پایه و پایگاه عُرف در شریعت اسلام
آنچه در بین مردم بهگونۀ گسترده و از گذشته متداول باشد، بدان عُرف گفته میشود. عُرف در شریعت اسلام پایهیی ستبر و پایگاهی سترگ دارد. کثیری از احکام به عرف زمانه و زمینه واگذارده شدهاند. عرف یکی از مصادر اختلافی تشریع اسلامی است و پیوسته در ردیف استحسان، استصحاب، مصالح مُرسله، مذهب صحابه و شرایع پ...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Ghalib University
2022-09-01
|
| Series: | غالب |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://ghalibqjournal.com/index.php/ghalibqjournal/article/view/71 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | آنچه در بین مردم بهگونۀ گسترده و از گذشته متداول باشد، بدان عُرف گفته میشود. عُرف در شریعت اسلام پایهیی ستبر و پایگاهی سترگ دارد. کثیری از احکام به عرف زمانه و زمینه واگذارده شدهاند. عرف یکی از مصادر اختلافی تشریع اسلامی است و پیوسته در ردیف استحسان، استصحاب، مصالح مُرسله، مذهب صحابه و شرایع پیشین نشسته است. اهلسنت و بهویژه حنفیان و مالکیان، در بین مذاهب اسلامی بیشتر بدان پرداخته و بهای افزونتر دادهاند. پرسشی که یادداشت پیشِرو در پیِ جستوجوی پاسخ آن بوده است، این است که عرف -این پدیدۀ مُعتنابه فقه اسلامی- از چه پشتوانههای روایی برخوردار است و نقش آن در اصدار احکام، خاصَّه مسائل نوپدید چه میزان است؟ این وجیزه که بهگونۀ توصیفی- تحلیلی پدید آمده و برای گرهگشایی دیده به دیدن منابع کتابخانهیی روشن کرده، بادید تحلیلی - توصیفی به نیکی دریافته که: عرف ریشهیی مستحکم در نصوص دارد و در عهد رسالت و سپس زمان صحابه، تابعان و اتباع ایشان به کار بسته شده و احکامی بر پایۀ آن بنایافته و صاحبان مذاهب اسلامی کثیری از مسائل را بدان واگذاشتهاند و در عرصۀ قضایای نوپدید نیز نقشی بهشدّت پُر رنگ به آن قایل شدهاند. بررسیدن جایگاه دقیق و درست عرف از دیر و دور مَطمَح نظر اصحاب قلم بوده و نویسندهگانی در خاور و باختر از چشماندازهای متفاوتی بدان نگریسته و در خصوص آن به خلق آثاری پرداختهاند. بیشترینۀ آثارِ پُربرگ و باری که در این حوزه پدید آمده به زبان تازی بوده و در پارسی کاری چندان صورت نپذیرفته است. نوشتۀ پیشرو که سعی در طرح نِکات بدیع در این حوزه دارد، تلاش ورزیده تا لُب و لُباب آثار پیشگفته را تا حدودی در خود بگنجاند، امیدوار است محصول کار انجام گرفته به کار جویندهگان دانش و دانایی بیاید و گرهی از کار فروبستۀ کسی بگشاید.
|
|---|---|
| ISSN: | 2788-4155 2788-6441 |