Dijital Propagandanın Yeni Bir Versiyonu: Ukrayna-Rusya Savaşı Örneğinde Deepfake Dokümanlar Üzerine Bir Analiz

Algoritmik görsel ve işitsel manipülasyon olarak da tanımlanan deepfake dokümanları, bireylerin tahrif edilmiş bilgilerinin kendi rızası dışında medyaya servis edilmesini mümkün hale getirmiştir. Başlı başına sahte olan bilgiler toplumda dezenformasyon ve propaganda aracına dönüşebilmektedir. Savaş...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: Başak Akmeşe, Raci Taşcıoğlu
Format: Article
Language:English
Published: Ankara Haci Bayram Veli University 2024-03-01
Series:İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3316793
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850196763442413568
author Başak Akmeşe
Raci Taşcıoğlu
author_facet Başak Akmeşe
Raci Taşcıoğlu
author_sort Başak Akmeşe
collection DOAJ
description Algoritmik görsel ve işitsel manipülasyon olarak da tanımlanan deepfake dokümanları, bireylerin tahrif edilmiş bilgilerinin kendi rızası dışında medyaya servis edilmesini mümkün hale getirmiştir. Başlı başına sahte olan bilgiler toplumda dezenformasyon ve propaganda aracına dönüşebilmektedir. Savaş dönemi propaganda faaliyetlerinin konu edinildiği bu araştırmada, deepfake dokümanların dijital propaganda bağlamında nasıl kullanıldığının ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu açıdan deepfake dokümanların ilk kez bir savaş ortamında propaganda amaçlı kullanılması ve dijital propagandanın yeni bir versiyonu olarak hayata geçirilmesi bu araştırmayı hem önemli hale getirmekte hem de özgün kılmaktadır. Bu araştırmada, Ukrayna-Rusya savaşı sürecinde deepfake dokümanlarının dijital propaganda aracı olarak nasıl ve hangi amaçla kullanıldığı ele alınmıştır. Dijital ortamda kullanılan deepfake dokümanları ile ilgili ülke devlet başkanları ve halkının mücadelesi betimleyici bir yaklaşımla analiz edilmektedir. Bu araştırma çerçevesinde, olasılıksız örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen dört deepfake dokümanı incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda; Rusya’nın siber saldırılarına maruz kalan Ukrayna’nın deepfake dokümanları neticesinde olası propagandalar için halkını önceden uyardığı, hızlı dönüşlerle karşı saldırılarda bulunduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, Ukrayna’nın deepfake dokümanları ile karşı saldırılara geçtiği, videolarda daha çok Putin’i itibarsızlaştıracak içerikler geliştirdiği gözlenmiştir. Dolayısıyla araştırmada bilgi çağında kullanılan, propaganda araçlarının yeni bir versiyonu olan deepfake dokümanlarının savaşın gidişatına kısa süreli de olsa etki ettiği ortaya koyulmaktadır.
format Article
id doaj-art-7247b6e7df3d4fb08a59a6379a24b809
institution OA Journals
issn 2147-4524
language English
publishDate 2024-03-01
publisher Ankara Haci Bayram Veli University
record_format Article
series İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi
spelling doaj-art-7247b6e7df3d4fb08a59a6379a24b8092025-08-20T02:13:22ZengAnkara Haci Bayram Veli Universityİletişim Kuram ve Araştırma Dergisi2147-45242024-03-016611613910.47998/ikad.13397331643Dijital Propagandanın Yeni Bir Versiyonu: Ukrayna-Rusya Savaşı Örneğinde Deepfake Dokümanlar Üzerine Bir AnalizBaşak Akmeşehttps://orcid.org/0000-0003-4528-2833Raci Taşcıoğlu0https://orcid.org/0000-0003-2917-295XAtatürk ÜniversitesiAlgoritmik görsel ve işitsel manipülasyon olarak da tanımlanan deepfake dokümanları, bireylerin tahrif edilmiş bilgilerinin kendi rızası dışında medyaya servis edilmesini mümkün hale getirmiştir. Başlı başına sahte olan bilgiler toplumda dezenformasyon ve propaganda aracına dönüşebilmektedir. Savaş dönemi propaganda faaliyetlerinin konu edinildiği bu araştırmada, deepfake dokümanların dijital propaganda bağlamında nasıl kullanıldığının ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu açıdan deepfake dokümanların ilk kez bir savaş ortamında propaganda amaçlı kullanılması ve dijital propagandanın yeni bir versiyonu olarak hayata geçirilmesi bu araştırmayı hem önemli hale getirmekte hem de özgün kılmaktadır. Bu araştırmada, Ukrayna-Rusya savaşı sürecinde deepfake dokümanlarının dijital propaganda aracı olarak nasıl ve hangi amaçla kullanıldığı ele alınmıştır. Dijital ortamda kullanılan deepfake dokümanları ile ilgili ülke devlet başkanları ve halkının mücadelesi betimleyici bir yaklaşımla analiz edilmektedir. Bu araştırma çerçevesinde, olasılıksız örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen dört deepfake dokümanı incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda; Rusya’nın siber saldırılarına maruz kalan Ukrayna’nın deepfake dokümanları neticesinde olası propagandalar için halkını önceden uyardığı, hızlı dönüşlerle karşı saldırılarda bulunduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, Ukrayna’nın deepfake dokümanları ile karşı saldırılara geçtiği, videolarda daha çok Putin’i itibarsızlaştıracak içerikler geliştirdiği gözlenmiştir. Dolayısıyla araştırmada bilgi çağında kullanılan, propaganda araçlarının yeni bir versiyonu olan deepfake dokümanlarının savaşın gidişatına kısa süreli de olsa etki ettiği ortaya koyulmaktadır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3316793propagandadijital propagandadezenformasyonmanipülasyondeepfake dokümanıukrayna-rusya savaşıpropagandadigital propagandadisinformationmanipulationdeepfake documentukraine-russia war
spellingShingle Başak Akmeşe
Raci Taşcıoğlu
Dijital Propagandanın Yeni Bir Versiyonu: Ukrayna-Rusya Savaşı Örneğinde Deepfake Dokümanlar Üzerine Bir Analiz
İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi
propaganda
dijital propaganda
dezenformasyon
manipülasyon
deepfake dokümanı
ukrayna-rusya savaşı
propaganda
digital propaganda
disinformation
manipulation
deepfake document
ukraine-russia war
title Dijital Propagandanın Yeni Bir Versiyonu: Ukrayna-Rusya Savaşı Örneğinde Deepfake Dokümanlar Üzerine Bir Analiz
title_full Dijital Propagandanın Yeni Bir Versiyonu: Ukrayna-Rusya Savaşı Örneğinde Deepfake Dokümanlar Üzerine Bir Analiz
title_fullStr Dijital Propagandanın Yeni Bir Versiyonu: Ukrayna-Rusya Savaşı Örneğinde Deepfake Dokümanlar Üzerine Bir Analiz
title_full_unstemmed Dijital Propagandanın Yeni Bir Versiyonu: Ukrayna-Rusya Savaşı Örneğinde Deepfake Dokümanlar Üzerine Bir Analiz
title_short Dijital Propagandanın Yeni Bir Versiyonu: Ukrayna-Rusya Savaşı Örneğinde Deepfake Dokümanlar Üzerine Bir Analiz
title_sort dijital propagandanin yeni bir versiyonu ukrayna rusya savasi orneginde deepfake dokumanlar uzerine bir analiz
topic propaganda
dijital propaganda
dezenformasyon
manipülasyon
deepfake dokümanı
ukrayna-rusya savaşı
propaganda
digital propaganda
disinformation
manipulation
deepfake document
ukraine-russia war
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3316793
work_keys_str_mv AT basakakmese dijitalpropagandanınyenibirversiyonuukraynarusyasavasıornegindedeepfakedokumanlaruzerinebiranaliz
AT racitascıoglu dijitalpropagandanınyenibirversiyonuukraynarusyasavasıornegindedeepfakedokumanlaruzerinebiranaliz