Dobruca’da Derviş Bey Camii: Sarı Saltık Araştırmalarına Muhtemel Bir Katkı
Bu çalışma, Dobruca bölgesinin güneyinde yer alan Derviş Bey Camii’ni konu edinmektedir. Câmi, Osmanlı döneminde bir kaza merkezi olan Umur Fakih Köyü’ndedir. Taş duvarlı ve ahşap çatılı olarak inşa edilen eser, dikdörtgen planlı olup minaresi bulunmamaktadır. 1994 yılında yakılana kadar kullanılan...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Ahmet Taşğın
2023-11-01
|
| Series: | Edeb Erkan |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://edeberkan.com/dergi/article/view/57 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850156540469706752 |
|---|---|
| author | Mehmet Emin Yılmaz |
| author_facet | Mehmet Emin Yılmaz |
| author_sort | Mehmet Emin Yılmaz |
| collection | DOAJ |
| description |
Bu çalışma, Dobruca bölgesinin güneyinde yer alan Derviş Bey Camii’ni konu edinmektedir. Câmi, Osmanlı döneminde bir kaza merkezi olan Umur Fakih Köyü’ndedir. Taş duvarlı ve ahşap çatılı olarak inşa edilen eser, dikdörtgen planlı olup minaresi bulunmamaktadır. 1994 yılında yakılana kadar kullanılan cami, bu tarihten sonra harap hale gelmiştir. Eserin mimari özellikleri, civar köylerdeki camilerle karşılaştırma yapılarak ele alınmış, arazi çalışmasındaki bilgiler, Zheko Popov’un yayını ile Machiel Kiel’in fotoğrafları tetkik edilerek caminin restitüsyonu hazırlanmıştır. Yapının tarihçesi, kitabeleri ve banisi üzerine İbrahim Tatarlı, Peter Mijatev ve Nikolay Panayotov’un görüşleri tartışılarak değerlendirilmiştir. Câminin birisi günümüze ulaşmamış iki kitabesi söz konusudur. Her iki kitâbe de tamir kitabesi olup bunlardan son onarıma ait olan kitabe sağlam bir şekilde günümüze ulaşmıştır. Günümüze ulaşmamış kitabede yazılı tarihin hatalı okunduğunu belirten görüşler de bulunmaktadır. Günümüze ulaşan kitabede yazılı inşa tarihi ise açık bir şekilde H. 698 / M. 1298-1299’dur. Bu tarih, Dobruca’da Sarı Saltık riyasetinde gerçekleşen Türkmen iskânıyla çağdaştır. Türkmenlerin Dobruca’ya gelişi, Saltıknâme ve Oğuznâme’de bahsedilen inşa ve tamir faaliyetleri, Sarı Saltık’ın Kaligra Kalesi’ndeki Yılan Tekkesi’ni kurması, yakın zamandaki arkeolojik buluntular ve bölgedeki yer isimleriyle Dobruca’nın Selçuklu geçmişi üzerine değerlendirmelerde bulunularak Derviş Bey Camii’nin muhtemel Selçuklu geçmişi tetkik edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Bulgaristan, Dobruca, Umur Fakih, Sarı Saltık, Derviş Bey, Cami.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-7572b65e7a064bf99bd793d327d6b3c8 |
| institution | OA Journals |
| issn | 2980-1567 2980-1095 |
| language | English |
| publishDate | 2023-11-01 |
| publisher | Ahmet Taşğın |
| record_format | Article |
| series | Edeb Erkan |
| spelling | doaj-art-7572b65e7a064bf99bd793d327d6b3c82025-08-20T02:24:30ZengAhmet TaşğınEdeb Erkan2980-15672980-10952023-11-01410.59402/EE004202301Dobruca’da Derviş Bey Camii: Sarı Saltık Araştırmalarına Muhtemel Bir KatkıMehmet Emin Yılmaz0Sorumlu Yazar Bu çalışma, Dobruca bölgesinin güneyinde yer alan Derviş Bey Camii’ni konu edinmektedir. Câmi, Osmanlı döneminde bir kaza merkezi olan Umur Fakih Köyü’ndedir. Taş duvarlı ve ahşap çatılı olarak inşa edilen eser, dikdörtgen planlı olup minaresi bulunmamaktadır. 1994 yılında yakılana kadar kullanılan cami, bu tarihten sonra harap hale gelmiştir. Eserin mimari özellikleri, civar köylerdeki camilerle karşılaştırma yapılarak ele alınmış, arazi çalışmasındaki bilgiler, Zheko Popov’un yayını ile Machiel Kiel’in fotoğrafları tetkik edilerek caminin restitüsyonu hazırlanmıştır. Yapının tarihçesi, kitabeleri ve banisi üzerine İbrahim Tatarlı, Peter Mijatev ve Nikolay Panayotov’un görüşleri tartışılarak değerlendirilmiştir. Câminin birisi günümüze ulaşmamış iki kitabesi söz konusudur. Her iki kitâbe de tamir kitabesi olup bunlardan son onarıma ait olan kitabe sağlam bir şekilde günümüze ulaşmıştır. Günümüze ulaşmamış kitabede yazılı tarihin hatalı okunduğunu belirten görüşler de bulunmaktadır. Günümüze ulaşan kitabede yazılı inşa tarihi ise açık bir şekilde H. 698 / M. 1298-1299’dur. Bu tarih, Dobruca’da Sarı Saltık riyasetinde gerçekleşen Türkmen iskânıyla çağdaştır. Türkmenlerin Dobruca’ya gelişi, Saltıknâme ve Oğuznâme’de bahsedilen inşa ve tamir faaliyetleri, Sarı Saltık’ın Kaligra Kalesi’ndeki Yılan Tekkesi’ni kurması, yakın zamandaki arkeolojik buluntular ve bölgedeki yer isimleriyle Dobruca’nın Selçuklu geçmişi üzerine değerlendirmelerde bulunularak Derviş Bey Camii’nin muhtemel Selçuklu geçmişi tetkik edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bulgaristan, Dobruca, Umur Fakih, Sarı Saltık, Derviş Bey, Cami. https://edeberkan.com/dergi/article/view/57Bulgaristan, Dobruca, Umur Fakih, Sarı Saltık, Derviş Bey, Cami. |
| spellingShingle | Mehmet Emin Yılmaz Dobruca’da Derviş Bey Camii: Sarı Saltık Araştırmalarına Muhtemel Bir Katkı Edeb Erkan Bulgaristan, Dobruca, Umur Fakih, Sarı Saltık, Derviş Bey, Cami. |
| title | Dobruca’da Derviş Bey Camii: Sarı Saltık Araştırmalarına Muhtemel Bir Katkı |
| title_full | Dobruca’da Derviş Bey Camii: Sarı Saltık Araştırmalarına Muhtemel Bir Katkı |
| title_fullStr | Dobruca’da Derviş Bey Camii: Sarı Saltık Araştırmalarına Muhtemel Bir Katkı |
| title_full_unstemmed | Dobruca’da Derviş Bey Camii: Sarı Saltık Araştırmalarına Muhtemel Bir Katkı |
| title_short | Dobruca’da Derviş Bey Camii: Sarı Saltık Araştırmalarına Muhtemel Bir Katkı |
| title_sort | dobruca da dervis bey camii sari saltik arastirmalarina muhtemel bir katki |
| topic | Bulgaristan, Dobruca, Umur Fakih, Sarı Saltık, Derviş Bey, Cami. |
| url | https://edeberkan.com/dergi/article/view/57 |
| work_keys_str_mv | AT mehmeteminyılmaz dobrucadadervisbeycamiisarısaltıkarastırmalarınamuhtemelbirkatkı |