalizacji staje się głównym adresatem społecznych oczekiwań. |
| format | Article |
| id | doaj-art-7f511a9637554f8887df8eb0abfe694f |
| institution | OA Journals |
| issn | 0137-1673 2657-5213 |
| language | English |
| publishDate | 2015-06-01 |
| publisher | Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk |
| record_format | Article |
| series | Wieś i Rolnictwo |
| spelling | doaj-art-7f511a9637554f8887df8eb0abfe694f2025-08-20T01:55:57ZengInstytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii NaukWieś i Rolnictwo0137-16732657-52132015-06-012 (167)638210.53098/wir.2015.2.167/03492Rolnicy a pozostali mieszkańcy wsi i miast. Analiza zmian sytuacji życiowej, postaw i orientacji politycznych po 1989 rokuKrystyna Szafraniec0Affiliations:Autorka jest pracownikiem naukowym Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PANW artykule stawiam pytanie o to, czy rolnicy w Polsce są nadal – jak to często podkreślali ekonomiści i socjologowie w latach 90. – „balastem cywilizacyjnych i ustrojowych przemian”. Podstawą analiz są dane pochodzące z badań „Polacy”, realizowanych od czasów przed-Solidarnościowych pod kierunkiem Władysława Adamskiego jako quasi-panel na dużych ogólnopolskich próbach. Okres, który podlega analizie, dotyczy postkomunistycznej Polski, gdzie dwie okoliczności wydają się szczególnie ważne w analizach wsi i rolnictwa: członkostwo w Unii Europejskiej oraz postępująca globalizacja gospodarki światowej. Po latach „opresyjnej wolności”, związanej z wchodzeniem rolnictwa w reguły gospodarki rynkowej, rolnicy i obszary wiejskie w Polsce stali się głównymi beneficjentami unijnego wsparcia. Czy okoliczności te zmieniają nastawienia mieszkańców wsi (w tym rolników) wobec zmian ustrojowych, państwa, własnej przyszłości? Odpowiedź ma charakter ambiwalentny. Przypływ pieniędzy unijnych przynosi poprawę materialnych warunków życia na wsi i zmniejsza jej cywilizacyjny dystans do miasta, lecz nie przyczynia się w analogicznym stopniu do zwiększania konkurencyjności gospodarstw rolnych. Skutkuje to większą – choć niewspółmierną do skali finansowego wsparcia i bardzo selektywną – lojalnością rolników i pozostałych mieszkańców wsi wobec systemu, lecz nie eliminuje skali roszczeń wobec państwa, które w dobie postępującej globalizacji staje się głównym adresatem społecznych oczekiwań.https://kwartalnik.irwirpan.waw.pl/wir/article/view/569wieśrolnicytransformacja ustrojowazmiany postaw i orientacji politycznychpolska |
| spellingShingle | Krystyna Szafraniec Rolnicy a pozostali mieszkańcy wsi i miast. Analiza zmian sytuacji życiowej, postaw i orientacji politycznych po 1989 roku Wieś i Rolnictwo wieś rolnicy transformacja ustrojowa zmiany postaw i orientacji politycznych polska |
| title | Rolnicy a pozostali mieszkańcy wsi i miast. Analiza zmian sytuacji życiowej, postaw i orientacji politycznych po 1989 roku |
| title_full | Rolnicy a pozostali mieszkańcy wsi i miast. Analiza zmian sytuacji życiowej, postaw i orientacji politycznych po 1989 roku |
| title_fullStr | Rolnicy a pozostali mieszkańcy wsi i miast. Analiza zmian sytuacji życiowej, postaw i orientacji politycznych po 1989 roku |
| title_full_unstemmed | Rolnicy a pozostali mieszkańcy wsi i miast. Analiza zmian sytuacji życiowej, postaw i orientacji politycznych po 1989 roku |
| title_short | Rolnicy a pozostali mieszkańcy wsi i miast. Analiza zmian sytuacji życiowej, postaw i orientacji politycznych po 1989 roku |
| title_sort | rolnicy a pozostali mieszkancy wsi i miast analiza zmian sytuacji zyciowej postaw i orientacji politycznych po 1989 roku |
| topic | wieś rolnicy transformacja ustrojowa zmiany postaw i orientacji politycznych polska |
| url | https://kwartalnik.irwirpan.waw.pl/wir/article/view/569 |
| work_keys_str_mv | AT krystynaszafraniec rolnicyapozostalimieszkancywsiimiastanalizazmiansytuacjizyciowejpostawiorientacjipolitycznychpo1989roku |