Seyyid Mehmed Çelebî en-Nevşehrîʼnin Risâle fî Cevâzi Ehâdîsi'l-Mevzû‘a li-Terğib ve Terhib İsimli Eseri: Tahkik, Tercüme ve Değerlendirme

Hadis edebiyatında hicrî II. yüzyılda tergīb ve terhîb türü eserler kaleme alınmaya başlanmıştır. Bu eserlerde iyilik ve fazileti teşvik eden hadisler ile kötülüklerden men eden hadisler beraber telif edilirken bir yandan da bu eserlere mevzû hadisler de girmeye başlamıştır. Bazı sûfî ve zahid kimse...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Şule Soyal Şenol
Format: Article
Language:English
Published: Çorum Çağrı Eğitim Vakfı 2025-03-01
Series:İslami İlimler Dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4508415
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850185368772542464
author Şule Soyal Şenol
author_facet Şule Soyal Şenol
author_sort Şule Soyal Şenol
collection DOAJ
description Hadis edebiyatında hicrî II. yüzyılda tergīb ve terhîb türü eserler kaleme alınmaya başlanmıştır. Bu eserlerde iyilik ve fazileti teşvik eden hadisler ile kötülüklerden men eden hadisler beraber telif edilirken bir yandan da bu eserlere mevzû hadisler de girmeye başlamıştır. Bazı sûfî ve zahid kimseler toplumu iyiliğe teşvik etmek ve kötülükten sakındırmak için Hz. Peygamber adına hadis uydurmaktan çekinmemişlerdir. Hadis âlimlerinin gayretlerine rağmen bu tergīb ve terhîb içerikli uydurma rivayetler kitaplar içerisine girmiştir. Mevzû hadislerin önemli bir kısmını tergīb ve terhîb konusu oluşturmakta, bu sebeple tergīb ve terhîb alanında mevzû hadislerin kullanımına dikkat çekmenin ayrı bir önemi bulunmaktadır. Âlimler, tergīb ve terhîb alanında mevzû hadislerin kullanımı konusundaki görüşlerini eserlerinde ifade etmişlerdir. 1800’lü yıllarda yaşadığı tahmin edilen Nevşehirli âlimlerden Seyyid Mehmed Çelebî en-Nevşehrî, kendisine yöneltilen sorular üzerine konu hakkında bir risâle kaleme almıştır. Müellif, bazı güvenilir dostların kendisine sordukları, “Tergīb ve terhîb içerikli fedâil konusunda mevzû hadisler ile amel etmek caiz mi?” sorusuna karşılık bu eseri kaleme aldığını ifade etmiştir. Mehmed Çelebî eserinde tergīb ve terhîb içerikli fedâil konusunda mevzû hadisler ile amel etmenin câiz olduğunu söyleyenleri sert bir dille eleştirmiştir. Bu araştırma, Seyyid Mehmed Çelebî en-Nevşehrî’nin hakkında bilgi olmaması, eseri hakkında akademik bir çalışmanın bulunmaması ve alanında yazılmış müstakil bir risâle olması sebebiyle önemlidir. El yazması eserin metnin kritiğinin yapılması ve tahkik edilerek ilim dünyasına kazandırılması alana önemli bir katkı sunacaktır. Çalışmada analiz yöntemi esas alınmış, araştırmanın hazırlanmasında yazılı doküman ve belgelerden yararlanılmıştır.
format Article
id doaj-art-7d269ededab14e449e7327f13b79840e
institution OA Journals
issn 1306-7044
language English
publishDate 2025-03-01
publisher Çorum Çağrı Eğitim Vakfı
record_format Article
series İslami İlimler Dergisi
spelling doaj-art-7d269ededab14e449e7327f13b79840e2025-08-20T02:16:45ZengÇorum Çağrı Eğitim Vakfıİslami İlimler Dergisi1306-70442025-03-014034936910.34082/islamiilimler.1616959167Seyyid Mehmed Çelebî en-Nevşehrîʼnin Risâle fî Cevâzi Ehâdîsi'l-Mevzû‘a li-Terğib ve Terhib İsimli Eseri: Tahkik, Tercüme ve DeğerlendirmeŞule Soyal Şenol0https://orcid.org/0000-0002-9726-9924Diyanet İşleri BaşkanlığıHadis edebiyatında hicrî II. yüzyılda tergīb ve terhîb türü eserler kaleme alınmaya başlanmıştır. Bu eserlerde iyilik ve fazileti teşvik eden hadisler ile kötülüklerden men eden hadisler beraber telif edilirken bir yandan da bu eserlere mevzû hadisler de girmeye başlamıştır. Bazı sûfî ve zahid kimseler toplumu iyiliğe teşvik etmek ve kötülükten sakındırmak için Hz. Peygamber adına hadis uydurmaktan çekinmemişlerdir. Hadis âlimlerinin gayretlerine rağmen bu tergīb ve terhîb içerikli uydurma rivayetler kitaplar içerisine girmiştir. Mevzû hadislerin önemli bir kısmını tergīb ve terhîb konusu oluşturmakta, bu sebeple tergīb ve terhîb alanında mevzû hadislerin kullanımına dikkat çekmenin ayrı bir önemi bulunmaktadır. Âlimler, tergīb ve terhîb alanında mevzû hadislerin kullanımı konusundaki görüşlerini eserlerinde ifade etmişlerdir. 1800’lü yıllarda yaşadığı tahmin edilen Nevşehirli âlimlerden Seyyid Mehmed Çelebî en-Nevşehrî, kendisine yöneltilen sorular üzerine konu hakkında bir risâle kaleme almıştır. Müellif, bazı güvenilir dostların kendisine sordukları, “Tergīb ve terhîb içerikli fedâil konusunda mevzû hadisler ile amel etmek caiz mi?” sorusuna karşılık bu eseri kaleme aldığını ifade etmiştir. Mehmed Çelebî eserinde tergīb ve terhîb içerikli fedâil konusunda mevzû hadisler ile amel etmenin câiz olduğunu söyleyenleri sert bir dille eleştirmiştir. Bu araştırma, Seyyid Mehmed Çelebî en-Nevşehrî’nin hakkında bilgi olmaması, eseri hakkında akademik bir çalışmanın bulunmaması ve alanında yazılmış müstakil bir risâle olması sebebiyle önemlidir. El yazması eserin metnin kritiğinin yapılması ve tahkik edilerek ilim dünyasına kazandırılması alana önemli bir katkı sunacaktır. Çalışmada analiz yöntemi esas alınmış, araştırmanın hazırlanmasında yazılı doküman ve belgelerden yararlanılmıştır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4508415hadithmehmed chalabîtarğibterhibtahkikhadismehmed çelebîterğîbterhîbtahkik
spellingShingle Şule Soyal Şenol
Seyyid Mehmed Çelebî en-Nevşehrîʼnin Risâle fî Cevâzi Ehâdîsi'l-Mevzû‘a li-Terğib ve Terhib İsimli Eseri: Tahkik, Tercüme ve Değerlendirme
İslami İlimler Dergisi
hadith
mehmed chalabî
tarğib
terhib
tahkik
hadis
mehmed çelebî
terğîb
terhîb
tahkik
title Seyyid Mehmed Çelebî en-Nevşehrîʼnin Risâle fî Cevâzi Ehâdîsi'l-Mevzû‘a li-Terğib ve Terhib İsimli Eseri: Tahkik, Tercüme ve Değerlendirme
title_full Seyyid Mehmed Çelebî en-Nevşehrîʼnin Risâle fî Cevâzi Ehâdîsi'l-Mevzû‘a li-Terğib ve Terhib İsimli Eseri: Tahkik, Tercüme ve Değerlendirme
title_fullStr Seyyid Mehmed Çelebî en-Nevşehrîʼnin Risâle fî Cevâzi Ehâdîsi'l-Mevzû‘a li-Terğib ve Terhib İsimli Eseri: Tahkik, Tercüme ve Değerlendirme
title_full_unstemmed Seyyid Mehmed Çelebî en-Nevşehrîʼnin Risâle fî Cevâzi Ehâdîsi'l-Mevzû‘a li-Terğib ve Terhib İsimli Eseri: Tahkik, Tercüme ve Değerlendirme
title_short Seyyid Mehmed Çelebî en-Nevşehrîʼnin Risâle fî Cevâzi Ehâdîsi'l-Mevzû‘a li-Terğib ve Terhib İsimli Eseri: Tahkik, Tercüme ve Değerlendirme
title_sort seyyid mehmed celebi en nevsehri nin risale fi cevazi ehadisi l mevzu a li tergib ve terhib isimli eseri tahkik tercume ve degerlendirme
topic hadith
mehmed chalabî
tarğib
terhib
tahkik
hadis
mehmed çelebî
terğîb
terhîb
tahkik
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4508415
work_keys_str_mv AT sulesoyalsenol seyyidmehmedcelebiennevsehriʼninrisaleficevaziehadisilmevzualitergibveterhibisimlieseritahkiktercumevedegerlendirme