استفاده از آنالیز خط مرزی در مطالعات خلا عملکرد: مطالعه موردی گندم در گرگان

سابقه و هدف:نظر به افزایش پیش رو در جمعیت جهان و نگرانی فزآینده از امنیت غذایی آینده، خلا عملکرد و رفع آن به عنوان یکی از زمینه‎های داغ تحقیقاتی در علوم زراعی در آمده است. تخمین میزان خلا عملکرد و تعیین عوامل به وجود آورنده‎ی آن مستلزم به کارگیری روش‎های مناسب می‎باشد. آنالیز خط مرزی یک روش آماری اس...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: امیر حجارپور, افشین سلطانی, بنیامین ترابی
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2015-12-01
Series:تولید گیاهان زراعی
Subjects:
Online Access:https://ejcp.gau.ac.ir/article_2746_572abdeb3d4f87cdd66b9b822f49ff33.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850057444686823424
author امیر حجارپور
افشین سلطانی
بنیامین ترابی
author_facet امیر حجارپور
افشین سلطانی
بنیامین ترابی
author_sort امیر حجارپور
collection DOAJ
description سابقه و هدف:نظر به افزایش پیش رو در جمعیت جهان و نگرانی فزآینده از امنیت غذایی آینده، خلا عملکرد و رفع آن به عنوان یکی از زمینه‎های داغ تحقیقاتی در علوم زراعی در آمده است. تخمین میزان خلا عملکرد و تعیین عوامل به وجود آورنده‎ی آن مستلزم به کارگیری روش‎های مناسب می‎باشد. آنالیز خط مرزی یک روش آماری است که به کمک آن می‎توان واکنش عملکرد به یک عامل محیطی یا مدیریتی را در شرایطی که سایر عوامل نیز متغیر هستند و ثابت نشده‎اند، کمّی نمود. در واقع روش آنالیز خط مرزی پاسخ عملکرد به عامل مورد نظر را در شرایطی که سایر عوامل مناسب باشند، مشخص می‎کند. اهداف تحقیق حاضر معرفی آنالیز خط مرزی به عنوان یک آنالیز کاربردی در مباحث خلا عملکرد گیاهان زراعی و استفاده از این روش جهت تعیین همزمان بهترین مدیریت‏ها و برآورد پتانسیل‎ها و خلا عملکرد گندم در گرگان بوده است.مواد و روش‌ها:با نمونه برداری از مزارع کشاورزان و کمک این روش می‎توان عملکرد پتانسیل و نیز دلایل خلا عملکرد و اهمیت هر عامل در خلا را مشخص ساخت. در این مقاله با به کارگیری داده‎های حاصل از 95 مزرعه گندم طی سال‎های زراعی 87-1386 و 88-1387 در منطقه گرگان، نحوه به کارگیری این روش توضیح داده شده است. در تحقیق حاضر بدون در نظر گرفتن اطلاعات مربوط به خاک مزارع و همچنین اطلاعات گیاهی، تنها به بررسی تأثیر عوامل مدیریتی پرداخته شد. عوامل مدیریتی مورد بررسی شامل میزان کود نیتروژن (N) مصرفی (به صورت پایه و سرک)، مقدار کود فسفر (P2O5)، مقدار کود پتاس (K2O)، تعداد دفعات آبیاری، تراکم بوته و تاریخ کاشت بودند.یافته‌ها:با رسم پراکنش داده‏های عملکرد در مقابل متغیرهای مختلف مدیریتی، بالاترین عملکرد‏ها در سطوح مختلف هر نهاده یا مدیریت خاص انتخاب شد. نتیجه حاصله این بود که درحالی که متوسط عملکرد کشاورزان 4700 کیلوگرم است، آن‎ها می‎توانند با بهبود مدیریت زراعی به عملکرد 6200 کیلوگرم در هکتار دست یابند و برای این منظور اقدامات زیر مد نظر قرار گیرد: 1) مصرف حداقل 96 کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار که 73 کیلوگرم آن به صورت سرک باید داده شود، 2) مصرف حداقل 31 کیلوگرم کود فسفر و 40 کیلوگرم کود پتاس به صورت K2O در هنگام کاشت، 3) حداقل دو نویت آبیاری،4) تراکم بوته بین 182 تا 447 در مترمربع و 5) کشت در اوایل آذر ماه و یا قبل از آن.نتیجه‎گیری:استفاده آنالیز خط مرزی در مطالعات خلا عملکرد می‎تواند به روشنی پاسخ‎های عملکرد به عوامل مدیریتی را نشان داده و پتانسیل‎های ممکن را محاسبه کند. تفسیر نتایج این آنالیز بسیار ساده و روشن است. همچنین به نظر می‎رسد این آنالیز نیاز به آزمایشات معمول مزرعه‎ای را کاهش داده و برای طراحی آزمایشات مزرعه‎ای جدید سرنخ‎های خوبی را در اختیار بگذارد. در صورتی که اینگونه مطالعات میدانی به صورت گسترده و طی چندین سال برای گیاهان زراعی مهم صورت بگیرد می‌توان بیشتر از توانایی اینگونه آنالیزها جهت پیدا کردن راه‎های افزایش تولید استفاده کرد. توصیه می‎شود آنالیز خط مرزی به عنوان یک آنالیز کاربردی در مطالعات خلا عملکرد گیاهان زراعی مورد استفاده قرار بگیرد.
format Article
id doaj-art-6d96b71fd95c4129af7fe9bd4ef9aca2
institution DOAJ
issn 2008-739X
2008-7403
language fas
publishDate 2015-12-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series تولید گیاهان زراعی
spelling doaj-art-6d96b71fd95c4129af7fe9bd4ef9aca22025-08-20T02:51:27ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesتولید گیاهان زراعی2008-739X2008-74032015-12-01841832012746استفاده از آنالیز خط مرزی در مطالعات خلا عملکرد: مطالعه موردی گندم در گرگانامیر حجارپور0افشین سلطانی1بنیامین ترابی2دانشجوی دکتری اکولوژی گیاهان زراعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگانهیت علمی گروه زراعت دانشگاه گرگانهیت علمی گروه زراعت دانشگاه گرگانسابقه و هدف:نظر به افزایش پیش رو در جمعیت جهان و نگرانی فزآینده از امنیت غذایی آینده، خلا عملکرد و رفع آن به عنوان یکی از زمینه‎های داغ تحقیقاتی در علوم زراعی در آمده است. تخمین میزان خلا عملکرد و تعیین عوامل به وجود آورنده‎ی آن مستلزم به کارگیری روش‎های مناسب می‎باشد. آنالیز خط مرزی یک روش آماری است که به کمک آن می‎توان واکنش عملکرد به یک عامل محیطی یا مدیریتی را در شرایطی که سایر عوامل نیز متغیر هستند و ثابت نشده‎اند، کمّی نمود. در واقع روش آنالیز خط مرزی پاسخ عملکرد به عامل مورد نظر را در شرایطی که سایر عوامل مناسب باشند، مشخص می‎کند. اهداف تحقیق حاضر معرفی آنالیز خط مرزی به عنوان یک آنالیز کاربردی در مباحث خلا عملکرد گیاهان زراعی و استفاده از این روش جهت تعیین همزمان بهترین مدیریت‏ها و برآورد پتانسیل‎ها و خلا عملکرد گندم در گرگان بوده است.مواد و روش‌ها:با نمونه برداری از مزارع کشاورزان و کمک این روش می‎توان عملکرد پتانسیل و نیز دلایل خلا عملکرد و اهمیت هر عامل در خلا را مشخص ساخت. در این مقاله با به کارگیری داده‎های حاصل از 95 مزرعه گندم طی سال‎های زراعی 87-1386 و 88-1387 در منطقه گرگان، نحوه به کارگیری این روش توضیح داده شده است. در تحقیق حاضر بدون در نظر گرفتن اطلاعات مربوط به خاک مزارع و همچنین اطلاعات گیاهی، تنها به بررسی تأثیر عوامل مدیریتی پرداخته شد. عوامل مدیریتی مورد بررسی شامل میزان کود نیتروژن (N) مصرفی (به صورت پایه و سرک)، مقدار کود فسفر (P2O5)، مقدار کود پتاس (K2O)، تعداد دفعات آبیاری، تراکم بوته و تاریخ کاشت بودند.یافته‌ها:با رسم پراکنش داده‏های عملکرد در مقابل متغیرهای مختلف مدیریتی، بالاترین عملکرد‏ها در سطوح مختلف هر نهاده یا مدیریت خاص انتخاب شد. نتیجه حاصله این بود که درحالی که متوسط عملکرد کشاورزان 4700 کیلوگرم است، آن‎ها می‎توانند با بهبود مدیریت زراعی به عملکرد 6200 کیلوگرم در هکتار دست یابند و برای این منظور اقدامات زیر مد نظر قرار گیرد: 1) مصرف حداقل 96 کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار که 73 کیلوگرم آن به صورت سرک باید داده شود، 2) مصرف حداقل 31 کیلوگرم کود فسفر و 40 کیلوگرم کود پتاس به صورت K2O در هنگام کاشت، 3) حداقل دو نویت آبیاری،4) تراکم بوته بین 182 تا 447 در مترمربع و 5) کشت در اوایل آذر ماه و یا قبل از آن.نتیجه‎گیری:استفاده آنالیز خط مرزی در مطالعات خلا عملکرد می‎تواند به روشنی پاسخ‎های عملکرد به عوامل مدیریتی را نشان داده و پتانسیل‎های ممکن را محاسبه کند. تفسیر نتایج این آنالیز بسیار ساده و روشن است. همچنین به نظر می‎رسد این آنالیز نیاز به آزمایشات معمول مزرعه‎ای را کاهش داده و برای طراحی آزمایشات مزرعه‎ای جدید سرنخ‎های خوبی را در اختیار بگذارد. در صورتی که اینگونه مطالعات میدانی به صورت گسترده و طی چندین سال برای گیاهان زراعی مهم صورت بگیرد می‌توان بیشتر از توانایی اینگونه آنالیزها جهت پیدا کردن راه‎های افزایش تولید استفاده کرد. توصیه می‎شود آنالیز خط مرزی به عنوان یک آنالیز کاربردی در مطالعات خلا عملکرد گیاهان زراعی مورد استفاده قرار بگیرد.https://ejcp.gau.ac.ir/article_2746_572abdeb3d4f87cdd66b9b822f49ff33.pdfامنیت غذاییعوامل محیطیعوامل مدیریتیروش های آماری مناسبعملکرد پتانسیل
spellingShingle امیر حجارپور
افشین سلطانی
بنیامین ترابی
استفاده از آنالیز خط مرزی در مطالعات خلا عملکرد: مطالعه موردی گندم در گرگان
تولید گیاهان زراعی
امنیت غذایی
عوامل محیطی
عوامل مدیریتی
روش های آماری مناسب
عملکرد پتانسیل
title استفاده از آنالیز خط مرزی در مطالعات خلا عملکرد: مطالعه موردی گندم در گرگان
title_full استفاده از آنالیز خط مرزی در مطالعات خلا عملکرد: مطالعه موردی گندم در گرگان
title_fullStr استفاده از آنالیز خط مرزی در مطالعات خلا عملکرد: مطالعه موردی گندم در گرگان
title_full_unstemmed استفاده از آنالیز خط مرزی در مطالعات خلا عملکرد: مطالعه موردی گندم در گرگان
title_short استفاده از آنالیز خط مرزی در مطالعات خلا عملکرد: مطالعه موردی گندم در گرگان
title_sort استفاده از آنالیز خط مرزی در مطالعات خلا عملکرد مطالعه موردی گندم در گرگان
topic امنیت غذایی
عوامل محیطی
عوامل مدیریتی
روش های آماری مناسب
عملکرد پتانسیل
url https://ejcp.gau.ac.ir/article_2746_572abdeb3d4f87cdd66b9b822f49ff33.pdf
work_keys_str_mv AT ạmyrḥjạrpwr ạstfạdhạzậnạlyzkẖṭmrzydrmṭạlʿạtkẖlạʿmlḵrdmṭạlʿhmwrdygndmdrgrgạn
AT ạfsẖynslṭạny ạstfạdhạzậnạlyzkẖṭmrzydrmṭạlʿạtkẖlạʿmlḵrdmṭạlʿhmwrdygndmdrgrgạn
AT bnyạmyntrạby ạstfạdhạzậnạlyzkẖṭmrzydrmṭạlʿạtkẖlạʿmlḵrdmṭạlʿhmwrdygndmdrgrgạn