ارزیابی معیشت پایدار روستایی کشاورزان خرده مالک در ایران

تحلیل و تبیین سطوح پایداری معیشت روستایی می‏تواند نقش مؤثری در سیاست ­گذاری و برنامه‌ریزی توسعه پایدار روستایی ایفا کند. این تحقیق با هدف سنجش میزان پایداری معیشت روستایی کشاورزان خرده ­مالک در استان‏های البرز، گیلان، هرمزگان و یزد انجام شد. جامعه آماری این تحقیق سرپرستان خانوار شاغل در کشاورزی خرده...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: جعفر باقرنژاد, محمد صادق صبوری, محمد شوکتی آمقانی, عباس نوروزی
Format: Article
Language:fas
Published: Agricultural Planning, Economics and Rural Development Research Institute 2024-12-01
Series:روستا و توسعه
Subjects:
Online Access:http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_131154_b2674cad582e0da52096b154cfa14fb6.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850151072991019008
author جعفر باقرنژاد
محمد صادق صبوری
محمد شوکتی آمقانی
عباس نوروزی
author_facet جعفر باقرنژاد
محمد صادق صبوری
محمد شوکتی آمقانی
عباس نوروزی
author_sort جعفر باقرنژاد
collection DOAJ
description تحلیل و تبیین سطوح پایداری معیشت روستایی می‏تواند نقش مؤثری در سیاست ­گذاری و برنامه‌ریزی توسعه پایدار روستایی ایفا کند. این تحقیق با هدف سنجش میزان پایداری معیشت روستایی کشاورزان خرده ­مالک در استان‏های البرز، گیلان، هرمزگان و یزد انجام شد. جامعه آماری این تحقیق سرپرستان خانوار شاغل در کشاورزی خرده­ مالک (481096=N) بودند که با استفاده از فرمول کوکران 500 نفر از آنان به­ عنوان نمونه از طریق نمونه ‏گیری با انتساب متناسب مورد مطالعه قرار گرفتند. برای سنجش میزان پایداری معیشت روستایی در کل 38 شاخص، شامل 10 شاخص اقتصادی، 11 شاخص اجتماعی، 10 شاخص محیطی و 7 شاخص نهادی در سطح استان‏های چهارگانه فوق ارزیابی شد. این شاخص ‏ها با‌ روش استاندارد کردن، رفع اختلاف مقیاس شدند و سپس با استفاده از روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی، وزن شاخص‌ها محاسبه و در آن­ها اعمال شد. در انتها، شاخص ترکیبی پایداری معیشت روستایی برای استان‏های مورد مطالعه محاسبه شد. نتایج تحقیق نشان داد که 72/4 درصد از سرپرستان خانوار کشاورزان خرده ­مالک مورد مطالعه در وضعیت ناپایداری معیشت قرار دارند. به گونه ‏ای که استان گیلان ازنظر میزان پایداری معیشت با شاخص ترکیبی 0/273 در رتبه اول، استان هرمزگان با شاخص ترکیبی 0/017-در رتبه دوم، استان البرز با میزان 0/092-در رتبه سوم و استان یزد با شاخص ترکیبی 0/196- در رتبه چهارم قرار گرفته است. نتایج سنجش میزان پایداری معیشت روستایی بر اساس طیف پرسکات آلن نشان داد که استان گیلان نسبت به بقیه استان‏ها دارای وضعیت بهتری است، هرچند که نرخ پایداری معیشت در این استان هم در وضعیت ایده ‏آلی قرار ندارد و ناپایدار بالقوه است. استان‏های البرز، هرمزگان و یزد هم ازنظر پایداری معیشت در شرایط ناپایدار بالفعل قرار دارند. در رابطه با توصیه سیاستی این تحقیق نیز پیشنهاد می ‏شود بخش ترویج غیر زراعی در کنار ترویج کشاورزی در سازمان‏ های کشاورزی، میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تأسیس شود.
format Article
id doaj-art-6b82e1f0b6314f48802fe9154ec5b74e
institution OA Journals
issn 1563-3322
2645-6486
language fas
publishDate 2024-12-01
publisher Agricultural Planning, Economics and Rural Development Research Institute
record_format Article
series روستا و توسعه
spelling doaj-art-6b82e1f0b6314f48802fe9154ec5b74e2025-08-20T02:26:23ZfasAgricultural Planning, Economics and Rural Development Research Instituteروستا و توسعه1563-33222645-64862024-12-01273457610.30490/rvt.2024.363649.1552131154ارزیابی معیشت پایدار روستایی کشاورزان خرده مالک در ایرانجعفر باقرنژاد0محمد صادق صبوری1محمد شوکتی آمقانی2عباس نوروزی3دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.استادیار، گرو ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.دانشیار، مرکز آموزش عالی امام خمینی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.تحلیل و تبیین سطوح پایداری معیشت روستایی می‏تواند نقش مؤثری در سیاست ­گذاری و برنامه‌ریزی توسعه پایدار روستایی ایفا کند. این تحقیق با هدف سنجش میزان پایداری معیشت روستایی کشاورزان خرده ­مالک در استان‏های البرز، گیلان، هرمزگان و یزد انجام شد. جامعه آماری این تحقیق سرپرستان خانوار شاغل در کشاورزی خرده­ مالک (481096=N) بودند که با استفاده از فرمول کوکران 500 نفر از آنان به­ عنوان نمونه از طریق نمونه ‏گیری با انتساب متناسب مورد مطالعه قرار گرفتند. برای سنجش میزان پایداری معیشت روستایی در کل 38 شاخص، شامل 10 شاخص اقتصادی، 11 شاخص اجتماعی، 10 شاخص محیطی و 7 شاخص نهادی در سطح استان‏های چهارگانه فوق ارزیابی شد. این شاخص ‏ها با‌ روش استاندارد کردن، رفع اختلاف مقیاس شدند و سپس با استفاده از روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی، وزن شاخص‌ها محاسبه و در آن­ها اعمال شد. در انتها، شاخص ترکیبی پایداری معیشت روستایی برای استان‏های مورد مطالعه محاسبه شد. نتایج تحقیق نشان داد که 72/4 درصد از سرپرستان خانوار کشاورزان خرده ­مالک مورد مطالعه در وضعیت ناپایداری معیشت قرار دارند. به گونه ‏ای که استان گیلان ازنظر میزان پایداری معیشت با شاخص ترکیبی 0/273 در رتبه اول، استان هرمزگان با شاخص ترکیبی 0/017-در رتبه دوم، استان البرز با میزان 0/092-در رتبه سوم و استان یزد با شاخص ترکیبی 0/196- در رتبه چهارم قرار گرفته است. نتایج سنجش میزان پایداری معیشت روستایی بر اساس طیف پرسکات آلن نشان داد که استان گیلان نسبت به بقیه استان‏ها دارای وضعیت بهتری است، هرچند که نرخ پایداری معیشت در این استان هم در وضعیت ایده ‏آلی قرار ندارد و ناپایدار بالقوه است. استان‏های البرز، هرمزگان و یزد هم ازنظر پایداری معیشت در شرایط ناپایدار بالفعل قرار دارند. در رابطه با توصیه سیاستی این تحقیق نیز پیشنهاد می ‏شود بخش ترویج غیر زراعی در کنار ترویج کشاورزی در سازمان‏ های کشاورزی، میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تأسیس شود.http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_131154_b2674cad582e0da52096b154cfa14fb6.pdfاقتصاد غیر زراعی روستاییمعیشت روستاییکشاورزی خرده‌مالکیمعیشت پایدارشاخص‏های پایداری
spellingShingle جعفر باقرنژاد
محمد صادق صبوری
محمد شوکتی آمقانی
عباس نوروزی
ارزیابی معیشت پایدار روستایی کشاورزان خرده مالک در ایران
روستا و توسعه
اقتصاد غیر زراعی روستایی
معیشت روستایی
کشاورزی خرده‌مالکی
معیشت پایدار
شاخص‏های پایداری
title ارزیابی معیشت پایدار روستایی کشاورزان خرده مالک در ایران
title_full ارزیابی معیشت پایدار روستایی کشاورزان خرده مالک در ایران
title_fullStr ارزیابی معیشت پایدار روستایی کشاورزان خرده مالک در ایران
title_full_unstemmed ارزیابی معیشت پایدار روستایی کشاورزان خرده مالک در ایران
title_short ارزیابی معیشت پایدار روستایی کشاورزان خرده مالک در ایران
title_sort ارزیابی معیشت پایدار روستایی کشاورزان خرده مالک در ایران
topic اقتصاد غیر زراعی روستایی
معیشت روستایی
کشاورزی خرده‌مالکی
معیشت پایدار
شاخص‏های پایداری
url http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_131154_b2674cad582e0da52096b154cfa14fb6.pdf
work_keys_str_mv AT jʿfrbạqrnzẖạd ạrzyạbymʿysẖtpạydạrrwstạyyḵsẖạwrzạnkẖrdhmạlḵdrạyrạn
AT mḥmdṣạdqṣbwry ạrzyạbymʿysẖtpạydạrrwstạyyḵsẖạwrzạnkẖrdhmạlḵdrạyrạn
AT mḥmdsẖwḵtyậmqạny ạrzyạbymʿysẖtpạydạrrwstạyyḵsẖạwrzạnkẖrdhmạlḵdrạyrạn
AT ʿbạsnwrwzy ạrzyạbymʿysẖtpạydạrrwstạyyḵsẖạwrzạnkẖrdhmạlḵdrạyrạn