Umowy między dziedzicami a chłopami w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi (1807–1846)
Artykuł dotyczy relacji między chłopami a dziedzicami w okresie między wydaniem dekretu grudniowego (1807) a ogłoszeniem ukazu czerwcowego (1846). Konstytucja Księstwa Warszawskiego przyznała chłopom wolność osobistą i zapowiedziała wprowadzenie zrywającego z feudalizmem napoleońskiego kodeksu cywi...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | deu |
| Published: |
Adam Mickiewicz University
2022-07-01
|
| Series: | Czasopismo Prawno-Historyczne |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/view/34679 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850213725423796224 |
|---|---|
| author | Piotr Z. Pomianowski |
| author_facet | Piotr Z. Pomianowski |
| author_sort | Piotr Z. Pomianowski |
| collection | DOAJ |
| description |
Artykuł dotyczy relacji między chłopami a dziedzicami w okresie między wydaniem dekretu grudniowego (1807) a ogłoszeniem ukazu czerwcowego (1846). Konstytucja Księstwa Warszawskiego przyznała chłopom wolność osobistą i zapowiedziała wprowadzenie zrywającego z feudalizmem napoleońskiego kodeksu cywilnego, ale wydany wkrótce po niej dekret grudniowy przesądził, że za właścicieli gospodarstw chłopskich w nowym kapitalistycznym rozumieniu należy co do zasady uznawać dziedziców, a nie chłopów. Z kolei wydany w 1846 r. tzw. ukaz czerwcowy istotnie ograniczał możliwość rugowania chłopów przez właścicieli ziemskich, przywracając w odniesieniu do gospodarstw obejmujących co najmniej trzy morgi gruntu stan prawny, który można określić mianem własności podzielonej. Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu Kodeks Napoleona wpłynął na kształt stosunków między dworami a chłopami. Drobiazgowa analiza pięciu zawartych w tym okresie umów znajdujących się obecnie w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi sugeruje, że nowoczesne francuskie prawo w bardzo niewielkim stopniu oddziaływało na stosunki własnościowe na polskiej wsi. Mocą zawieranych umów tworzono prawa rzeczowe, które można określić mianem własności podzielonej – mimo że instytucja ta została pominięta przez twórców Kodeksu Napoleona.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-7af2cefd86c94bd99689bb49ac91dd45 |
| institution | OA Journals |
| issn | 0070-2471 2720-2186 |
| language | deu |
| publishDate | 2022-07-01 |
| publisher | Adam Mickiewicz University |
| record_format | Article |
| series | Czasopismo Prawno-Historyczne |
| spelling | doaj-art-7af2cefd86c94bd99689bb49ac91dd452025-08-20T02:09:05ZdeuAdam Mickiewicz UniversityCzasopismo Prawno-Historyczne0070-24712720-21862022-07-0174110.14746/cph.2022.1.8Umowy między dziedzicami a chłopami w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi (1807–1846)Piotr Z. Pomianowski0https://orcid.org/0000-0003-3325-0930Uniwersytet Warszawski Artykuł dotyczy relacji między chłopami a dziedzicami w okresie między wydaniem dekretu grudniowego (1807) a ogłoszeniem ukazu czerwcowego (1846). Konstytucja Księstwa Warszawskiego przyznała chłopom wolność osobistą i zapowiedziała wprowadzenie zrywającego z feudalizmem napoleońskiego kodeksu cywilnego, ale wydany wkrótce po niej dekret grudniowy przesądził, że za właścicieli gospodarstw chłopskich w nowym kapitalistycznym rozumieniu należy co do zasady uznawać dziedziców, a nie chłopów. Z kolei wydany w 1846 r. tzw. ukaz czerwcowy istotnie ograniczał możliwość rugowania chłopów przez właścicieli ziemskich, przywracając w odniesieniu do gospodarstw obejmujących co najmniej trzy morgi gruntu stan prawny, który można określić mianem własności podzielonej. Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu Kodeks Napoleona wpłynął na kształt stosunków między dworami a chłopami. Drobiazgowa analiza pięciu zawartych w tym okresie umów znajdujących się obecnie w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi sugeruje, że nowoczesne francuskie prawo w bardzo niewielkim stopniu oddziaływało na stosunki własnościowe na polskiej wsi. Mocą zawieranych umów tworzono prawa rzeczowe, które można określić mianem własności podzielonej – mimo że instytucja ta została pominięta przez twórców Kodeksu Napoleona. https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/view/34679Księstwo WarszawskieKrólestwo Kongresowewłasność ziemi |
| spellingShingle | Piotr Z. Pomianowski Umowy między dziedzicami a chłopami w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi (1807–1846) Czasopismo Prawno-Historyczne Księstwo Warszawskie Królestwo Kongresowe własność ziemi |
| title | Umowy między dziedzicami a chłopami w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi (1807–1846) |
| title_full | Umowy między dziedzicami a chłopami w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi (1807–1846) |
| title_fullStr | Umowy między dziedzicami a chłopami w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi (1807–1846) |
| title_full_unstemmed | Umowy między dziedzicami a chłopami w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi (1807–1846) |
| title_short | Umowy między dziedzicami a chłopami w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi (1807–1846) |
| title_sort | umowy miedzy dziedzicami a chlopami w zasobie archiwum panstwowego w lodzi 1807 1846 |
| topic | Księstwo Warszawskie Królestwo Kongresowe własność ziemi |
| url | https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/view/34679 |
| work_keys_str_mv | AT piotrzpomianowski umowymiedzydziedzicamiachłopamiwzasobiearchiwumpanstwowegowłodzi18071846 |