نقش آئینی گلنار-گل انار در هنر و فرهنگ ایران

گل انار یا گلنار در شعر و ادب فارسی به دلیل رنگ سرخ و درخشان خود نمایانگر زیبایی، باروری، جاودانگی و عشق است. و محبوب‌ترین گل و پرکاربردترین درهنر ایرانی است. شاعران ایرانی از این نماد برای توصیف احساسات عمیق و مفاهیم مختلف استفاده کرده‌اند. به‌عنوان مثال، سرخی دانه‌های انار به لب‌های معشوقه تشبیه ش...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: وحید رفیعی دهاقانی, شهره جوادی
Format: Article
Language:English
Published: Nazar 2025-06-01
Series:هنر و تمدن شرق
Subjects:
Online Access:http://www.jaco-sj.com/article_221651_b264ca098e2f2358527c904e6b6b7d06.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:گل انار یا گلنار در شعر و ادب فارسی به دلیل رنگ سرخ و درخشان خود نمایانگر زیبایی، باروری، جاودانگی و عشق است. و محبوب‌ترین گل و پرکاربردترین درهنر ایرانی است. شاعران ایرانی از این نماد برای توصیف احساسات عمیق و مفاهیم مختلف استفاده کرده‌اند. به‌عنوان مثال، سرخی دانه‌های انار به لب‌های معشوقه تشبیه شده و در بسیاری از اشعار نمادی ازعشق و زیبایی است. در ادبیات فارسی، انار میوه‌ای بهشتی و ادیان الهی به وجود انار در بهشت اشاره شده است. همچنین، ائمۀ معصومین به خوردن این میوۀ مقدس اشاره کرده‌اند. در شواهد باستان‌شناسی نقش انار در سفال‌های هزاره سوم و چهارم پیش از میلاد است. اولین نقش مایه‌های تزئینی در دورۀ اشکانی و بنای قلعه یزدگرد و نمونه‌های دیگر در تزئینات گچ‌بری ساسانی (کیش، نظام آباد، تیسفون و...) رویت شده است. این نقش در دوران ساسانی و اسلامی نمادی مهم محسوب شده که در کاشی‌کاری و سایر تزئینات و نقش قالی استفاده شده، به عنوان مثال، در نقش برجسته‌ تخت جمشید، شاهنشاه هخامنشی گلناری با دو غنچه در دست دارد که نماد صلح و دوستی و مظهر اناهیتا ایزد بانوی باروری و برکت است که حاکی اهمیت گلنار در باور ایرانیان باستان است.
ISSN:2345-6612
2345-6620