Samotność seniorów i jej uwarunkowania – doniesienie z badań prowadzonych w środowisku miejskim i wiejskim
Obecnie mówimy o tsunami demograficznym bądź transformacji demograficznej, która obrazuje zmiany w strukturze wieku wynikające z postępującego procesu starzenia się społeczeństwa. W 2019 r. nastąpił wzrost liczby mieszkańców Polski w wieku 60 lat i więcej. Na koniec roku populacja osób starszych wy...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Academic Publishing of the Masovian University in Płock
2024-10-01
|
| Series: | Społeczeństwo, Edukacja, Język |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://czasopismanaukowe.mazowiecka.edu.pl/index.php/sej/article/view/170 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850198893724172288 |
|---|---|
| author | Agata Chabior |
| author_facet | Agata Chabior |
| author_sort | Agata Chabior |
| collection | DOAJ |
| description |
Obecnie mówimy o tsunami demograficznym bądź transformacji demograficznej, która obrazuje zmiany w strukturze wieku wynikające
z postępującego procesu starzenia się społeczeństwa. W 2019 r. nastąpił wzrost liczby mieszkańców Polski w wieku 60 lat i więcej. Na koniec roku populacja osób starszych wyniosła 9703,7 tys., a udział osób starszych w populacji Polski ukształtował się na poziomie 25,3% (GUS, 2021, 21). Liczba ludności w wieku 60 lat i więcej według prognozy GUS w roku 2030 ukształtuje się na poziomie 10,8 mln (wzrost o 11,1% w stosunku do roku 2019), w roku 2040 – na poziomie 12,3 mln (wzrost o 26,3%). W 2050 r. w Polsce będzie mieszkać 13,7 mln osób w starszym wieku (tj. o 41,2% więcej niż w 2019 r.), stanowiąc 40,4% społeczeństwa (GUS,2021, 32). Proces ten pokazuje wiele cech populacji seniorów, takich jak: feminizacja, singularyzacja, depopulacja, i inne, ale też obrazuje sytuację, w której seniorzy stanowią grupę osób zmagających się z różnymi problemami natury egzystencjalnej, takimi jak samotność. Celem naukowym artykułu jest przedstawienie doświadczania samotności przez seniorów ze środowiska miejskiego i wiejskiego oraz jej uwarunkowań. Rozważania skupiono wokół problemu badawczego: Jakie są uwarunkowania i poziomy samotności seniorów w środowisku miejskim i wiejskim. Do jego rozwiązania posłużono się Skalą Samotności Rascha (S-Rascha) w polskiej adaptacji J. Rembowskiego (Rembowski 1992) uzupełnioną o autorski test nieskończonych zdań. Ramy interpretacyjne ujęto w perspektywie pedagogiki i psychologii. Wyniki badań pokazują, że samotność doświadczana jest zarówno jako obiektywnie istniejąca prawidłowość ludzkiej egzystencji, jak i relacyjny stan przeżywania. Chociaż wyniki badań ograniczone są terytorialnie do małej części Polski oraz ograniczone strukturalnie do członków klubów seniora czy uniwersytetu trzeciego wieku, wskazują jednak na pewną prawidłowość i ją potwierdzają: im większa ilość i jakość związków z ludźmi, tym niższy poziom samotności. Relacje interpersonalne, ich ilość i jakość, oddziałują zatem znacząco na przezywanie samotności w starości.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-7dac72c5e9104ec3a64f7a993aa27184 |
| institution | OA Journals |
| issn | 2353-1266 2449-7983 |
| language | English |
| publishDate | 2024-10-01 |
| publisher | Academic Publishing of the Masovian University in Płock |
| record_format | Article |
| series | Społeczeństwo, Edukacja, Język |
| spelling | doaj-art-7dac72c5e9104ec3a64f7a993aa271842025-08-20T02:12:45ZengAcademic Publishing of the Masovian University in PłockSpołeczeństwo, Edukacja, Język2353-12662449-79832024-10-011910.19251/sej/2024.19(4)Samotność seniorów i jej uwarunkowania – doniesienie z badań prowadzonych w środowisku miejskim i wiejskimAgata Chabior0https://orcid.org/0000-0003-4603-2449Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach Obecnie mówimy o tsunami demograficznym bądź transformacji demograficznej, która obrazuje zmiany w strukturze wieku wynikające z postępującego procesu starzenia się społeczeństwa. W 2019 r. nastąpił wzrost liczby mieszkańców Polski w wieku 60 lat i więcej. Na koniec roku populacja osób starszych wyniosła 9703,7 tys., a udział osób starszych w populacji Polski ukształtował się na poziomie 25,3% (GUS, 2021, 21). Liczba ludności w wieku 60 lat i więcej według prognozy GUS w roku 2030 ukształtuje się na poziomie 10,8 mln (wzrost o 11,1% w stosunku do roku 2019), w roku 2040 – na poziomie 12,3 mln (wzrost o 26,3%). W 2050 r. w Polsce będzie mieszkać 13,7 mln osób w starszym wieku (tj. o 41,2% więcej niż w 2019 r.), stanowiąc 40,4% społeczeństwa (GUS,2021, 32). Proces ten pokazuje wiele cech populacji seniorów, takich jak: feminizacja, singularyzacja, depopulacja, i inne, ale też obrazuje sytuację, w której seniorzy stanowią grupę osób zmagających się z różnymi problemami natury egzystencjalnej, takimi jak samotność. Celem naukowym artykułu jest przedstawienie doświadczania samotności przez seniorów ze środowiska miejskiego i wiejskiego oraz jej uwarunkowań. Rozważania skupiono wokół problemu badawczego: Jakie są uwarunkowania i poziomy samotności seniorów w środowisku miejskim i wiejskim. Do jego rozwiązania posłużono się Skalą Samotności Rascha (S-Rascha) w polskiej adaptacji J. Rembowskiego (Rembowski 1992) uzupełnioną o autorski test nieskończonych zdań. Ramy interpretacyjne ujęto w perspektywie pedagogiki i psychologii. Wyniki badań pokazują, że samotność doświadczana jest zarówno jako obiektywnie istniejąca prawidłowość ludzkiej egzystencji, jak i relacyjny stan przeżywania. Chociaż wyniki badań ograniczone są terytorialnie do małej części Polski oraz ograniczone strukturalnie do członków klubów seniora czy uniwersytetu trzeciego wieku, wskazują jednak na pewną prawidłowość i ją potwierdzają: im większa ilość i jakość związków z ludźmi, tym niższy poziom samotności. Relacje interpersonalne, ich ilość i jakość, oddziałują zatem znacząco na przezywanie samotności w starości. https://czasopismanaukowe.mazowiecka.edu.pl/index.php/sej/article/view/170seniorzysamotnośćuwarunkowania samotności |
| spellingShingle | Agata Chabior Samotność seniorów i jej uwarunkowania – doniesienie z badań prowadzonych w środowisku miejskim i wiejskim Społeczeństwo, Edukacja, Język seniorzy samotność uwarunkowania samotności |
| title | Samotność seniorów i jej uwarunkowania – doniesienie z badań prowadzonych w środowisku miejskim i wiejskim |
| title_full | Samotność seniorów i jej uwarunkowania – doniesienie z badań prowadzonych w środowisku miejskim i wiejskim |
| title_fullStr | Samotność seniorów i jej uwarunkowania – doniesienie z badań prowadzonych w środowisku miejskim i wiejskim |
| title_full_unstemmed | Samotność seniorów i jej uwarunkowania – doniesienie z badań prowadzonych w środowisku miejskim i wiejskim |
| title_short | Samotność seniorów i jej uwarunkowania – doniesienie z badań prowadzonych w środowisku miejskim i wiejskim |
| title_sort | samotnosc seniorow i jej uwarunkowania doniesienie z badan prowadzonych w srodowisku miejskim i wiejskim |
| topic | seniorzy samotność uwarunkowania samotności |
| url | https://czasopismanaukowe.mazowiecka.edu.pl/index.php/sej/article/view/170 |
| work_keys_str_mv | AT agatachabior samotnoscseniorowijejuwarunkowaniadoniesieniezbadanprowadzonychwsrodowiskumiejskimiwiejskim |