Sosyo-Ekonomik Gelişmişliğin Belirlenmesinde Tarımın Etkisi

İnsan yaşamının sürdürüldüğü tüm yerleşim yerlerinde olduğu gibi Türkiye’de de mekânsal gelişmişlik farklılıkları bulunmaktadır. Bu sosyo-ekonomik farklılıklar tarım sektörü ile karşılıklı olarak etkileşimdedir. Bu sosyo-ekonomik farklılıklar tarım sektörü ile karşılıklı olarak etkileşimdedir. Tarım...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: Seda Ataman, Zuhal Karakayacı
Format: Article
Language:English
Published: Hasan Eleroğlu 2021-08-01
Series:Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology
Subjects:
Online Access:http://www.agrifoodscience.com/index.php/TURJAF/article/view/4497
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850252282865647616
author Seda Ataman
Zuhal Karakayacı
author_facet Seda Ataman
Zuhal Karakayacı
author_sort Seda Ataman
collection DOAJ
description İnsan yaşamının sürdürüldüğü tüm yerleşim yerlerinde olduğu gibi Türkiye’de de mekânsal gelişmişlik farklılıkları bulunmaktadır. Bu sosyo-ekonomik farklılıklar tarım sektörü ile karşılıklı olarak etkileşimdedir. Bu sosyo-ekonomik farklılıklar tarım sektörü ile karşılıklı olarak etkileşimdedir. Tarımsal gelişmişlik genel sosyo-ekonomik gelişmişliğe pozitif etki ederken, bölgenin sosyo-ekonomik gelişmişliği de tarımsal alt yapıyı ve tarımsal gelişimi desteklemektedir. Araştırmanın amacı 81 ilin sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksinin hesaplanması ve tarımla olan etkileşiminin tespit edilmesidir. Bu çerçevede Türkiye İstatistik Kurumundan elde edilmiş 106 faktör üzerinden açımlayıcı faktör analizi yöntemi kullanılarak sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi hesaplanmıştır. Sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasının illerin nüfus varlığıyla paralellik gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle genel sıralama dışındaki sıralamalarda nüfus grupları kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre genel gelişmişlik sıralaması ve öne çıkan tarım faktörleri (tarımsal üretim alanı, tarımsal üretim değeri) sıralamaları oluşturulmuştur. Yapılmış diğer gelişmişlik çalışmalarından farklı olarak analizde tarımsal faktörlere daha fazla yer verilmiştir. Tarımsal faktörlerin öne çıktığı sıralamalarda genel itibariyle en yoğun nüfusa sahip illerin içinde bulunduğu 1. Nüfus grubu bulunsa da ağırlıklı olarak 4, 5 ve 6. Nüfus gruplarının gelişmiş konumda olduğu tespit edilmiştir. Bu durum tarım potansiyelinin Türkiye’nin birçok ilinde mevcut olmasından kaynaklanmaktadır. Gerek tarım sektörünün gerekse bölgesel gelişmişliğin sağlanması için tarım sektörüne yönelik çalışmaların yürütülmesi gerekmektedir.
format Article
id doaj-art-723819f4384e4c658af6cfddbb726515
institution OA Journals
issn 2148-127X
language English
publishDate 2021-08-01
publisher Hasan Eleroğlu
record_format Article
series Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology
spelling doaj-art-723819f4384e4c658af6cfddbb7265152025-08-20T01:57:40ZengHasan EleroğluTurkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology2148-127X2021-08-01971312132110.24925/turjaf.v9i7.1312-1321.44972142Sosyo-Ekonomik Gelişmişliğin Belirlenmesinde Tarımın EtkisiSeda Ataman0Zuhal Karakayacı1Department of Agricultural Economics, Faculty of Agriculture, Selcuk University, 42250 KonyaDepartment of Agricultural Economics, Faculty of Agriculture, Selcuk University, 42250 Konyaİnsan yaşamının sürdürüldüğü tüm yerleşim yerlerinde olduğu gibi Türkiye’de de mekânsal gelişmişlik farklılıkları bulunmaktadır. Bu sosyo-ekonomik farklılıklar tarım sektörü ile karşılıklı olarak etkileşimdedir. Bu sosyo-ekonomik farklılıklar tarım sektörü ile karşılıklı olarak etkileşimdedir. Tarımsal gelişmişlik genel sosyo-ekonomik gelişmişliğe pozitif etki ederken, bölgenin sosyo-ekonomik gelişmişliği de tarımsal alt yapıyı ve tarımsal gelişimi desteklemektedir. Araştırmanın amacı 81 ilin sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksinin hesaplanması ve tarımla olan etkileşiminin tespit edilmesidir. Bu çerçevede Türkiye İstatistik Kurumundan elde edilmiş 106 faktör üzerinden açımlayıcı faktör analizi yöntemi kullanılarak sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi hesaplanmıştır. Sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasının illerin nüfus varlığıyla paralellik gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle genel sıralama dışındaki sıralamalarda nüfus grupları kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre genel gelişmişlik sıralaması ve öne çıkan tarım faktörleri (tarımsal üretim alanı, tarımsal üretim değeri) sıralamaları oluşturulmuştur. Yapılmış diğer gelişmişlik çalışmalarından farklı olarak analizde tarımsal faktörlere daha fazla yer verilmiştir. Tarımsal faktörlerin öne çıktığı sıralamalarda genel itibariyle en yoğun nüfusa sahip illerin içinde bulunduğu 1. Nüfus grubu bulunsa da ağırlıklı olarak 4, 5 ve 6. Nüfus gruplarının gelişmiş konumda olduğu tespit edilmiştir. Bu durum tarım potansiyelinin Türkiye’nin birçok ilinde mevcut olmasından kaynaklanmaktadır. Gerek tarım sektörünün gerekse bölgesel gelişmişliğin sağlanması için tarım sektörüne yönelik çalışmaların yürütülmesi gerekmektedir.http://www.agrifoodscience.com/index.php/TURJAF/article/view/4497gelişmişlikbölgesel kalkınmasosyo-ekonomik gelişmişlikfaktör analizitarım
spellingShingle Seda Ataman
Zuhal Karakayacı
Sosyo-Ekonomik Gelişmişliğin Belirlenmesinde Tarımın Etkisi
Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology
gelişmişlik
bölgesel kalkınma
sosyo-ekonomik gelişmişlik
faktör analizi
tarım
title Sosyo-Ekonomik Gelişmişliğin Belirlenmesinde Tarımın Etkisi
title_full Sosyo-Ekonomik Gelişmişliğin Belirlenmesinde Tarımın Etkisi
title_fullStr Sosyo-Ekonomik Gelişmişliğin Belirlenmesinde Tarımın Etkisi
title_full_unstemmed Sosyo-Ekonomik Gelişmişliğin Belirlenmesinde Tarımın Etkisi
title_short Sosyo-Ekonomik Gelişmişliğin Belirlenmesinde Tarımın Etkisi
title_sort sosyo ekonomik gelismisligin belirlenmesinde tarimin etkisi
topic gelişmişlik
bölgesel kalkınma
sosyo-ekonomik gelişmişlik
faktör analizi
tarım
url http://www.agrifoodscience.com/index.php/TURJAF/article/view/4497
work_keys_str_mv AT sedaataman sosyoekonomikgelismisliginbelirlenmesindetarımınetkisi
AT zuhalkarakayacı sosyoekonomikgelismisliginbelirlenmesindetarımınetkisi