اثر تاریخ کاشت بر میزان پروتئین، محتوای ساپونین و عملکرد دانه ژنوتیپ های های مختلف کینوا در شهرستان جیرفت

چکیدهسابقه و هدف:باتوجه به خشکسالی ها، بحران آب و افزایش شوری خاک که طی چند سال اخیر در منطقه جیرفت روی داده است، کشت محصولات جایگزین برای فصل خنک با نیاز آبی کم، صرفه اقتصادی بالا و سازگار با منطقه و دوره رشد کوتاه ضروری به نظر می‌رسد. کینوا به دلیل نیاز آبی کم و مقاومت بالا به شوری گزینه مناسبی بر...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: مهدی بهروج, فرشید قادری فر, حمیدرضا صادقی پور, آسیه سیاهمرگویی, محمود باقری
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2022-03-01
Series:تولید گیاهان زراعی
Subjects:
Online Access:https://ejcp.gau.ac.ir/article_6023_7b181a86e3f964eeb65cfefae57cb832.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850180628559953920
author مهدی بهروج
فرشید قادری فر
حمیدرضا صادقی پور
آسیه سیاهمرگویی
محمود باقری
author_facet مهدی بهروج
فرشید قادری فر
حمیدرضا صادقی پور
آسیه سیاهمرگویی
محمود باقری
author_sort مهدی بهروج
collection DOAJ
description چکیدهسابقه و هدف:باتوجه به خشکسالی ها، بحران آب و افزایش شوری خاک که طی چند سال اخیر در منطقه جیرفت روی داده است، کشت محصولات جایگزین برای فصل خنک با نیاز آبی کم، صرفه اقتصادی بالا و سازگار با منطقه و دوره رشد کوتاه ضروری به نظر می‌رسد. کینوا به دلیل نیاز آبی کم و مقاومت بالا به شوری گزینه مناسبی برای این امر می‌باشد، بر همین اساس این مطالعه با هدف بررسی میزان پروتئین، محتوای ساپونین، عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ‌های کینوا (Chenopodium quinoa Willd) در کشت پائیزه و زمستانه انجام شد.مواد و روش‌هااین آزمایش به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 4 تکرار، در مزرعه تحقیقاتی و آزمایشگاه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان در دو سال زراعی 98-1397 اجرا گردید. تاریخ کاشت (پائیزه و زمستانه) به عنوان عامل اصلی و ژنوتیپ های های Titicaca, Redcarina, Gza1, Q12, Q18, Q21, Q22, Q26, Q29, Q31 به عنوان عامل فرعی بودند. در این آزمایش صفاتی نظیر طول ساقه، طول دوره رشد، درصد پروتئین، ساپونین دانه، وزن هزار دانه و عملکرد دانه مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌هاتجزیه واریانس مرکب داده ها نشان داد صفات اندازه‌گیری شده در این آزمایش (طول ساقه، طول دوره رشد، درصد پروتیین و ساپونین دانه) تحت تاثیر معنی‌دار ژنوتیپ، تاریخ کاشت و اثر متقابل تاریخ کاشت و ژنوتیپ قرار گرفتند. طول گل آذین تنها تحت تاثیر معنی‌دار ژنوتیپ قرار گرفت. طول ساقه در کشت پاییزه و زمستانه بسیار متفاوت بود به طوری که در کشت پاییزه بیشترین طول ساقه در ژنوتیپ Q22 و Q12 مشاهده شد اما در کشت زمستانه بیشترین طول ساقه مربوط به ژنوتیپ های Q26 و Q29 بود، همچنین نتایج مقایسه میانگین اثر متقابل ژنوتیپ و تاریخ کاشت نشان داد در تمام ژنوتیپ های مورد مطالعه درصد ساپونین و پروتئین در کشت پاییزه کمتر از کشت زمستانه بود، دامنه تغیرات درصد ساپونین و پروتیین دانه به ترتیب بین 52/4 تا 56/5 درصد و 78/10 تا 89/13 درصد بود. همچنین عملکرد دانه و وزن هزاردانه کینوا تحت تاثیر معنی‌دار ژنوتیپ ، تاریخ کاشت و اثرات متقابل آنها قرار گرفت. دامنه تغییرات عملکرد دانه بین 91/1 (تیمار کشت پاییزه و ژنوتیپ GZA1) و 99/3 تن در هکتار (تیمار کشت پاییزه Q12) مشاهده شد.نتیجه گیرینتایج این تحقیق نیز این نیز نشان داد که امکان دو بار کشت این محصول در یکسال در منطقه جیرفت امکان پذیر است، مشروط بر اینکه از ارقام مناسب استفاده شود. بنابراین در کشت پاییزه ارقام Q12 و Q31 و در کشت زمستانه ارقام Q29 و Q26 توصیه می-شوند.
format Article
id doaj-art-6b3fcbebeabe4ded8d1f1df7fa8aa496
institution OA Journals
issn 2008-739X
2008-7403
language fas
publishDate 2022-03-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series تولید گیاهان زراعی
spelling doaj-art-6b3fcbebeabe4ded8d1f1df7fa8aa4962025-08-20T02:18:04ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesتولید گیاهان زراعی2008-739X2008-74032022-03-0115112114010.22069/ejcp.2022.19243.24376023اثر تاریخ کاشت بر میزان پروتئین، محتوای ساپونین و عملکرد دانه ژنوتیپ های های مختلف کینوا در شهرستان جیرفتمهدی بهروج0فرشید قادری فر1حمیدرضا صادقی پور2آسیه سیاهمرگویی3محمود باقری4دانشجوی دکتری، گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران،دانشیار، گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران،دانشیار، گروه زیست شناسی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران،دانشیار، گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران،5. استادیار پژوهشی، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج.چکیدهسابقه و هدف:باتوجه به خشکسالی ها، بحران آب و افزایش شوری خاک که طی چند سال اخیر در منطقه جیرفت روی داده است، کشت محصولات جایگزین برای فصل خنک با نیاز آبی کم، صرفه اقتصادی بالا و سازگار با منطقه و دوره رشد کوتاه ضروری به نظر می‌رسد. کینوا به دلیل نیاز آبی کم و مقاومت بالا به شوری گزینه مناسبی برای این امر می‌باشد، بر همین اساس این مطالعه با هدف بررسی میزان پروتئین، محتوای ساپونین، عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ‌های کینوا (Chenopodium quinoa Willd) در کشت پائیزه و زمستانه انجام شد.مواد و روش‌هااین آزمایش به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 4 تکرار، در مزرعه تحقیقاتی و آزمایشگاه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان در دو سال زراعی 98-1397 اجرا گردید. تاریخ کاشت (پائیزه و زمستانه) به عنوان عامل اصلی و ژنوتیپ های های Titicaca, Redcarina, Gza1, Q12, Q18, Q21, Q22, Q26, Q29, Q31 به عنوان عامل فرعی بودند. در این آزمایش صفاتی نظیر طول ساقه، طول دوره رشد، درصد پروتئین، ساپونین دانه، وزن هزار دانه و عملکرد دانه مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌هاتجزیه واریانس مرکب داده ها نشان داد صفات اندازه‌گیری شده در این آزمایش (طول ساقه، طول دوره رشد، درصد پروتیین و ساپونین دانه) تحت تاثیر معنی‌دار ژنوتیپ، تاریخ کاشت و اثر متقابل تاریخ کاشت و ژنوتیپ قرار گرفتند. طول گل آذین تنها تحت تاثیر معنی‌دار ژنوتیپ قرار گرفت. طول ساقه در کشت پاییزه و زمستانه بسیار متفاوت بود به طوری که در کشت پاییزه بیشترین طول ساقه در ژنوتیپ Q22 و Q12 مشاهده شد اما در کشت زمستانه بیشترین طول ساقه مربوط به ژنوتیپ های Q26 و Q29 بود، همچنین نتایج مقایسه میانگین اثر متقابل ژنوتیپ و تاریخ کاشت نشان داد در تمام ژنوتیپ های مورد مطالعه درصد ساپونین و پروتئین در کشت پاییزه کمتر از کشت زمستانه بود، دامنه تغیرات درصد ساپونین و پروتیین دانه به ترتیب بین 52/4 تا 56/5 درصد و 78/10 تا 89/13 درصد بود. همچنین عملکرد دانه و وزن هزاردانه کینوا تحت تاثیر معنی‌دار ژنوتیپ ، تاریخ کاشت و اثرات متقابل آنها قرار گرفت. دامنه تغییرات عملکرد دانه بین 91/1 (تیمار کشت پاییزه و ژنوتیپ GZA1) و 99/3 تن در هکتار (تیمار کشت پاییزه Q12) مشاهده شد.نتیجه گیرینتایج این تحقیق نیز این نیز نشان داد که امکان دو بار کشت این محصول در یکسال در منطقه جیرفت امکان پذیر است، مشروط بر اینکه از ارقام مناسب استفاده شود. بنابراین در کشت پاییزه ارقام Q12 و Q31 و در کشت زمستانه ارقام Q29 و Q26 توصیه می-شوند.https://ejcp.gau.ac.ir/article_6023_7b181a86e3f964eeb65cfefae57cb832.pdfدرصد پروتئینطول گل آذینعملکرد دانهمحتوای ساپونین
spellingShingle مهدی بهروج
فرشید قادری فر
حمیدرضا صادقی پور
آسیه سیاهمرگویی
محمود باقری
اثر تاریخ کاشت بر میزان پروتئین، محتوای ساپونین و عملکرد دانه ژنوتیپ های های مختلف کینوا در شهرستان جیرفت
تولید گیاهان زراعی
درصد پروتئین
طول گل آذین
عملکرد دانه
محتوای ساپونین
title اثر تاریخ کاشت بر میزان پروتئین، محتوای ساپونین و عملکرد دانه ژنوتیپ های های مختلف کینوا در شهرستان جیرفت
title_full اثر تاریخ کاشت بر میزان پروتئین، محتوای ساپونین و عملکرد دانه ژنوتیپ های های مختلف کینوا در شهرستان جیرفت
title_fullStr اثر تاریخ کاشت بر میزان پروتئین، محتوای ساپونین و عملکرد دانه ژنوتیپ های های مختلف کینوا در شهرستان جیرفت
title_full_unstemmed اثر تاریخ کاشت بر میزان پروتئین، محتوای ساپونین و عملکرد دانه ژنوتیپ های های مختلف کینوا در شهرستان جیرفت
title_short اثر تاریخ کاشت بر میزان پروتئین، محتوای ساپونین و عملکرد دانه ژنوتیپ های های مختلف کینوا در شهرستان جیرفت
title_sort اثر تاریخ کاشت بر میزان پروتئین، محتوای ساپونین و عملکرد دانه ژنوتیپ های های مختلف کینوا در شهرستان جیرفت
topic درصد پروتئین
طول گل آذین
عملکرد دانه
محتوای ساپونین
url https://ejcp.gau.ac.ir/article_6023_7b181a86e3f964eeb65cfefae57cb832.pdf
work_keys_str_mv AT mhdybhrwj ạtẖrtạrykẖḵạsẖtbrmyzạnprwtỷynmḥtwạysạpwnynwʿmlḵrddạnhzẖnwtyphạyhạymkẖtlfḵynwạdrsẖhrstạnjyrft
AT frsẖydqạdryfr ạtẖrtạrykẖḵạsẖtbrmyzạnprwtỷynmḥtwạysạpwnynwʿmlḵrddạnhzẖnwtyphạyhạymkẖtlfḵynwạdrsẖhrstạnjyrft
AT ḥmydrḍạṣạdqypwr ạtẖrtạrykẖḵạsẖtbrmyzạnprwtỷynmḥtwạysạpwnynwʿmlḵrddạnhzẖnwtyphạyhạymkẖtlfḵynwạdrsẖhrstạnjyrft
AT ậsyhsyạhmrgwyy ạtẖrtạrykẖḵạsẖtbrmyzạnprwtỷynmḥtwạysạpwnynwʿmlḵrddạnhzẖnwtyphạyhạymkẖtlfḵynwạdrsẖhrstạnjyrft
AT mḥmwdbạqry ạtẖrtạrykẖḵạsẖtbrmyzạnprwtỷynmḥtwạysạpwnynwʿmlḵrddạnhzẖnwtyphạyhạymkẖtlfḵynwạdrsẖhrstạnjyrft