تاثیر آهک و خاکستر چوب بر اصلاح pH و ویژگیهای زیستی دو خاک اسیدی
سابقه و هدف: باتوجه به افزایش سطح خاکهای اسیدی در استان گیلان و نیاز به یافتن منابعی که اصلاح اسیدیته را در درازمدت ایجاد کنند، در این پژوهش تاثیر خاکستر چوب و آهک بر اصلاح دو خاک اسیدی بررسی شد. از آنجا که در اصلاح درازمدت اسیدیته خاک ویژگیهای زیستی نیز اهمیت دارند، شاخصهای زیستی خاک نیز پس از...
Saved in:
| Main Authors: | , , , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | fas |
| Published: |
Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
2024-06-01
|
| Series: | مدیریت خاک و تولید پایدار |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://ejsms.gau.ac.ir/article_6977_af5004588e32ba90e47c589a0f45893c.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850058113289289728 |
|---|---|
| author | آناهیتا رمضانی محمد باقر فرهنگی نسرین قربان زاده مریم خلیلی راد |
| author_facet | آناهیتا رمضانی محمد باقر فرهنگی نسرین قربان زاده مریم خلیلی راد |
| author_sort | آناهیتا رمضانی |
| collection | DOAJ |
| description | سابقه و هدف: باتوجه به افزایش سطح خاکهای اسیدی در استان گیلان و نیاز به یافتن منابعی که اصلاح اسیدیته را در درازمدت ایجاد کنند، در این پژوهش تاثیر خاکستر چوب و آهک بر اصلاح دو خاک اسیدی بررسی شد. از آنجا که در اصلاح درازمدت اسیدیته خاک ویژگیهای زیستی نیز اهمیت دارند، شاخصهای زیستی خاک نیز پس از افزودن آهک و خاکستر چوب مطالعه شد.مواد و روشها: دو نمونه خاک اسیدی با pH اولیه 2/5 (خاک 1) و 3/4 (خاک 2) از منطقه فومن در استان گیلان نمونهبرداری شد. بر اساس نیاز آهکی محاسبه شدهی خاکها و pH کربنات کلسیم و خاکستر چوب، به ترتیب مقدار 32/4 و 94/7، گرم کربنات کلسیم و 23/7 و 24/13 گرم خاکستر چوب به خاک 1 و خاک 2 افزوده شد و مخلوط گردید تا وزن نهایی 650 گرم شود. خاکهای بدون اصلاحکننده نیز به عنوان شاهد در نظر گرفته شدند. انکوباسیون مخلوطها به مدت 6 ماه در رطوبت بهینه حدود 70 درصد ظرفیت مزرعه و دمای آزمایشگاه انجام شد. pH، قابلیت هدایت الکتریکی (EC)، کربن آلی (OC)، تنفس پایه میکروبی (MBR)، کربن زیستتوده میکروبی خاک (MBC) و سهم کربن میکروبی (Cmic) در زمانهای صفر، 2، 7، 14، 28، 42، 56، 86، 116، 146 و 176 روز اندازهگیری شد. آزمایش به صورت فاکتوریل-اسپلیت در زمان در قالب طرح کاملا تصادفی و در سه تکرار انجام شد. به اینصورت که ترکیبی از فاکتورهای خاک در دو سطح (خاک 1 و 2) و اصلاح کننده در سه سطح (بدون اصلاحکننده، آهک و خاکستر چوب) به عنوان کرت اصلی و زمان نمونهبرداری در 12 سطح به عنوان کرت فرعی در نظر گرفته شد. دادهها با نرم افزار SAS آنالیز شدند و مقایسه میانگینها با آزمون توکی (05/0 p <) انجام شد.یافتهها: آنالیز واریانس دادهها نشان داد که اثر همه فاکتورها و برهمکنش آنها بر pH و EC و اثر همه فاکتورها بر OC معنیدار بود (05/0 p <). زمان مهمترین فاکتور موثر بر شاخصهای زیستی بود. پس از شش ماه انکوباسیون، pH هر دو خاک 1 و 2 در تیمار آهک به طور معنیداری بیش از تیمار خاکستر چوب بود و به ترتیب به 7 و 2/7 رسید (05/0p < ). اما خاکستر چوب نیز pH را به ترتیب در دو خاک 1 و 2 به 7/5 و 3/6 افزایش داد (05/0p < ). روند تغییرات pH نشان داد که در دوره انکوباسیون، pH در تیمار خاکستر چوب همچنان افزایشی بود در حالیکه در تیمار آهک از ماه سوم تقریبا ثابت شد. تاثیر آهک بر EC اندکی بیشتر از خاکستر چوب بود. میانگین OC خاک در تیمار خاکستر چوب بیشتر از آهک بود. در تیمار شاهد و آهک روند تغییرات OC به طور کلی کاهشی بود در حالیکه در تیمار خاکستر چوب افزایشی بود. در تیمار خاکستر چوب OC خاکها از 4/1 و g 100g-1 7/1 به g 100g-1 06/2 افزایش یافت. روند تغییرات MBR در هر سه تیمار تقریبا یکسان بود. در طول 6 ماه انکوباسیون نوسان Cmic در تیمار شاهد از همه بیشتر و در تیمار خاکستر چوب از همه کمتر بود. تاثیر اصلاحکنندهها بر ویژگیهای شیمیایی خاکها نیز وابستهبود. اما در هر دو خاک روند تغییرات pH تقریبا مانند هم بود و در پایان دوره انکوباسیون به 9/6 رسید. نتیجهگیری: آهک در مقایسه با خاکستر چوب در زمان کوتاهتری pH را افزایش داد اما ویژگیهای شیمیایی مانند کربن آلی و قابلیت هدایت الکتریکی خاک و همچنین ویژگیهای زیستی در تیمار خاکستر چوب وضعیت بهتری داشتند. بنابراین میتوان گفت در اصلاح pH خاکهای اسیدی تاثیر خاکستر چوب به تدریج پدیدار میشود و همزمان میتواند ویژگیهای زیستی را نیز بهبود ببخشد بنابراین با رشد گیاهان چندساله در خاکهای اسیدی میتواند سازگارتر باشد. |
| format | Article |
| id | doaj-art-60beb4378bc241678b738c1c2a0945cd |
| institution | DOAJ |
| issn | 2322-1267 2322-1275 |
| language | fas |
| publishDate | 2024-06-01 |
| publisher | Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources |
| record_format | Article |
| series | مدیریت خاک و تولید پایدار |
| spelling | doaj-art-60beb4378bc241678b738c1c2a0945cd2025-08-20T02:51:15ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesمدیریت خاک و تولید پایدار2322-12672322-12752024-06-0114212410.22069/ejsms.2024.20561.20746977تاثیر آهک و خاکستر چوب بر اصلاح pH و ویژگیهای زیستی دو خاک اسیدیآناهیتا رمضانی0محمد باقر فرهنگی1نسرین قربان زاده2مریم خلیلی راد3دانشجوی کارشناسیارشد، گروه علوم خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.استادیار، گروه علوم خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.دانشیار ، گروه علوم خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.استادیار، گروه علوم خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.سابقه و هدف: باتوجه به افزایش سطح خاکهای اسیدی در استان گیلان و نیاز به یافتن منابعی که اصلاح اسیدیته را در درازمدت ایجاد کنند، در این پژوهش تاثیر خاکستر چوب و آهک بر اصلاح دو خاک اسیدی بررسی شد. از آنجا که در اصلاح درازمدت اسیدیته خاک ویژگیهای زیستی نیز اهمیت دارند، شاخصهای زیستی خاک نیز پس از افزودن آهک و خاکستر چوب مطالعه شد.مواد و روشها: دو نمونه خاک اسیدی با pH اولیه 2/5 (خاک 1) و 3/4 (خاک 2) از منطقه فومن در استان گیلان نمونهبرداری شد. بر اساس نیاز آهکی محاسبه شدهی خاکها و pH کربنات کلسیم و خاکستر چوب، به ترتیب مقدار 32/4 و 94/7، گرم کربنات کلسیم و 23/7 و 24/13 گرم خاکستر چوب به خاک 1 و خاک 2 افزوده شد و مخلوط گردید تا وزن نهایی 650 گرم شود. خاکهای بدون اصلاحکننده نیز به عنوان شاهد در نظر گرفته شدند. انکوباسیون مخلوطها به مدت 6 ماه در رطوبت بهینه حدود 70 درصد ظرفیت مزرعه و دمای آزمایشگاه انجام شد. pH، قابلیت هدایت الکتریکی (EC)، کربن آلی (OC)، تنفس پایه میکروبی (MBR)، کربن زیستتوده میکروبی خاک (MBC) و سهم کربن میکروبی (Cmic) در زمانهای صفر، 2، 7، 14، 28، 42، 56، 86، 116، 146 و 176 روز اندازهگیری شد. آزمایش به صورت فاکتوریل-اسپلیت در زمان در قالب طرح کاملا تصادفی و در سه تکرار انجام شد. به اینصورت که ترکیبی از فاکتورهای خاک در دو سطح (خاک 1 و 2) و اصلاح کننده در سه سطح (بدون اصلاحکننده، آهک و خاکستر چوب) به عنوان کرت اصلی و زمان نمونهبرداری در 12 سطح به عنوان کرت فرعی در نظر گرفته شد. دادهها با نرم افزار SAS آنالیز شدند و مقایسه میانگینها با آزمون توکی (05/0 p <) انجام شد.یافتهها: آنالیز واریانس دادهها نشان داد که اثر همه فاکتورها و برهمکنش آنها بر pH و EC و اثر همه فاکتورها بر OC معنیدار بود (05/0 p <). زمان مهمترین فاکتور موثر بر شاخصهای زیستی بود. پس از شش ماه انکوباسیون، pH هر دو خاک 1 و 2 در تیمار آهک به طور معنیداری بیش از تیمار خاکستر چوب بود و به ترتیب به 7 و 2/7 رسید (05/0p < ). اما خاکستر چوب نیز pH را به ترتیب در دو خاک 1 و 2 به 7/5 و 3/6 افزایش داد (05/0p < ). روند تغییرات pH نشان داد که در دوره انکوباسیون، pH در تیمار خاکستر چوب همچنان افزایشی بود در حالیکه در تیمار آهک از ماه سوم تقریبا ثابت شد. تاثیر آهک بر EC اندکی بیشتر از خاکستر چوب بود. میانگین OC خاک در تیمار خاکستر چوب بیشتر از آهک بود. در تیمار شاهد و آهک روند تغییرات OC به طور کلی کاهشی بود در حالیکه در تیمار خاکستر چوب افزایشی بود. در تیمار خاکستر چوب OC خاکها از 4/1 و g 100g-1 7/1 به g 100g-1 06/2 افزایش یافت. روند تغییرات MBR در هر سه تیمار تقریبا یکسان بود. در طول 6 ماه انکوباسیون نوسان Cmic در تیمار شاهد از همه بیشتر و در تیمار خاکستر چوب از همه کمتر بود. تاثیر اصلاحکنندهها بر ویژگیهای شیمیایی خاکها نیز وابستهبود. اما در هر دو خاک روند تغییرات pH تقریبا مانند هم بود و در پایان دوره انکوباسیون به 9/6 رسید. نتیجهگیری: آهک در مقایسه با خاکستر چوب در زمان کوتاهتری pH را افزایش داد اما ویژگیهای شیمیایی مانند کربن آلی و قابلیت هدایت الکتریکی خاک و همچنین ویژگیهای زیستی در تیمار خاکستر چوب وضعیت بهتری داشتند. بنابراین میتوان گفت در اصلاح pH خاکهای اسیدی تاثیر خاکستر چوب به تدریج پدیدار میشود و همزمان میتواند ویژگیهای زیستی را نیز بهبود ببخشد بنابراین با رشد گیاهان چندساله در خاکهای اسیدی میتواند سازگارتر باشد.https://ejsms.gau.ac.ir/article_6977_af5004588e32ba90e47c589a0f45893c.pdfاصلاح کننده خاککربن آلیکربن زیستتوده میکروبینسبت کربن میکروبی |
| spellingShingle | آناهیتا رمضانی محمد باقر فرهنگی نسرین قربان زاده مریم خلیلی راد تاثیر آهک و خاکستر چوب بر اصلاح pH و ویژگیهای زیستی دو خاک اسیدی مدیریت خاک و تولید پایدار اصلاح کننده خاک کربن آلی کربن زیستتوده میکروبی نسبت کربن میکروبی |
| title | تاثیر آهک و خاکستر چوب بر اصلاح pH و ویژگیهای زیستی دو خاک اسیدی |
| title_full | تاثیر آهک و خاکستر چوب بر اصلاح pH و ویژگیهای زیستی دو خاک اسیدی |
| title_fullStr | تاثیر آهک و خاکستر چوب بر اصلاح pH و ویژگیهای زیستی دو خاک اسیدی |
| title_full_unstemmed | تاثیر آهک و خاکستر چوب بر اصلاح pH و ویژگیهای زیستی دو خاک اسیدی |
| title_short | تاثیر آهک و خاکستر چوب بر اصلاح pH و ویژگیهای زیستی دو خاک اسیدی |
| title_sort | تاثیر آهک و خاکستر چوب بر اصلاح ph و ویژگیهای زیستی دو خاک اسیدی |
| topic | اصلاح کننده خاک کربن آلی کربن زیستتوده میکروبی نسبت کربن میکروبی |
| url | https://ejsms.gau.ac.ir/article_6977_af5004588e32ba90e47c589a0f45893c.pdf |
| work_keys_str_mv | AT ậnạhytạrmḍạny tạtẖyrậhḵwkẖạḵstrcẖwbbrạṣlạḥphwwyzẖgyhạyzystydwkẖạḵạsydy AT mḥmdbạqrfrhngy tạtẖyrậhḵwkẖạḵstrcẖwbbrạṣlạḥphwwyzẖgyhạyzystydwkẖạḵạsydy AT nsrynqrbạnzạdh tạtẖyrậhḵwkẖạḵstrcẖwbbrạṣlạḥphwwyzẖgyhạyzystydwkẖạḵạsydy AT mrymkẖlylyrạd tạtẖyrậhḵwkẖạḵstrcẖwbbrạṣlạḥphwwyzẖgyhạyzystydwkẖạḵạsydy |