پاسخ فیزیولوژیکی برخی ژنوتیپ های جو زراعی (Hordeum vulgare) به تنش گرد و غبار
جو (Hordeum vulgare) یکی از گیاهان خانواده گرامینه و چهارمین محصول غلات میباشد. این گیاه در مواجهه با تنشهای غیرزنده نسبتا ً متحمل است. تنشهای غیرزیستی ، از طرق مختلف بر موجودات زنده تأثیر میگذارند. یکی از تنشهای غیر زیستی که اخیراً در ایران تأثیرات منفی چشمگیری روی رشد و عملکرد گیاهان میگذارد،...
Saved in:
| Main Authors: | , , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | fas |
| Published: |
University of Birjand
2025-06-01
|
| Series: | تنش های محیطی در علوم زراعی |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://escs.birjand.ac.ir/article_3202_c4e651b54adcf10593fd0f536fe14c04.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849471364758503424 |
|---|---|
| author | اکرم عباس منش آرش فاضلی رضا حقی دره ده |
| author_facet | اکرم عباس منش آرش فاضلی رضا حقی دره ده |
| author_sort | اکرم عباس منش |
| collection | DOAJ |
| description | جو (Hordeum vulgare) یکی از گیاهان خانواده گرامینه و چهارمین محصول غلات میباشد. این گیاه در مواجهه با تنشهای غیرزنده نسبتا ً متحمل است. تنشهای غیرزیستی ، از طرق مختلف بر موجودات زنده تأثیر میگذارند. یکی از تنشهای غیر زیستی که اخیراً در ایران تأثیرات منفی چشمگیری روی رشد و عملکرد گیاهان میگذارد، گرد و غبار است که اثرات مخربی روی رشد، تولید و بسیاری از فرایندهای متابولیک گیاه دارد. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر گرد و غبار روی برخی صفات فیزیولوژیک ژنوتیپهای مختلف جو میباشد. به این منظور آزمایشی در سال زراعی 1402- 1401 در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام صورت گرفت. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل گرد و غباردر 2 سطح (اعمال گرد و غبارو بدون اعمال گردوغبار) و ده ژنوتیپ مختلف جو بودند. پاشش گردوخاک در مرحله گیاهچهای صورت گرفت. سپس 10 روز پس از اعمال گردوغبار، صفات فیزیولوژیکی از جمله محتوای کلروفیل برگ، غلظت پروتئین محلول در برگ، میزان پرولین برگ و کربوهیدراتهای محلول در برگ اندازهگیری شدند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که اثر متقابل ژنوتیپ × گرد و غبار بر محتوی کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل، کارتنوئید، نشت یونی، RWC، پرولین، کاتالاز، قند در سطح یک درصد معنیدار بود، این در حالی بود که گرد و غبار اثر معنیداری بر مقدار پروتئین نداشت. گرد و غبار سبب کاهش کلروفیل، نشت یونی، محتوای نسبی آب و پروتئین و افزایش پرولین، کاتالاز و قندهای محلول شده است. تأثیر تنش گرد و غبار روی کلیهی صفات در ژنوتیپهای مختلف به یک نسبت نبوده و در برخی صفات برخی ژنوتیپها بیشتر متأثر بوده است. نتایج کلی نشان داد که ژنوتیپ HOR6964 تحمل بالاتری به تنش گرد و غبار نسبت به سایر ژنوتیپها دارد. |
| format | Article |
| id | doaj-art-70b9fc93ce93452ba76aaebbd2984f3f |
| institution | Kabale University |
| issn | 2228-7604 2383-3084 |
| language | fas |
| publishDate | 2025-06-01 |
| publisher | University of Birjand |
| record_format | Article |
| series | تنش های محیطی در علوم زراعی |
| spelling | doaj-art-70b9fc93ce93452ba76aaebbd2984f3f2025-08-20T03:24:52ZfasUniversity of Birjandتنش های محیطی در علوم زراعی2228-76042383-30842025-06-0118217319110.22077/escs.2024.6978.22513202پاسخ فیزیولوژیکی برخی ژنوتیپ های جو زراعی (Hordeum vulgare) به تنش گرد و غباراکرم عباس منش0آرش فاضلی1رضا حقی دره ده2دانشجوی دکتری اصلاح نباتات، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلامدانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلاممحقق بانک ژن، موسسه ژنتیک گیاهی و گیاهان زراعی (IPK) آلمانجو (Hordeum vulgare) یکی از گیاهان خانواده گرامینه و چهارمین محصول غلات میباشد. این گیاه در مواجهه با تنشهای غیرزنده نسبتا ً متحمل است. تنشهای غیرزیستی ، از طرق مختلف بر موجودات زنده تأثیر میگذارند. یکی از تنشهای غیر زیستی که اخیراً در ایران تأثیرات منفی چشمگیری روی رشد و عملکرد گیاهان میگذارد، گرد و غبار است که اثرات مخربی روی رشد، تولید و بسیاری از فرایندهای متابولیک گیاه دارد. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر گرد و غبار روی برخی صفات فیزیولوژیک ژنوتیپهای مختلف جو میباشد. به این منظور آزمایشی در سال زراعی 1402- 1401 در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام صورت گرفت. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل گرد و غباردر 2 سطح (اعمال گرد و غبارو بدون اعمال گردوغبار) و ده ژنوتیپ مختلف جو بودند. پاشش گردوخاک در مرحله گیاهچهای صورت گرفت. سپس 10 روز پس از اعمال گردوغبار، صفات فیزیولوژیکی از جمله محتوای کلروفیل برگ، غلظت پروتئین محلول در برگ، میزان پرولین برگ و کربوهیدراتهای محلول در برگ اندازهگیری شدند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که اثر متقابل ژنوتیپ × گرد و غبار بر محتوی کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل، کارتنوئید، نشت یونی، RWC، پرولین، کاتالاز، قند در سطح یک درصد معنیدار بود، این در حالی بود که گرد و غبار اثر معنیداری بر مقدار پروتئین نداشت. گرد و غبار سبب کاهش کلروفیل، نشت یونی، محتوای نسبی آب و پروتئین و افزایش پرولین، کاتالاز و قندهای محلول شده است. تأثیر تنش گرد و غبار روی کلیهی صفات در ژنوتیپهای مختلف به یک نسبت نبوده و در برخی صفات برخی ژنوتیپها بیشتر متأثر بوده است. نتایج کلی نشان داد که ژنوتیپ HOR6964 تحمل بالاتری به تنش گرد و غبار نسبت به سایر ژنوتیپها دارد.https://escs.birjand.ac.ir/article_3202_c4e651b54adcf10593fd0f536fe14c04.pdfاسمولیتهای سازگارآنزیمهای آنتیاکسیدانیکلروفیلضریب همبستگیخصوصیات فیزیولوژیکی |
| spellingShingle | اکرم عباس منش آرش فاضلی رضا حقی دره ده پاسخ فیزیولوژیکی برخی ژنوتیپ های جو زراعی (Hordeum vulgare) به تنش گرد و غبار تنش های محیطی در علوم زراعی اسمولیتهای سازگار آنزیمهای آنتیاکسیدانی کلروفیل ضریب همبستگی خصوصیات فیزیولوژیکی |
| title | پاسخ فیزیولوژیکی برخی ژنوتیپ های جو زراعی (Hordeum vulgare) به تنش گرد و غبار |
| title_full | پاسخ فیزیولوژیکی برخی ژنوتیپ های جو زراعی (Hordeum vulgare) به تنش گرد و غبار |
| title_fullStr | پاسخ فیزیولوژیکی برخی ژنوتیپ های جو زراعی (Hordeum vulgare) به تنش گرد و غبار |
| title_full_unstemmed | پاسخ فیزیولوژیکی برخی ژنوتیپ های جو زراعی (Hordeum vulgare) به تنش گرد و غبار |
| title_short | پاسخ فیزیولوژیکی برخی ژنوتیپ های جو زراعی (Hordeum vulgare) به تنش گرد و غبار |
| title_sort | پاسخ فیزیولوژیکی برخی ژنوتیپ های جو زراعی hordeum vulgare به تنش گرد و غبار |
| topic | اسمولیتهای سازگار آنزیمهای آنتیاکسیدانی کلروفیل ضریب همبستگی خصوصیات فیزیولوژیکی |
| url | https://escs.birjand.ac.ir/article_3202_c4e651b54adcf10593fd0f536fe14c04.pdf |
| work_keys_str_mv | AT ạḵrmʿbạsmnsẖ pạskẖfyzywlwzẖyḵybrkẖyzẖnwtyphạyjwzrạʿyhordeumvulgarebhtnsẖgrdwgẖbạr AT ậrsẖfạḍly pạskẖfyzywlwzẖyḵybrkẖyzẖnwtyphạyjwzrạʿyhordeumvulgarebhtnsẖgrdwgẖbạr AT rḍạḥqydrhdh pạskẖfyzywlwzẖyḵybrkẖyzẖnwtyphạyjwzrạʿyhordeumvulgarebhtnsẖgrdwgẖbạr |