Sztuka przekładu wobec badań semantyki form wierszowych

Artykuł dotyczy doboru odpowiedników form wierszowych w przekładzie i odwołuje się do badań wersologicznych poświęconych znakowej funkcji form metrycznych („funkcja metametryczna” zaproponowana przez Svetozara Petrovicia oraz polskie badania na temat semantyki form wierszowych). Użycie formy wiersz...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Teresa Dobrzyńska
Format: Article
Language:deu
Published: Pedagogical University of Krakow 2024-12-01
Series:Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica
Subjects:
Online Access:https://studiapoetica.uken.krakow.pl/article/view/10410
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:Artykuł dotyczy doboru odpowiedników form wierszowych w przekładzie i odwołuje się do badań wersologicznych poświęconych znakowej funkcji form metrycznych („funkcja metametryczna” zaproponowana przez Svetozara Petrovicia oraz polskie badania na temat semantyki form wierszowych). Użycie formy wiersza działa jako swego rodzaju filtr regulujący użycie różnych elementów językowych, wpływa więc na wartość stylistyczną tekstu i wprowadza pewien naddatek znaczeniowy. Tego typu rozważania zilustrowane zostały analizą dwóch wersji Psalmu 42 – przełożonego przez Jana Kochanowskiego (który zastosował strofę saficką, włączając w ten sposób psalm do rodzimej tradycji pieśniowej, zbieżnej z pewnymi formami łacińskiej poezji) i przez Czesława Miłosza (który przełożył psalm wersetem biblijnym, uwydatniając jego związek z kulturą hebrajską). Dokładne zestawienie tekstów Kochanowskiego i Miłosza wykazuje znaczące różnice w zakresie użytego materiału językowego. Regularna forma rymowanego wiersza sylabicznego zastosowana przez Kochanowskiego wymagała zastosowania wielu dodatkowych wyrazów dla utrzymania rytmu. Funkcję tych rytmicznych dodatków pełnią przede wszystkim przymiotniki, a owe dodane epitety modyfikują postać stylistyczną tekstu, który staje się bardziej obrazowy. Z kolei psalm w przekładzie Miłosza charakteryzuje się znacznie liczniejszym użyciem zaimków dzierżawczych, co wynikało z wiernego naśladowania formy oryginału i podkreślało odrębność archaicznego stylu biblijnego.
ISSN:2353-4583
2449-7401