بررسی الگوهای هجایی واژههای پنج هجایی زبان فارسی در چارچوب نظریه مورایی
این پژوهش با هدف بررسی ساختار و وزن هجا در واژههای پنجهجایی زبان فارسی، براساس نظریة مورایی انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی و گردآوری دادهها به شیوة کتابخانهای بوده است. به این منظور، لغتنامة فارسی یکجلدی «فرهنگ روز سخن» (1383) مطالعه شده و پیکرهای متشکل از 1574 واژۀ پنجهجایی استخرا...
Saved in:
| Main Authors: | , , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | fas |
| Published: |
Semnan University
2025-05-01
|
| Series: | مطالعات زبانی و بلاغی |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_9741_9dd0d72968698b65c9f857c7bf286196.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849390910560796672 |
|---|---|
| author | عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا رضا خیرآبادی معصومه خیرآبادی |
| author_facet | عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا رضا خیرآبادی معصومه خیرآبادی |
| author_sort | عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا |
| collection | DOAJ |
| description | این پژوهش با هدف بررسی ساختار و وزن هجا در واژههای پنجهجایی زبان فارسی، براساس نظریة مورایی انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی و گردآوری دادهها به شیوة کتابخانهای بوده است. به این منظور، لغتنامة فارسی یکجلدی «فرهنگ روز سخن» (1383) مطالعه شده و پیکرهای متشکل از 1574 واژۀ پنجهجایی استخراج شده است. دادهها به لحاظ الگوهای هجایی بررسی شدهاند؛ همچنین، تأثیر فرایندهای واژهسازی و بازهجابندی بر نحوه واجآرایی و وزن هجاها مورد توجه قرارگرفته است. بر طبق نتایج، شصت و دو الگوی هجایی در ساختار واژههای مورد بررسی شناسایی شده که الگوی دارای پنجهجای باز با الگوی وزن مورایی 1-2-1-2-2 و تناوب L-H-L-H-H فراوانی بیشتری داشته است. محدودیتهای اعمالشده، در جهت افزایش تعداد هجای باز، سبک و کاهش خوشۀ همخوانی بوده است. بسامد هجای باز، به میزان زیادی از هجای بسته بیشتر بوده و فرایند واژهسازی اشتقاق و وندافزاییها در آن نقش داشته است. با وجود این، فراوانی هجاهای سنگین، دارای دو مورا بیشتر از هجاهای سبک یکمورایی بوده است. تبدیل هجای بسته به هجای باز در نتیجة اعمال فرایند اشتقاق، با کاهش وزن هجا و وجود هجاهای فوق سنگین با حضور خوشههای همخوانی در واژهها ارتباط داشته است. |
| format | Article |
| id | doaj-art-78d8505d621d436fa2bc18ef0ba8e157 |
| institution | Kabale University |
| issn | 2008-9570 2717-090X |
| language | fas |
| publishDate | 2025-05-01 |
| publisher | Semnan University |
| record_format | Article |
| series | مطالعات زبانی و بلاغی |
| spelling | doaj-art-78d8505d621d436fa2bc18ef0ba8e1572025-08-20T03:41:15ZfasSemnan Universityمطالعات زبانی و بلاغی2008-95702717-090X2025-05-011640659810.22075/jlrs.2024.34321.24789741بررسی الگوهای هجایی واژههای پنج هجایی زبان فارسی در چارچوب نظریه موراییعالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا0رضا خیرآبادی1معصومه خیرآبادی2دانشیار زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران (نویسنده مسئول)دانشیار زبانشناسی، سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، تهران، ایران.دکتری زبانشناسی، کارشناس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، تهران، ایران.این پژوهش با هدف بررسی ساختار و وزن هجا در واژههای پنجهجایی زبان فارسی، براساس نظریة مورایی انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی و گردآوری دادهها به شیوة کتابخانهای بوده است. به این منظور، لغتنامة فارسی یکجلدی «فرهنگ روز سخن» (1383) مطالعه شده و پیکرهای متشکل از 1574 واژۀ پنجهجایی استخراج شده است. دادهها به لحاظ الگوهای هجایی بررسی شدهاند؛ همچنین، تأثیر فرایندهای واژهسازی و بازهجابندی بر نحوه واجآرایی و وزن هجاها مورد توجه قرارگرفته است. بر طبق نتایج، شصت و دو الگوی هجایی در ساختار واژههای مورد بررسی شناسایی شده که الگوی دارای پنجهجای باز با الگوی وزن مورایی 1-2-1-2-2 و تناوب L-H-L-H-H فراوانی بیشتری داشته است. محدودیتهای اعمالشده، در جهت افزایش تعداد هجای باز، سبک و کاهش خوشۀ همخوانی بوده است. بسامد هجای باز، به میزان زیادی از هجای بسته بیشتر بوده و فرایند واژهسازی اشتقاق و وندافزاییها در آن نقش داشته است. با وجود این، فراوانی هجاهای سنگین، دارای دو مورا بیشتر از هجاهای سبک یکمورایی بوده است. تبدیل هجای بسته به هجای باز در نتیجة اعمال فرایند اشتقاق، با کاهش وزن هجا و وجود هجاهای فوق سنگین با حضور خوشههای همخوانی در واژهها ارتباط داشته است.https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_9741_9dd0d72968698b65c9f857c7bf286196.pdfالگوهای هجاییوزن هجاواژههای پنج هجاییزبان فارسینظریه مورایی |
| spellingShingle | عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا رضا خیرآبادی معصومه خیرآبادی بررسی الگوهای هجایی واژههای پنج هجایی زبان فارسی در چارچوب نظریه مورایی مطالعات زبانی و بلاغی الگوهای هجایی وزن هجا واژههای پنج هجایی زبان فارسی نظریه مورایی |
| title | بررسی الگوهای هجایی واژههای پنج هجایی زبان فارسی در چارچوب نظریه مورایی |
| title_full | بررسی الگوهای هجایی واژههای پنج هجایی زبان فارسی در چارچوب نظریه مورایی |
| title_fullStr | بررسی الگوهای هجایی واژههای پنج هجایی زبان فارسی در چارچوب نظریه مورایی |
| title_full_unstemmed | بررسی الگوهای هجایی واژههای پنج هجایی زبان فارسی در چارچوب نظریه مورایی |
| title_short | بررسی الگوهای هجایی واژههای پنج هجایی زبان فارسی در چارچوب نظریه مورایی |
| title_sort | بررسی الگوهای هجایی واژههای پنج هجایی زبان فارسی در چارچوب نظریه مورایی |
| topic | الگوهای هجایی وزن هجا واژههای پنج هجایی زبان فارسی نظریه مورایی |
| url | https://rhetorical.semnan.ac.ir/article_9741_9dd0d72968698b65c9f857c7bf286196.pdf |
| work_keys_str_mv | AT ʿạlyhḵrdzʿfrạnlwḵạmbwzyạ brrsyạlgwhạyhjạyywạzẖhhạypnjhjạyyzbạnfạrsydrcẖạrcẖwbnẓryhmwrạyy AT rḍạkẖyrậbạdy brrsyạlgwhạyhjạyywạzẖhhạypnjhjạyyzbạnfạrsydrcẖạrcẖwbnẓryhmwrạyy AT mʿṣwmhkẖyrậbạdy brrsyạlgwhạyhjạyywạzẖhhạypnjhjạyyzbạnfạrsydrcẖạrcẖwbnẓryhmwrạyy |