Zeus Kültündeki Greko-Pers Etkileşimler
Zeus kültündeki Greko-Pers etkileşimler, arkeolojik kanıtlar ve antik edebî eserler ışığında ortaya çıkarılabilir. Zeus, antik bir Hint-Avrupalı kökene sahipti. Akhamenid İmparatorluğu’nun kurulmasıyla birlikte, uzun bir süre birbirlerinden uzak kalan Hint-Avrupalı kültler, yeniden bir araya gelmişl...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Sabit Dokuyan
2019-12-01
|
| Series: | Journal of Universal History Studies |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/885679 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849470500027236352 |
|---|---|
| author | Farzad Abedi |
| author_facet | Farzad Abedi |
| author_sort | Farzad Abedi |
| collection | DOAJ |
| description | Zeus kültündeki Greko-Pers etkileşimler, arkeolojik kanıtlar ve antik edebî eserler ışığında ortaya çıkarılabilir. Zeus, antik bir Hint-Avrupalı kökene sahipti. Akhamenid İmparatorluğu’nun kurulmasıyla birlikte, uzun bir süre birbirlerinden uzak kalan Hint-Avrupalı kültler, yeniden bir araya gelmişlerdir. Zeus da bu olayın sonucunda yeni etkileşimlerle karşılaşmıştır. Hinduizm’de gökyüzünün ata tanrısı olan Dyaus-Pitar’dan türetilen Zeus, Antik İran pantheonundaki kötümser tanrılar olan Daevalar’la ilişkilendirilmektedir. Ancak, Akhamenid İmparatorluğu kurulduktan sonra, hem antik edebî eserlerde, hem de arkeolojik ve epigrafik kanıtlar ışığında, Zeus’un daha çok Persler’in baş tanrısı olan Ahuramazda ile özdeşleştirilmesinden bahsedilir. Kafkaslar’da “Şimşekli Armazd” adı verilen tanrı, bu ilişkiyi açık bir şekilde yansıtmaktadır. Akhamenid İmparatorluğu çöktükten sonra, Doğu Anadolu’da baş kaldıran Yarı Persli hânedanlar, Ahuramazda ile Zeus’un birleşmesini hızlandırmışardır. Kommagene’de ortaya çıkan Zeus-Oramasdes, bu birleşimin önemli noktasıdır. Zeus kültündeki Greko-Pers etkileşimler konusunda, Ata-Kral-Tanrı kavramı da, yeni bir kavram olarak önem taşımaktadır. Arsakid sikkelerinde, Zeus biçiminde tasvir edilen kral ve kralın atası, bu konuyu kanıtlayan örneklerden sayılmaktadır. Bunun yanında, Yunan felsefî ve kültsel düşüncede, Kral-Tanrı kavramı, ilk defa Persli bir kral, yani I. Kserkses hakkında kullanılmıştır. Olympia’da keşfedilen Zeus ve Ganymedes terrakottası, söz edilen düşünceden kaynaklanmış olabilir. Sözü geçen Zeus, Pers etkili (?) bir sakal ve bıyığa sahip olduğu için, Ata-Kral-Tanrı kavramını temsil eden bir kanıt olarak kabul edilebilir. |
| format | Article |
| id | doaj-art-72f8ca0aae4d48c3832d6beb1d60aa00 |
| institution | Kabale University |
| issn | 2667-4432 |
| language | English |
| publishDate | 2019-12-01 |
| publisher | Sabit Dokuyan |
| record_format | Article |
| series | Journal of Universal History Studies |
| spelling | doaj-art-72f8ca0aae4d48c3832d6beb1d60aa002025-08-20T03:25:08ZengSabit DokuyanJournal of Universal History Studies2667-44322019-12-012226928710.38000/juhis.6261391669Zeus Kültündeki Greko-Pers EtkileşimlerFarzad Abedi0https://orcid.org/0000-0002-6397-2283UNIVERSITY OF TEHRANZeus kültündeki Greko-Pers etkileşimler, arkeolojik kanıtlar ve antik edebî eserler ışığında ortaya çıkarılabilir. Zeus, antik bir Hint-Avrupalı kökene sahipti. Akhamenid İmparatorluğu’nun kurulmasıyla birlikte, uzun bir süre birbirlerinden uzak kalan Hint-Avrupalı kültler, yeniden bir araya gelmişlerdir. Zeus da bu olayın sonucunda yeni etkileşimlerle karşılaşmıştır. Hinduizm’de gökyüzünün ata tanrısı olan Dyaus-Pitar’dan türetilen Zeus, Antik İran pantheonundaki kötümser tanrılar olan Daevalar’la ilişkilendirilmektedir. Ancak, Akhamenid İmparatorluğu kurulduktan sonra, hem antik edebî eserlerde, hem de arkeolojik ve epigrafik kanıtlar ışığında, Zeus’un daha çok Persler’in baş tanrısı olan Ahuramazda ile özdeşleştirilmesinden bahsedilir. Kafkaslar’da “Şimşekli Armazd” adı verilen tanrı, bu ilişkiyi açık bir şekilde yansıtmaktadır. Akhamenid İmparatorluğu çöktükten sonra, Doğu Anadolu’da baş kaldıran Yarı Persli hânedanlar, Ahuramazda ile Zeus’un birleşmesini hızlandırmışardır. Kommagene’de ortaya çıkan Zeus-Oramasdes, bu birleşimin önemli noktasıdır. Zeus kültündeki Greko-Pers etkileşimler konusunda, Ata-Kral-Tanrı kavramı da, yeni bir kavram olarak önem taşımaktadır. Arsakid sikkelerinde, Zeus biçiminde tasvir edilen kral ve kralın atası, bu konuyu kanıtlayan örneklerden sayılmaktadır. Bunun yanında, Yunan felsefî ve kültsel düşüncede, Kral-Tanrı kavramı, ilk defa Persli bir kral, yani I. Kserkses hakkında kullanılmıştır. Olympia’da keşfedilen Zeus ve Ganymedes terrakottası, söz edilen düşünceden kaynaklanmış olabilir. Sözü geçen Zeus, Pers etkili (?) bir sakal ve bıyığa sahip olduğu için, Ata-Kral-Tanrı kavramını temsil eden bir kanıt olarak kabul edilebilir.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/885679zeuskültmitolojipersliyunanzeuscultmythologypersiangreek |
| spellingShingle | Farzad Abedi Zeus Kültündeki Greko-Pers Etkileşimler Journal of Universal History Studies zeus kült mitoloji persli yunan zeus cult mythology persian greek |
| title | Zeus Kültündeki Greko-Pers Etkileşimler |
| title_full | Zeus Kültündeki Greko-Pers Etkileşimler |
| title_fullStr | Zeus Kültündeki Greko-Pers Etkileşimler |
| title_full_unstemmed | Zeus Kültündeki Greko-Pers Etkileşimler |
| title_short | Zeus Kültündeki Greko-Pers Etkileşimler |
| title_sort | zeus kultundeki greko pers etkilesimler |
| topic | zeus kült mitoloji persli yunan zeus cult mythology persian greek |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/885679 |
| work_keys_str_mv | AT farzadabedi zeuskultundekigrekopersetkilesimler |