نیاز انسان به تخصص‌های علمی و معرفتی در فهم لایه های باطنی و عمیق قرآن

چگونگی فهم و تفسیر قرآن و نیز میزان فهم انسان‌ها از این کتاب الهی، همواره برای قرآن‌پژوهان دغدغه‌ای جدی بوده است. یکی از این مسائل، بررسی ضرورت یا عدم ضرورت تخصص‌های علمی و معرفتی در فهم عمیق و کامل قرآن کریم است. مسئله این مقاله آن است که آیا برای فهم کامل قرآن ـ خصوصا لایه های باطنی و عمیق آن ـ به...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Hasan Ramazani
Format: Article
Language:fas
Published: Maarej Research Institute of Revelation Sciences 2022-02-01
Series:حکمت اسرا
Subjects:
Online Access:https://hikmat.isramags.ir/article_155415_e0ef3898f2324498c215ecfd069a0a71.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849319044244570112
author Hasan Ramazani
author_facet Hasan Ramazani
author_sort Hasan Ramazani
collection DOAJ
description چگونگی فهم و تفسیر قرآن و نیز میزان فهم انسان‌ها از این کتاب الهی، همواره برای قرآن‌پژوهان دغدغه‌ای جدی بوده است. یکی از این مسائل، بررسی ضرورت یا عدم ضرورت تخصص‌های علمی و معرفتی در فهم عمیق و کامل قرآن کریم است. مسئله این مقاله آن است که آیا برای فهم کامل قرآن ـ خصوصا لایه های باطنی و عمیق آن ـ به تخصص‌های علمی و معرفتی نیاز هست یا نه؟ ادعای مقاله آن است که فهم و تفسیر این کتاب مقدس در سطوح مختلفی امکان‌پذیر است و انسان‌ها متناسب با مراتب علمی و عرفانی مختلفی که دارند، در فهم معارف قرآن نیز مختلف‌اند. از سوی دیگر، بسیاری از مفاهیم و آیات قرآنی تنها با تفسیرهای ظاهری تبیین‌پذیر نیست بلکه می‌بایست با بهره‌گیری از تخصص‌های علمی و شهودهای باطنی به فهم عمیق‌تری از آنها دست یازید. در آیات قرآنی به چهار مرتبۀ «هُدًى لِّلنَّاسِ»، «مَا یعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ»، «هُدًى لِّلْمُتَّقِینَ» و «لَّا یمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ» اشاره شده است که با چهار مرتبۀ فهم قرآن در روایات پیشوایان معصوم (ع)، یعنی مرتبه ظهر، مرتبه بطن، مرتبه حدّ و مرتبه مطّلع قابل تطبیق است؛ نیز در برخی روایت‌ها چهار وجه «عبارات»، «اشارات»، «لطائف» و «حدائق» برای قرآن در نظر گرفته شده است که عبارت به ظاهر قرآن، اشارت به باطن قرآن، لطائف به حدّ قرآن و حقائق نیز به مطّلع قرآن تطبیق می‌کند. نتیجه اینکه با توجه به وجود مراتب چهارگانه در فهم قرآن کریم، برای فهم کامل مراتب این کتاب مقدس، تجهیز به تخصص‌های علمی و معرفتی ضرورت دارد.
format Article
id doaj-art-79b40932c9b34bf5a025f617ee86b3e3
institution Kabale University
issn 2383-2916
language fas
publishDate 2022-02-01
publisher Maarej Research Institute of Revelation Sciences
record_format Article
series حکمت اسرا
spelling doaj-art-79b40932c9b34bf5a025f617ee86b3e32025-08-20T03:50:39ZfasMaarej Research Institute of Revelation Sciencesحکمت اسرا2383-29162022-02-01132535155415نیاز انسان به تخصص‌های علمی و معرفتی در فهم لایه های باطنی و عمیق قرآنHasan Ramazani0High Master of the Islamic Seminary of Qom.چگونگی فهم و تفسیر قرآن و نیز میزان فهم انسان‌ها از این کتاب الهی، همواره برای قرآن‌پژوهان دغدغه‌ای جدی بوده است. یکی از این مسائل، بررسی ضرورت یا عدم ضرورت تخصص‌های علمی و معرفتی در فهم عمیق و کامل قرآن کریم است. مسئله این مقاله آن است که آیا برای فهم کامل قرآن ـ خصوصا لایه های باطنی و عمیق آن ـ به تخصص‌های علمی و معرفتی نیاز هست یا نه؟ ادعای مقاله آن است که فهم و تفسیر این کتاب مقدس در سطوح مختلفی امکان‌پذیر است و انسان‌ها متناسب با مراتب علمی و عرفانی مختلفی که دارند، در فهم معارف قرآن نیز مختلف‌اند. از سوی دیگر، بسیاری از مفاهیم و آیات قرآنی تنها با تفسیرهای ظاهری تبیین‌پذیر نیست بلکه می‌بایست با بهره‌گیری از تخصص‌های علمی و شهودهای باطنی به فهم عمیق‌تری از آنها دست یازید. در آیات قرآنی به چهار مرتبۀ «هُدًى لِّلنَّاسِ»، «مَا یعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ»، «هُدًى لِّلْمُتَّقِینَ» و «لَّا یمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ» اشاره شده است که با چهار مرتبۀ فهم قرآن در روایات پیشوایان معصوم (ع)، یعنی مرتبه ظهر، مرتبه بطن، مرتبه حدّ و مرتبه مطّلع قابل تطبیق است؛ نیز در برخی روایت‌ها چهار وجه «عبارات»، «اشارات»، «لطائف» و «حدائق» برای قرآن در نظر گرفته شده است که عبارت به ظاهر قرآن، اشارت به باطن قرآن، لطائف به حدّ قرآن و حقائق نیز به مطّلع قرآن تطبیق می‌کند. نتیجه اینکه با توجه به وجود مراتب چهارگانه در فهم قرآن کریم، برای فهم کامل مراتب این کتاب مقدس، تجهیز به تخصص‌های علمی و معرفتی ضرورت دارد.https://hikmat.isramags.ir/article_155415_e0ef3898f2324498c215ecfd069a0a71.pdfقرآن کریممراتب فهمتفسیر ظاهریتفسیر باطنیتخصص‌های علمی و معرفتی
spellingShingle Hasan Ramazani
نیاز انسان به تخصص‌های علمی و معرفتی در فهم لایه های باطنی و عمیق قرآن
حکمت اسرا
قرآن کریم
مراتب فهم
تفسیر ظاهری
تفسیر باطنی
تخصص‌های علمی و معرفتی
title نیاز انسان به تخصص‌های علمی و معرفتی در فهم لایه های باطنی و عمیق قرآن
title_full نیاز انسان به تخصص‌های علمی و معرفتی در فهم لایه های باطنی و عمیق قرآن
title_fullStr نیاز انسان به تخصص‌های علمی و معرفتی در فهم لایه های باطنی و عمیق قرآن
title_full_unstemmed نیاز انسان به تخصص‌های علمی و معرفتی در فهم لایه های باطنی و عمیق قرآن
title_short نیاز انسان به تخصص‌های علمی و معرفتی در فهم لایه های باطنی و عمیق قرآن
title_sort نیاز انسان به تخصص‌های علمی و معرفتی در فهم لایه های باطنی و عمیق قرآن
topic قرآن کریم
مراتب فهم
تفسیر ظاهری
تفسیر باطنی
تخصص‌های علمی و معرفتی
url https://hikmat.isramags.ir/article_155415_e0ef3898f2324498c215ecfd069a0a71.pdf
work_keys_str_mv AT hasanramazani nyạzạnsạnbhtkẖṣṣhạyʿlmywmʿrftydrfhmlạyhhạybạṭnywʿmyqqrận