Na obcej ziemi – relacja Stefana Jana Ślizienia z mołdawskiej wyprawy (Haracz krwią turecką Turkom wypłacony)
W artykule podjęto rozważania na temat poematu Stefana Jana Ślizienia pt. Haracz krwią turecką Turkom wypłacony z 1674 roku. Utwór jest słabo obecny w refleksji historycznoliterackiej. Na przybliżenie zasługuje zarówno dzieło należące do zespołu licznych tekstów sławiących zwycięstwo Jana Sobiesk...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | ces |
| Published: |
University of Silesia Press
2024-06-01
|
| Series: | Postscriptum Polonistyczne |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://journals.us.edu.pl/index.php/PPol/article/view/15646 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850251837083484160 |
|---|---|
| author | Renata Ryba |
| author_facet | Renata Ryba |
| author_sort | Renata Ryba |
| collection | DOAJ |
| description |
W artykule podjęto rozważania na temat poematu Stefana Jana Ślizienia pt. Haracz krwią turecką Turkom
wypłacony z 1674 roku. Utwór jest słabo obecny w refleksji historycznoliterackiej. Na przybliżenie zasługuje
zarówno dzieło należące do zespołu licznych tekstów sławiących zwycięstwo Jana Sobieskiego nad Turkami
pod Chocimiem, jak i sam autor jako uczestnik tamtych wydarzeń. Bliższemu oglądowi została poddana ostatnia (z czterech) część utworu, stanowiąca relację poety-żołnierza z zakończonej klęską wyprawy wojsk polskich do Mołdawii na przełomie 1673 i 1674 roku, która zamykała kampanię przeciw otomańskiemu wrogowi. W centrum uwagi postawiono problem, jak żołnierze odbierali otaczającą ich obcą rzeczywistość. Świat realny w warunkach wojennych okazał się nieprzyjazny, a przestrzeń – trudna do oswojenia. Toteż poetycki przekaz został nasycony negatywnymi emocjami, takimi jak: rozczarowanie, niepewność, strach. W tych partiach szkicu dzieło jest osadzone w kontekście geopoetyki; z kolei z perspektywy genologicznej zostało usytuowane w konwencji „ojczystego heroicum”, w tradycji wywiedzionej z antycznych realizacji – eposu Lukana. Obserwując utwór na tle rozmaitych odmian dawnych relacji z podróży, dostrzeżono, że poemat realizuje wojskowy wariant schematu „wędrówki”. Poczynione w niniejszym artykule ustalenia mogą posłużyć dalszym badaniom historycznym oraz z zakresu historii kultury.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-7be9d7fd05a34268b263f33ba4696c7a |
| institution | OA Journals |
| issn | 1898-1593 2353-9844 |
| language | ces |
| publishDate | 2024-06-01 |
| publisher | University of Silesia Press |
| record_format | Article |
| series | Postscriptum Polonistyczne |
| spelling | doaj-art-7be9d7fd05a34268b263f33ba4696c7a2025-08-20T01:57:48ZcesUniversity of Silesia PressPostscriptum Polonistyczne1898-15932353-98442024-06-0133110.31261/PS_P.2024.33.08Na obcej ziemi – relacja Stefana Jana Ślizienia z mołdawskiej wyprawy (Haracz krwią turecką Turkom wypłacony)Renata Ryba0Uniwersytet Śląski w Katowicach W artykule podjęto rozważania na temat poematu Stefana Jana Ślizienia pt. Haracz krwią turecką Turkom wypłacony z 1674 roku. Utwór jest słabo obecny w refleksji historycznoliterackiej. Na przybliżenie zasługuje zarówno dzieło należące do zespołu licznych tekstów sławiących zwycięstwo Jana Sobieskiego nad Turkami pod Chocimiem, jak i sam autor jako uczestnik tamtych wydarzeń. Bliższemu oglądowi została poddana ostatnia (z czterech) część utworu, stanowiąca relację poety-żołnierza z zakończonej klęską wyprawy wojsk polskich do Mołdawii na przełomie 1673 i 1674 roku, która zamykała kampanię przeciw otomańskiemu wrogowi. W centrum uwagi postawiono problem, jak żołnierze odbierali otaczającą ich obcą rzeczywistość. Świat realny w warunkach wojennych okazał się nieprzyjazny, a przestrzeń – trudna do oswojenia. Toteż poetycki przekaz został nasycony negatywnymi emocjami, takimi jak: rozczarowanie, niepewność, strach. W tych partiach szkicu dzieło jest osadzone w kontekście geopoetyki; z kolei z perspektywy genologicznej zostało usytuowane w konwencji „ojczystego heroicum”, w tradycji wywiedzionej z antycznych realizacji – eposu Lukana. Obserwując utwór na tle rozmaitych odmian dawnych relacji z podróży, dostrzeżono, że poemat realizuje wojskowy wariant schematu „wędrówki”. Poczynione w niniejszym artykule ustalenia mogą posłużyć dalszym badaniom historycznym oraz z zakresu historii kultury. https://journals.us.edu.pl/index.php/PPol/article/view/15646literatura staropolskaStefan Jan ŚlizieńMołdawiarelacja wojenna |
| spellingShingle | Renata Ryba Na obcej ziemi – relacja Stefana Jana Ślizienia z mołdawskiej wyprawy (Haracz krwią turecką Turkom wypłacony) Postscriptum Polonistyczne literatura staropolska Stefan Jan Ślizień Mołdawia relacja wojenna |
| title | Na obcej ziemi – relacja Stefana Jana Ślizienia z mołdawskiej wyprawy (Haracz krwią turecką Turkom wypłacony) |
| title_full | Na obcej ziemi – relacja Stefana Jana Ślizienia z mołdawskiej wyprawy (Haracz krwią turecką Turkom wypłacony) |
| title_fullStr | Na obcej ziemi – relacja Stefana Jana Ślizienia z mołdawskiej wyprawy (Haracz krwią turecką Turkom wypłacony) |
| title_full_unstemmed | Na obcej ziemi – relacja Stefana Jana Ślizienia z mołdawskiej wyprawy (Haracz krwią turecką Turkom wypłacony) |
| title_short | Na obcej ziemi – relacja Stefana Jana Ślizienia z mołdawskiej wyprawy (Haracz krwią turecką Turkom wypłacony) |
| title_sort | na obcej ziemi relacja stefana jana slizienia z moldawskiej wyprawy haracz krwia turecka turkom wyplacony |
| topic | literatura staropolska Stefan Jan Ślizień Mołdawia relacja wojenna |
| url | https://journals.us.edu.pl/index.php/PPol/article/view/15646 |
| work_keys_str_mv | AT renataryba naobcejziemirelacjastefanajanaslizieniazmołdawskiejwyprawyharaczkrwiatureckaturkomwypłacony |