تأثیر مدیریت‌های مختلف زراعی بر عملکرد کمی و کیفی ارقام گندم

چکیده سابقه و هدف:. با توجه به اهمیت گیاه گندم در تأمین امنیت غذایی کشور و همچنین رویکرد جوامع بین‌المللی به حفاظت از منابع طبیعی در راستای کاهش مصرف کودهای شیمیایی، استفاده از کودهای آلی از جمله ورمی‌کمپوست می‌تواند به عنوان ابزاری مفید و کارآمد درجهت رسیدن به اهداف کشاورزی پایدار به شمار آید. از ا...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: سکینه کمایی, اسفندیار فاتح, هادی ویسی
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2021-12-01
Series:تولید گیاهان زراعی
Subjects:
Online Access:https://ejcp.gau.ac.ir/article_5940_54d54b02fe0169e50e75c5ffa01edeb7.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850058638415101952
author سکینه کمایی
اسفندیار فاتح
هادی ویسی
author_facet سکینه کمایی
اسفندیار فاتح
هادی ویسی
author_sort سکینه کمایی
collection DOAJ
description چکیده سابقه و هدف:. با توجه به اهمیت گیاه گندم در تأمین امنیت غذایی کشور و همچنین رویکرد جوامع بین‌المللی به حفاظت از منابع طبیعی در راستای کاهش مصرف کودهای شیمیایی، استفاده از کودهای آلی از جمله ورمی‌کمپوست می‌تواند به عنوان ابزاری مفید و کارآمد درجهت رسیدن به اهداف کشاورزی پایدار به شمار آید. از این رو پژوهشی با هدف ارزیابی مدیریت‌های مختلف زراعی بر عملکرد کمی و کیفی ارقام آبی گندم طراحی و اجرا شد. مواد و روش‌ها: این تحقیق در سال زراعی 1397، در مزرعه تحقیقاتی آموزشی شماره یک گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز اجرا شد. این آزمایش به‌ صورت کرت‌های یکبار خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی و با سه تکرار اجرا شد. فاکتور اصلی شامل بوم نظام‌های مختلف (کم نهاده، متوسط نهاده و پر نهاده) و فاکتور فرعی شامل ارقام مختلف گندم (مهرگان، چمران 2 و شبرنگ) بود. یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان داد بالاترین مقدار عملکرد دانه در بوم‏نظام پرنهاده و رقم مهرگان (6/6312 کیلوگرم در هکتار) به‏دست آمد که با بوم‏نظام پرنهاده و رقم چمران-2 تفاوت معنی‏داری نداشت و کمترین آن مربوط به بوم نظام کم نهاده و رقم شبرنگ (4/4289 کیلوگرم در هکتار) بود که حدود 32% کاهش داشت و اختلاف معنی‌داری با بوم نظام کم نهاده و رقم چمران-2 نداشت. بیشترین میزان پروتئین دانه در بوم‌نظام‌های کم‏نهاده و متوسط‏نهاده (6/12 درصد) و کمترین آن در بوم‌نظام پرنهاده (5/10 درصد) مشاهده شد که حدود 16% کاهش یافت. بین ارقام مختلف ازنظر پروتئین دانه اختلاف معنی‏داری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از بوم‌نظام متوسط‌نهاده (تلفیقی) نشان داد که این بوم‌نظام کشاورزی توانسته هم‌سطح بهینه‏ای از عملکرد را تولید کند و هم میزان استفاده از نهاده‏های شیمیایی را کاهش دهد. در بین ارقام مختلف مورد بررسی نیز مشخص شد که رقم چمران-2 و مهرگان نسبت به رقم شبرنگ با تغییر نوع بوم‌نظام‏ از پرنهاده به کم‌نهاده مقاوم‏تر و کاهش عملکرد در این دو رقم نسبت به رقم شبرنگ کمتر بوده است. در بین ارقام مختلف مورد بررسی نیز مشخص شد که رقم چمران-2 و مهرگان نسبت به رقم شبرنگ با تغییر نوع بوم‌نظام‏ از پرنهاده به کم‌نهاده مقاوم‏تر و کاهش عملکرد در این دو رقم نسبت به رقم شبرنگ کمتر بوده است.تایج حاصل از بوم‌نظام متوسط‌نهاده (تلفیقی) نشان داد که این بوم‌نظام کشاورزی توانسته هم‌سطح بهینه‏ای از عملکرد را تولید کند و هم میزان استفاده از نهاده‏های شیمیایی را کاهش دهد و می تواند در راستای کشاورزی پایدار باشد.
format Article
id doaj-art-7796842f1d3d4242924e71dcb9ec2aa6
institution DOAJ
issn 2008-739X
2008-7403
language fas
publishDate 2021-12-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series تولید گیاهان زراعی
spelling doaj-art-7796842f1d3d4242924e71dcb9ec2aa62025-08-20T02:51:06ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesتولید گیاهان زراعی2008-739X2008-74032021-12-01144476110.22069/ejcp.2022.18935.24145940تأثیر مدیریت‌های مختلف زراعی بر عملکرد کمی و کیفی ارقام گندمسکینه کمایی0اسفندیار فاتح1هادی ویسی2دانشجوی کارشناسی‌ارشد در رشته اگرواکولوژی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایراندانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران،مسئول هسته پژوهشی آموزش برای توسعه پایدار محیط زیستی، گروه کشاورزی اکولوژیک دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانچکیده سابقه و هدف:. با توجه به اهمیت گیاه گندم در تأمین امنیت غذایی کشور و همچنین رویکرد جوامع بین‌المللی به حفاظت از منابع طبیعی در راستای کاهش مصرف کودهای شیمیایی، استفاده از کودهای آلی از جمله ورمی‌کمپوست می‌تواند به عنوان ابزاری مفید و کارآمد درجهت رسیدن به اهداف کشاورزی پایدار به شمار آید. از این رو پژوهشی با هدف ارزیابی مدیریت‌های مختلف زراعی بر عملکرد کمی و کیفی ارقام آبی گندم طراحی و اجرا شد. مواد و روش‌ها: این تحقیق در سال زراعی 1397، در مزرعه تحقیقاتی آموزشی شماره یک گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز اجرا شد. این آزمایش به‌ صورت کرت‌های یکبار خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی و با سه تکرار اجرا شد. فاکتور اصلی شامل بوم نظام‌های مختلف (کم نهاده، متوسط نهاده و پر نهاده) و فاکتور فرعی شامل ارقام مختلف گندم (مهرگان، چمران 2 و شبرنگ) بود. یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان داد بالاترین مقدار عملکرد دانه در بوم‏نظام پرنهاده و رقم مهرگان (6/6312 کیلوگرم در هکتار) به‏دست آمد که با بوم‏نظام پرنهاده و رقم چمران-2 تفاوت معنی‏داری نداشت و کمترین آن مربوط به بوم نظام کم نهاده و رقم شبرنگ (4/4289 کیلوگرم در هکتار) بود که حدود 32% کاهش داشت و اختلاف معنی‌داری با بوم نظام کم نهاده و رقم چمران-2 نداشت. بیشترین میزان پروتئین دانه در بوم‌نظام‌های کم‏نهاده و متوسط‏نهاده (6/12 درصد) و کمترین آن در بوم‌نظام پرنهاده (5/10 درصد) مشاهده شد که حدود 16% کاهش یافت. بین ارقام مختلف ازنظر پروتئین دانه اختلاف معنی‏داری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از بوم‌نظام متوسط‌نهاده (تلفیقی) نشان داد که این بوم‌نظام کشاورزی توانسته هم‌سطح بهینه‏ای از عملکرد را تولید کند و هم میزان استفاده از نهاده‏های شیمیایی را کاهش دهد. در بین ارقام مختلف مورد بررسی نیز مشخص شد که رقم چمران-2 و مهرگان نسبت به رقم شبرنگ با تغییر نوع بوم‌نظام‏ از پرنهاده به کم‌نهاده مقاوم‏تر و کاهش عملکرد در این دو رقم نسبت به رقم شبرنگ کمتر بوده است. در بین ارقام مختلف مورد بررسی نیز مشخص شد که رقم چمران-2 و مهرگان نسبت به رقم شبرنگ با تغییر نوع بوم‌نظام‏ از پرنهاده به کم‌نهاده مقاوم‏تر و کاهش عملکرد در این دو رقم نسبت به رقم شبرنگ کمتر بوده است.تایج حاصل از بوم‌نظام متوسط‌نهاده (تلفیقی) نشان داد که این بوم‌نظام کشاورزی توانسته هم‌سطح بهینه‏ای از عملکرد را تولید کند و هم میزان استفاده از نهاده‏های شیمیایی را کاهش دهد و می تواند در راستای کشاورزی پایدار باشد.https://ejcp.gau.ac.ir/article_5940_54d54b02fe0169e50e75c5ffa01edeb7.pdfدرصد پروتئینعملکرد دانهگندممصرف نهادهورمی‌کمپوست
spellingShingle سکینه کمایی
اسفندیار فاتح
هادی ویسی
تأثیر مدیریت‌های مختلف زراعی بر عملکرد کمی و کیفی ارقام گندم
تولید گیاهان زراعی
درصد پروتئین
عملکرد دانه
گندم
مصرف نهاده
ورمی‌کمپوست
title تأثیر مدیریت‌های مختلف زراعی بر عملکرد کمی و کیفی ارقام گندم
title_full تأثیر مدیریت‌های مختلف زراعی بر عملکرد کمی و کیفی ارقام گندم
title_fullStr تأثیر مدیریت‌های مختلف زراعی بر عملکرد کمی و کیفی ارقام گندم
title_full_unstemmed تأثیر مدیریت‌های مختلف زراعی بر عملکرد کمی و کیفی ارقام گندم
title_short تأثیر مدیریت‌های مختلف زراعی بر عملکرد کمی و کیفی ارقام گندم
title_sort تأثیر مدیریت‌های مختلف زراعی بر عملکرد کمی و کیفی ارقام گندم
topic درصد پروتئین
عملکرد دانه
گندم
مصرف نهاده
ورمی‌کمپوست
url https://ejcp.gau.ac.ir/article_5940_54d54b02fe0169e50e75c5ffa01edeb7.pdf
work_keys_str_mv AT sḵynhḵmạyy tạtẖyrmdyrythạymkẖtlfzrạʿybrʿmlḵrdḵmywḵyfyạrqạmgndm
AT ạsfndyạrfạtḥ tạtẖyrmdyrythạymkẖtlfzrạʿybrʿmlḵrdḵmywḵyfyạrqạmgndm
AT hạdywysy tạtẖyrmdyrythạymkẖtlfzrạʿybrʿmlḵrdḵmywḵyfyạrqạmgndm