احراز اختلاف در رویه دیوان بین‌المللی دادگستری در کشاکش شکل‌گرایی حقوقی و واقع‌گرایی حقوقی

دیوان بین‌­المللی دادگستری، مهم­ترین نهاد بین‌المللی در زمینۀ رسیدگی به اختلافات میان دولت‌هاست و هدف اصلی آن، حل و فصل اختلافات دولت‌ها در قضایای ترافعی، و پاسخ‌دادن به سؤالات نهادهای دارای صلاحیت در قالب نظر مشورتی است؛ ضمن اینکه توسعۀ حقوق بین‌الملل جزو تبعات اشتغال قضایی دیوان است و آرای دیوان ن...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: سید مصطفی میر محمدی, لادن حریریان
Format: Article
Language:fas
Published: CILA 2025-04-01
Series:Majallah-i Huqūqī-i Biyn/al-milalī-i
Subjects:
Online Access:https://www.cilamag.ir/article_717988_23b0a669e84c3c39f89147192e57fcb7.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:دیوان بین‌­المللی دادگستری، مهم­ترین نهاد بین‌المللی در زمینۀ رسیدگی به اختلافات میان دولت‌هاست و هدف اصلی آن، حل و فصل اختلافات دولت‌ها در قضایای ترافعی، و پاسخ‌دادن به سؤالات نهادهای دارای صلاحیت در قالب نظر مشورتی است؛ ضمن اینکه توسعۀ حقوق بین‌الملل جزو تبعات اشتغال قضایی دیوان است و آرای دیوان نیز گاهی به حمایت از آن می‌پردازد. دیوان در فرایند رسیدگی به دعاوی غالباً از دو رویة شکل‌گرایی(فرمالیسم) حقوقی و واقع­‌گرایی بهره می‌برد، ولی اتخاذ هر یک از این رویه­ها، تبعاتی را بر فرآیند رسیدگی و به تبع آن، عرصة حقوق بین‌­الملل همراه دارد. پژوهش حاضر در صدد است تا پیامد گرایش دیوان به هریک از این رویه­ها بالاخص شکل‌گرایی حقوقی را بررسی کرده و به آثار و نتایج آن بپردازد. نتایج پژوهش نشان می­دهد که امتناع از احراز صلاحیت به‌طور فزاینده­ای مشروعیت و اثربخشی دیوان را به­عنوان برترین نهاد قضایی جهان به سبب سلب فرصت‌های موجود در زمینه توسعه حقوق بین‌الملل و نیز تأثیرپذیری از واقعیات سیاسی تضعیف می­کند، چرا که شکل‌گرایی حقوقی باعث ناپویایی، عدم انعطاف و سیاسی­کاری دیوان می‌شود؛ لذا ضروری است دیوان برای غلبه بر ملاحظات سیاسی، با استناد به اصل ماوروماتیس و اتخاذ رویکرد واقع‌گرایی، در گسترش حقوق بین­‌الملل مؤثر باشد.
ISSN:2251-614X
2645-4858