مدلسازی میانگین وزنی قطر خاکدانهها با استفاده از شاخصهای پوشش گیاهی در کاربریهای مرتع و جنگل
چکیدهسابقه و هدف: پایداری خاکدانهها از مهمترین ویژگیهای فیزیکی خاک است که برآورد آن با استفاده از ویژگیهای زودیافت از اهمیت شایانی برخوردار است. همچنین پایداری خاکدانهها بهعنوان شاخصی از فرسایشپذیری خاکها محسوب میشود که آگاهی از آن میتواند ابزاری کارآمد جهت مدیریت خاک در برابر عوامل تخریب...
Saved in:
| Main Authors: | , , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | fas |
| Published: |
Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
2021-02-01
|
| Series: | پژوهشهای حفاظت آب و خاک |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://jwsc.gau.ac.ir/article_5462_d7bfc30368ff17d0ce24fc5da18eb013.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850106582421995520 |
|---|---|
| author | جواد خنیفر عطااله خادم الرسول هادی عامری خواه |
| author_facet | جواد خنیفر عطااله خادم الرسول هادی عامری خواه |
| author_sort | جواد خنیفر |
| collection | DOAJ |
| description | چکیدهسابقه و هدف: پایداری خاکدانهها از مهمترین ویژگیهای فیزیکی خاک است که برآورد آن با استفاده از ویژگیهای زودیافت از اهمیت شایانی برخوردار است. همچنین پایداری خاکدانهها بهعنوان شاخصی از فرسایشپذیری خاکها محسوب میشود که آگاهی از آن میتواند ابزاری کارآمد جهت مدیریت خاک در برابر عوامل تخریب خاک باشد. باتوجهبه اهمیت شناسایی ویژگیهای فیزیکی خاک و ارزیابی تأثیرات کاربری اراضی بر روی وضعیت پوشش گیاهی و نیز مدلسازی آن در نتیجه این پژوهش پایهریزی و عملیاتی شد. مواد و روشها: این پژوهش در دو کاربری مرتعی و جنگلی واقع در حوضة آبریز دهدز در شمال شرق استان خوزستان انجام شد. برای استخراج شاخصهای پوشش گیاهی، ابتدا تصاویر لندست 8 دریافت و سپس تصحیحات رادیومتریک به کمک نرمافزار ENVI 5.1 بر روی تصویر اعمال شد. شاخصهای پوشش گیاهی مورد بررسی شامل شاخص نسبت پوشش گیاهی (RVI)، شماره شاخص پوشش گیاهی (VIN)، شاخص پوشش گیاهی تغییریافته (TVI)، شاخص زردی پوشش گیاهی (YVI)، خط پسزمینة خاک (SBL)، شاخص پوشش گیاهی تفاضلی (DVI)، شاخص نرمالشدة تفاضلی سبزی (NDGI)، شاخص سرخی (RI)، شاخص پوشش گیاهی تفاضلی نرمال شده (NDVI)، شاخص پوشش گیاهی عمودی (PVI)، شاخص پوشش گیاهی اصلاح شده با خاک (SAVI) و شاخص مقاومت اتمسفری پوشش گیاهی (ARVI) میباشند. خصوصیات 50 نمونة خاک شامل درصد کربن آلی، درصد شن، سیلت، رس و میانگین وزنی قطر خاکدانهها (MWD) طبق روشهای استاندارد آزمایشگاهی تعیین شد. برای بررسی ارتباط شاخصهای پوشش گیاهی با شاخص MWD از آنالیزهای همبستگی پیرسون و اسپلاین رگرسیون تطبیقی چندمتغیرة (MARS) استفاده گردید. یافتهها: نتایج نشان میدهد که در کاربری مرتع، بین شاخصهای VIN، TVI، MSAVI، RVI، SAVI، TSAVI، NDVI و PVI با شاخص MWD همبستگی معنیداری در سطح یک درصد وجود دارد. حالآنکه در کاربری جنگل بین شاخصهای مورد بررسی هیچگونه ارتباط معنیداری برقرار نبود. همچنین مدلسازی MARS نشان داد که مدل برازش یافته بر اساس شاخصهای پوشش گیاهی در کاربری مرتع (Adjusted R-Sq. = 0.55, RMSE = 0.16) دارای قدرت و دقت پیشبینی بسیار بالاتری نسبت به مدل برازش یافته برای کاربری جنگلی (Adjusted R-Sq. = 0.35, RMSE = 0.36) است. نتیجهگیری: در مجموع یافتههای این پژوهش نشان میدهد که عوامل کنترلکنندة پایداری خاکدانهها در کاربری مرتع و جنگل متفاوت میباشد. همین امر سبب تفاوت همبستگی بین شاخصهای پوشش گیاهی و MWD و بهتبع آن نتایج مدلسازی شده است. سنجشازدور، میتواند زمینهای را جهت بهرهگیری از فناوریهای نوین بهمنظور مدیریت پایدار منابع خاک و آب فراهم سازد. بدین ترتیب استفاده از فناوریهای نوین میتواند بسترساز عملیاتی شدن سناریوهای مدیریتی پایدار محور باشد که ماحصل آن صیانت از منابع طبیعی است. |
| format | Article |
| id | doaj-art-72a7f152802144ecaa6a83aac25df0c9 |
| institution | OA Journals |
| issn | 2322-2069 2322-2794 |
| language | fas |
| publishDate | 2021-02-01 |
| publisher | Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources |
| record_format | Article |
| series | پژوهشهای حفاظت آب و خاک |
| spelling | doaj-art-72a7f152802144ecaa6a83aac25df0c92025-08-20T02:38:48ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesپژوهشهای حفاظت آب و خاک2322-20692322-27942021-02-0127620121410.22069/jwsc.2021.18202.33835462مدلسازی میانگین وزنی قطر خاکدانهها با استفاده از شاخصهای پوشش گیاهی در کاربریهای مرتع و جنگلجواد خنیفر0عطااله خادم الرسول1هادی عامری خواه2گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایرانگروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز-ایرانمربی گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، خاک دانشگاه شهید چمران اهواز، ایرانچکیدهسابقه و هدف: پایداری خاکدانهها از مهمترین ویژگیهای فیزیکی خاک است که برآورد آن با استفاده از ویژگیهای زودیافت از اهمیت شایانی برخوردار است. همچنین پایداری خاکدانهها بهعنوان شاخصی از فرسایشپذیری خاکها محسوب میشود که آگاهی از آن میتواند ابزاری کارآمد جهت مدیریت خاک در برابر عوامل تخریب خاک باشد. باتوجهبه اهمیت شناسایی ویژگیهای فیزیکی خاک و ارزیابی تأثیرات کاربری اراضی بر روی وضعیت پوشش گیاهی و نیز مدلسازی آن در نتیجه این پژوهش پایهریزی و عملیاتی شد. مواد و روشها: این پژوهش در دو کاربری مرتعی و جنگلی واقع در حوضة آبریز دهدز در شمال شرق استان خوزستان انجام شد. برای استخراج شاخصهای پوشش گیاهی، ابتدا تصاویر لندست 8 دریافت و سپس تصحیحات رادیومتریک به کمک نرمافزار ENVI 5.1 بر روی تصویر اعمال شد. شاخصهای پوشش گیاهی مورد بررسی شامل شاخص نسبت پوشش گیاهی (RVI)، شماره شاخص پوشش گیاهی (VIN)، شاخص پوشش گیاهی تغییریافته (TVI)، شاخص زردی پوشش گیاهی (YVI)، خط پسزمینة خاک (SBL)، شاخص پوشش گیاهی تفاضلی (DVI)، شاخص نرمالشدة تفاضلی سبزی (NDGI)، شاخص سرخی (RI)، شاخص پوشش گیاهی تفاضلی نرمال شده (NDVI)، شاخص پوشش گیاهی عمودی (PVI)، شاخص پوشش گیاهی اصلاح شده با خاک (SAVI) و شاخص مقاومت اتمسفری پوشش گیاهی (ARVI) میباشند. خصوصیات 50 نمونة خاک شامل درصد کربن آلی، درصد شن، سیلت، رس و میانگین وزنی قطر خاکدانهها (MWD) طبق روشهای استاندارد آزمایشگاهی تعیین شد. برای بررسی ارتباط شاخصهای پوشش گیاهی با شاخص MWD از آنالیزهای همبستگی پیرسون و اسپلاین رگرسیون تطبیقی چندمتغیرة (MARS) استفاده گردید. یافتهها: نتایج نشان میدهد که در کاربری مرتع، بین شاخصهای VIN، TVI، MSAVI، RVI، SAVI، TSAVI، NDVI و PVI با شاخص MWD همبستگی معنیداری در سطح یک درصد وجود دارد. حالآنکه در کاربری جنگل بین شاخصهای مورد بررسی هیچگونه ارتباط معنیداری برقرار نبود. همچنین مدلسازی MARS نشان داد که مدل برازش یافته بر اساس شاخصهای پوشش گیاهی در کاربری مرتع (Adjusted R-Sq. = 0.55, RMSE = 0.16) دارای قدرت و دقت پیشبینی بسیار بالاتری نسبت به مدل برازش یافته برای کاربری جنگلی (Adjusted R-Sq. = 0.35, RMSE = 0.36) است. نتیجهگیری: در مجموع یافتههای این پژوهش نشان میدهد که عوامل کنترلکنندة پایداری خاکدانهها در کاربری مرتع و جنگل متفاوت میباشد. همین امر سبب تفاوت همبستگی بین شاخصهای پوشش گیاهی و MWD و بهتبع آن نتایج مدلسازی شده است. سنجشازدور، میتواند زمینهای را جهت بهرهگیری از فناوریهای نوین بهمنظور مدیریت پایدار منابع خاک و آب فراهم سازد. بدین ترتیب استفاده از فناوریهای نوین میتواند بسترساز عملیاتی شدن سناریوهای مدیریتی پایدار محور باشد که ماحصل آن صیانت از منابع طبیعی است.https://jwsc.gau.ac.ir/article_5462_d7bfc30368ff17d0ce24fc5da18eb013.pdfسنجش از دورشاخصهای پوشش گیاهی (vis)کاربری اراضیمیانگین وزنی قطر خاکدانهها (mwd) |
| spellingShingle | جواد خنیفر عطااله خادم الرسول هادی عامری خواه مدلسازی میانگین وزنی قطر خاکدانهها با استفاده از شاخصهای پوشش گیاهی در کاربریهای مرتع و جنگل پژوهشهای حفاظت آب و خاک سنجش از دور شاخصهای پوشش گیاهی (vis) کاربری اراضی میانگین وزنی قطر خاکدانهها (mwd) |
| title | مدلسازی میانگین وزنی قطر خاکدانهها با استفاده از شاخصهای پوشش گیاهی در کاربریهای مرتع و جنگل |
| title_full | مدلسازی میانگین وزنی قطر خاکدانهها با استفاده از شاخصهای پوشش گیاهی در کاربریهای مرتع و جنگل |
| title_fullStr | مدلسازی میانگین وزنی قطر خاکدانهها با استفاده از شاخصهای پوشش گیاهی در کاربریهای مرتع و جنگل |
| title_full_unstemmed | مدلسازی میانگین وزنی قطر خاکدانهها با استفاده از شاخصهای پوشش گیاهی در کاربریهای مرتع و جنگل |
| title_short | مدلسازی میانگین وزنی قطر خاکدانهها با استفاده از شاخصهای پوشش گیاهی در کاربریهای مرتع و جنگل |
| title_sort | مدلسازی میانگین وزنی قطر خاکدانهها با استفاده از شاخصهای پوشش گیاهی در کاربریهای مرتع و جنگل |
| topic | سنجش از دور شاخصهای پوشش گیاهی (vis) کاربری اراضی میانگین وزنی قطر خاکدانهها (mwd) |
| url | https://jwsc.gau.ac.ir/article_5462_d7bfc30368ff17d0ce24fc5da18eb013.pdf |
| work_keys_str_mv | AT jwạdkẖnyfr mdlsạzymyạngynwznyqṭrkẖạḵdạnhhạbạạstfạdhạzsẖạkẖṣhạypwsẖsẖgyạhydrḵạrbryhạymrtʿwjngl AT ʿṭạạlhkẖạdmạlrswl mdlsạzymyạngynwznyqṭrkẖạḵdạnhhạbạạstfạdhạzsẖạkẖṣhạypwsẖsẖgyạhydrḵạrbryhạymrtʿwjngl AT hạdyʿạmrykẖwạh mdlsạzymyạngynwznyqṭrkẖạḵdạnhhạbạạstfạdhạzsẖạkẖṣhạypwsẖsẖgyạhydrḵạrbryhạymrtʿwjngl |