خوانش هستیشناسانۀ سرو و آب در بناهای آیینی- عمومی شهر یزد (نمونه موردی: آتشکدۀ چم، مسجد مهرپادین، میدان وقتالساعه)
شهر یزد با سابقهای تاریخی و فرهنگی، در دل اقلیم خشک کویر شکل گرفته و با کمبود منابع طبیعی، بهویژه آب و پوشش گیاهی مواجه است. این شرایط اقلیمی باعث شده است برخی عناصر طبیعی مانند آب و سرو، نقشی فراتر از کاربرد زیستی داشته و در شکلگیری فضاهای آیینی- عمومی، جایگاهی معنابخش داشته باشند. در این راستا،...
Saved in:
| Main Authors: | , , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Nazar research center for Art, Architecture & Urbanism
2025-07-01
|
| Series: | گردشگری فرهنگ |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://www.toc-sj.com/article_222983_ae5f8950d70b767caa98937899aa6e4e.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | شهر یزد با سابقهای تاریخی و فرهنگی، در دل اقلیم خشک کویر شکل گرفته و با کمبود منابع طبیعی، بهویژه آب و پوشش گیاهی مواجه است. این شرایط اقلیمی باعث شده است برخی عناصر طبیعی مانند آب و سرو، نقشی فراتر از کاربرد زیستی داشته و در شکلگیری فضاهای آیینی- عمومی، جایگاهی معنابخش داشته باشند. در این راستا، این پژوهش با هدف واکاوی نقش هستیشناختی آب و سرو در شکلگیری فضاهای آیینی- عمومی شهر یزد، به مطالعۀ سه نمونۀ شاخص شامل آتشکدۀ چم، مسجد جامع مهرپادین و میدان وقتالساعه میپردازد. رویکرد پژوهش کیفی و مبتنیبر تحلیل هستیشناسانه است و با بهرهگیری از روشهایی چون تحلیل اسنادی، مشاهدۀ میدانی انجام شده است. نتایج حاکی از آن است که آب و سرو نهتنها کارکرد زیستی یا زیباییشناختی دارند بلکه بهمثابه عناصر بنیادین، در ساختار فضایی، حافظۀ جمعی و تجربۀ زیستۀ مردم یزد، نقشی معنابخش ایفا کردهاند. آب با ویژگیهای طهارت و حیاتبخشی و سرو با نماد جاودانگی و اتصال به عالم بالا، در پدیدارشدن مکانهایی با کیفیت وجودی مؤثر بودند. این عناصر، واسطههایی برای ظهور معنا و امر قدسی بوده و توانستهاند فضاها را از سطح عملکردی به مرتبهای وجودی و فرهنگی ارتقا دهند. این پژوهش نشان میدهد بدون فهم این نسبتهای هستیشناسانه، درک معنای کامل فضاهای آیینی- عمومی یزد ممکن نیست. |
|---|---|
| ISSN: | 2717-2627 2717-2635 |