„AI, wygeneruj obraz osoby z niepełnosprawnością”. (Od)tworzenie społecznych reprezentacji niepełnosprawności z wykorzystaniem narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji
Tematyka reprezentacji niepełnosprawności w tradycyjnych i internetowych mediach była dotychczas często podnoszona przez wielu badaczy, którzy udowodnili, że przedstawienia obecne w środkach masowego przekazu mogą wpływać na społeczne postrzeganie tego tematu. Rozwój nowych technologii komunikacyjn...
Saved in:
| Main Authors: | , , , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Lodz University Press
2025-03-01
|
| Series: | Acta Universitatis Lodziensis: Folia Sociologica |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://czasopisma.uni.lodz.pl/sociologica/article/view/26011 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850200990700011520 |
|---|---|
| author | Iwona Leonowicz-Bukała Monika Struck-Peregończyk Mikołaj Birek Katarzyna Dudzińska |
| author_facet | Iwona Leonowicz-Bukała Monika Struck-Peregończyk Mikołaj Birek Katarzyna Dudzińska |
| author_sort | Iwona Leonowicz-Bukała |
| collection | DOAJ |
| description |
Tematyka reprezentacji niepełnosprawności w tradycyjnych i internetowych mediach była dotychczas często podnoszona przez wielu badaczy, którzy udowodnili, że przedstawienia obecne w środkach masowego przekazu mogą wpływać na społeczne postrzeganie tego tematu. Rozwój nowych technologii komunikacyjnych oferuje dzisiaj jednak nowe szanse w kwestii przedstawiania adekwatnych, realistycznych wizerunków osób niepełnosprawnych, a także przynosi nowe ryzyka. W artykule zwrócono uwagę na jedną z najszybciej rozwijających się technologii, jaką jest generatywna sztuczna inteligencja (GenAI), wpływająca na profesjonalnych nadawców i platformy społecznościowe. Łatwy dostęp do narzędzi opartych o tzw. GenAI stwarza dotychczas nieznane wyzwania, dotyczące jej możliwych zastosowań w tworzeniu powszechnie dostępnych treści online. O ile sztuczna inteligencja może zwiększać dostępność i poprawiać jakość życia osób z niepełnosprawnościami, jej wykorzystanie może jednocześnie skutkować utrwaleniem negatywnych reprezentacji społecznych tej grupy.
W oparciu o przegląd istniejących problemów i dyskusji na ten temat oraz wyniki własnych badań, w artykule staramy się odpowiedzieć na pytania dotyczące możliwych mechanizmów powielania stereotypów wobec niepełnosprawności przez treści wizualne generowane przez narzędzia oparte na sztucznej inteligencji. W żadnym miejscu w artykule nie używano AI do procesu pisania.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-6114b808d9f242c2aed6f62b80f42d76 |
| institution | OA Journals |
| issn | 0208-600X 2353-4850 |
| language | English |
| publishDate | 2025-03-01 |
| publisher | Lodz University Press |
| record_format | Article |
| series | Acta Universitatis Lodziensis: Folia Sociologica |
| spelling | doaj-art-6114b808d9f242c2aed6f62b80f42d762025-08-20T02:12:10ZengLodz University PressActa Universitatis Lodziensis: Folia Sociologica0208-600X2353-48502025-03-019210.18778/0208-600X.92.03„AI, wygeneruj obraz osoby z niepełnosprawnością”. (Od)tworzenie społecznych reprezentacji niepełnosprawności z wykorzystaniem narzędzi generatywnej sztucznej inteligencjiIwona Leonowicz-Bukała0https://orcid.org/0000-0003-3164-1209Monika Struck-Peregończyk1https://orcid.org/0000-0001-8427-2510Mikołaj Birek2https://orcid.org/0000-0003-2659-5594Katarzyna Dudzińska3https://orcid.org/0009-0003-3321-2253Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie, Kolegium Mediów i Komunikacji SpołecznejWyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie, Kolegium Mediów i Komunikacji Społecznej Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie, Kolegium Mediów i Komunikacji SpołecznejWyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie, Kolegium Mediów i Komunikacji Społecznej Tematyka reprezentacji niepełnosprawności w tradycyjnych i internetowych mediach była dotychczas często podnoszona przez wielu badaczy, którzy udowodnili, że przedstawienia obecne w środkach masowego przekazu mogą wpływać na społeczne postrzeganie tego tematu. Rozwój nowych technologii komunikacyjnych oferuje dzisiaj jednak nowe szanse w kwestii przedstawiania adekwatnych, realistycznych wizerunków osób niepełnosprawnych, a także przynosi nowe ryzyka. W artykule zwrócono uwagę na jedną z najszybciej rozwijających się technologii, jaką jest generatywna sztuczna inteligencja (GenAI), wpływająca na profesjonalnych nadawców i platformy społecznościowe. Łatwy dostęp do narzędzi opartych o tzw. GenAI stwarza dotychczas nieznane wyzwania, dotyczące jej możliwych zastosowań w tworzeniu powszechnie dostępnych treści online. O ile sztuczna inteligencja może zwiększać dostępność i poprawiać jakość życia osób z niepełnosprawnościami, jej wykorzystanie może jednocześnie skutkować utrwaleniem negatywnych reprezentacji społecznych tej grupy. W oparciu o przegląd istniejących problemów i dyskusji na ten temat oraz wyniki własnych badań, w artykule staramy się odpowiedzieć na pytania dotyczące możliwych mechanizmów powielania stereotypów wobec niepełnosprawności przez treści wizualne generowane przez narzędzia oparte na sztucznej inteligencji. W żadnym miejscu w artykule nie używano AI do procesu pisania. https://czasopisma.uni.lodz.pl/sociologica/article/view/26011generatywna sztuczna inteligencjablockchainniepełnosprawnośćstereotypykomunikacja społecznauprzedzenia |
| spellingShingle | Iwona Leonowicz-Bukała Monika Struck-Peregończyk Mikołaj Birek Katarzyna Dudzińska „AI, wygeneruj obraz osoby z niepełnosprawnością”. (Od)tworzenie społecznych reprezentacji niepełnosprawności z wykorzystaniem narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji Acta Universitatis Lodziensis: Folia Sociologica generatywna sztuczna inteligencja blockchain niepełnosprawność stereotypy komunikacja społeczna uprzedzenia |
| title | „AI, wygeneruj obraz osoby z niepełnosprawnością”. (Od)tworzenie społecznych reprezentacji niepełnosprawności z wykorzystaniem narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji |
| title_full | „AI, wygeneruj obraz osoby z niepełnosprawnością”. (Od)tworzenie społecznych reprezentacji niepełnosprawności z wykorzystaniem narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji |
| title_fullStr | „AI, wygeneruj obraz osoby z niepełnosprawnością”. (Od)tworzenie społecznych reprezentacji niepełnosprawności z wykorzystaniem narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji |
| title_full_unstemmed | „AI, wygeneruj obraz osoby z niepełnosprawnością”. (Od)tworzenie społecznych reprezentacji niepełnosprawności z wykorzystaniem narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji |
| title_short | „AI, wygeneruj obraz osoby z niepełnosprawnością”. (Od)tworzenie społecznych reprezentacji niepełnosprawności z wykorzystaniem narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji |
| title_sort | ai wygeneruj obraz osoby z niepelnosprawnoscia od tworzenie spolecznych reprezentacji niepelnosprawnosci z wykorzystaniem narzedzi generatywnej sztucznej inteligencji |
| topic | generatywna sztuczna inteligencja blockchain niepełnosprawność stereotypy komunikacja społeczna uprzedzenia |
| url | https://czasopisma.uni.lodz.pl/sociologica/article/view/26011 |
| work_keys_str_mv | AT iwonaleonowiczbukała aiwygenerujobrazosobyzniepełnosprawnosciaodtworzeniespołecznychreprezentacjiniepełnosprawnoscizwykorzystaniemnarzedzigeneratywnejsztucznejinteligencji AT monikastruckperegonczyk aiwygenerujobrazosobyzniepełnosprawnosciaodtworzeniespołecznychreprezentacjiniepełnosprawnoscizwykorzystaniemnarzedzigeneratywnejsztucznejinteligencji AT mikołajbirek aiwygenerujobrazosobyzniepełnosprawnosciaodtworzeniespołecznychreprezentacjiniepełnosprawnoscizwykorzystaniemnarzedzigeneratywnejsztucznejinteligencji AT katarzynadudzinska aiwygenerujobrazosobyzniepełnosprawnosciaodtworzeniespołecznychreprezentacjiniepełnosprawnoscizwykorzystaniemnarzedzigeneratywnejsztucznejinteligencji |