جدایی زیست‌جهان از نظام و شکل‌گیری جامعه نظارتی در نمایشنامه دژ اثر هاوارد بارکر

ظهور روشنگری در غرب با ارزش بخشیدن به عقل ابزاریِ انسان در شناخت پدیده‌های پیرامون خود، سلطة انسان بر جهان اطرافش را توجیه کرد و به ایجاد ساختارهای اجتماعی مدرن در جامعه غربی انجامید. از میان منتقدان مدرنیته، میشل فوکو با پیگیری چگونگی شکل‌گیری سوژه در تاریخ جامعه غرب به تبارشناسی روابط قدرت و تغییر...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: جلال فرزانه دهکردی, سید محمد مرندی, یونس شکرخواه
Format: Article
Language:fas
Published: University of Tehran 2018-03-01
Series:پژوهش ادبیات معاصر جهان
Subjects:
Online Access:https://jor.ut.ac.ir/article_67531_7cc3cbc3ec57fca000c8d6d21e2c09fe.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850192586586718208
author جلال فرزانه دهکردی
سید محمد مرندی
یونس شکرخواه
author_facet جلال فرزانه دهکردی
سید محمد مرندی
یونس شکرخواه
author_sort جلال فرزانه دهکردی
collection DOAJ
description ظهور روشنگری در غرب با ارزش بخشیدن به عقل ابزاریِ انسان در شناخت پدیده‌های پیرامون خود، سلطة انسان بر جهان اطرافش را توجیه کرد و به ایجاد ساختارهای اجتماعی مدرن در جامعه غربی انجامید. از میان منتقدان مدرنیته، میشل فوکو با پیگیری چگونگی شکل‌گیری سوژه در تاریخ جامعه غرب به تبارشناسی روابط قدرت و تغییر شکل در روش‌های اِعمال قدرت می‌پردازد. یورگن هابرماس نیز با انتقاد از عقل ابزاری حاصل از مدرنیته راه رهایی از شیوﻩهای اِعمال قدرت نوین را در تقویت روابط میان سوژﻩهای انسانی جستجو می‌کند. بدین‌سان، هاوارد بارکر در نمایشنامة دژ جامعه‌ای را به تصویر می‌کشد که در ابتدا براساس روابط بین‌فردی و به صورت اشتراکی اداره ﻣﻲشده، سپس با بازگشت جنگجویی صلیبی و متعصب که مهندسی عقل-گرا نیز همراهیﺍش می‌کند به جامعهﺍی پلیسی تبدیل می‌شود که در آن شهروندان تحت نظارت دائم قرار می‌گیرند. نماد این سلطة انضباطی، ساختن دژی هراسناک است. بنابراین، پژوهش حاضر، با استفاده از دیدگاه فوکو و هابرماس درباره لزوم همراهی زیست‌جهان و نظام در جامعه، به واکاوی جامعه‌شناختی این نمایشنامه ﻣﻲپردازد.
format Article
id doaj-art-5d5d951ab7c042f69e76607948c401e4
institution OA Journals
issn 2588-4131
2588-7092
language fas
publishDate 2018-03-01
publisher University of Tehran
record_format Article
series پژوهش ادبیات معاصر جهان
spelling doaj-art-5d5d951ab7c042f69e76607948c401e42025-08-20T02:14:30ZfasUniversity of Tehranپژوهش ادبیات معاصر جهان2588-41312588-70922018-03-0123110312210.22059/jor.2018.141639.133867531جدایی زیست‌جهان از نظام و شکل‌گیری جامعه نظارتی در نمایشنامه دژ اثر هاوارد بارکرجلال فرزانه دهکردی0سید محمد مرندی1یونس شکرخواه2مربی امورشی/ دانشگاه امام صادق (ع)ریاست دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهرانریاست مرکز مطالعات بریتانیا ی دانشکده ی مطالعات جهان دانشگاه تهرانظهور روشنگری در غرب با ارزش بخشیدن به عقل ابزاریِ انسان در شناخت پدیده‌های پیرامون خود، سلطة انسان بر جهان اطرافش را توجیه کرد و به ایجاد ساختارهای اجتماعی مدرن در جامعه غربی انجامید. از میان منتقدان مدرنیته، میشل فوکو با پیگیری چگونگی شکل‌گیری سوژه در تاریخ جامعه غرب به تبارشناسی روابط قدرت و تغییر شکل در روش‌های اِعمال قدرت می‌پردازد. یورگن هابرماس نیز با انتقاد از عقل ابزاری حاصل از مدرنیته راه رهایی از شیوﻩهای اِعمال قدرت نوین را در تقویت روابط میان سوژﻩهای انسانی جستجو می‌کند. بدین‌سان، هاوارد بارکر در نمایشنامة دژ جامعه‌ای را به تصویر می‌کشد که در ابتدا براساس روابط بین‌فردی و به صورت اشتراکی اداره ﻣﻲشده، سپس با بازگشت جنگجویی صلیبی و متعصب که مهندسی عقل-گرا نیز همراهیﺍش می‌کند به جامعهﺍی پلیسی تبدیل می‌شود که در آن شهروندان تحت نظارت دائم قرار می‌گیرند. نماد این سلطة انضباطی، ساختن دژی هراسناک است. بنابراین، پژوهش حاضر، با استفاده از دیدگاه فوکو و هابرماس درباره لزوم همراهی زیست‌جهان و نظام در جامعه، به واکاوی جامعه‌شناختی این نمایشنامه ﻣﻲپردازد.https://jor.ut.ac.ir/article_67531_7cc3cbc3ec57fca000c8d6d21e2c09fe.pdfزیست جهاننظاممدرنیتهسراسربینعقل ابزاریدژجامعه نظارتی
spellingShingle جلال فرزانه دهکردی
سید محمد مرندی
یونس شکرخواه
جدایی زیست‌جهان از نظام و شکل‌گیری جامعه نظارتی در نمایشنامه دژ اثر هاوارد بارکر
پژوهش ادبیات معاصر جهان
زیست جهان
نظام
مدرنیته
سراسربین
عقل ابزاری
دژ
جامعه نظارتی
title جدایی زیست‌جهان از نظام و شکل‌گیری جامعه نظارتی در نمایشنامه دژ اثر هاوارد بارکر
title_full جدایی زیست‌جهان از نظام و شکل‌گیری جامعه نظارتی در نمایشنامه دژ اثر هاوارد بارکر
title_fullStr جدایی زیست‌جهان از نظام و شکل‌گیری جامعه نظارتی در نمایشنامه دژ اثر هاوارد بارکر
title_full_unstemmed جدایی زیست‌جهان از نظام و شکل‌گیری جامعه نظارتی در نمایشنامه دژ اثر هاوارد بارکر
title_short جدایی زیست‌جهان از نظام و شکل‌گیری جامعه نظارتی در نمایشنامه دژ اثر هاوارد بارکر
title_sort جدایی زیست‌جهان از نظام و شکل‌گیری جامعه نظارتی در نمایشنامه دژ اثر هاوارد بارکر
topic زیست جهان
نظام
مدرنیته
سراسربین
عقل ابزاری
دژ
جامعه نظارتی
url https://jor.ut.ac.ir/article_67531_7cc3cbc3ec57fca000c8d6d21e2c09fe.pdf
work_keys_str_mv AT jlạlfrzạnhdhḵrdy jdạyyzystjhạnạznẓạmwsẖḵlgyryjạmʿhnẓạrtydrnmạysẖnạmhdzẖạtẖrhạwạrdbạrḵr
AT sydmḥmdmrndy jdạyyzystjhạnạznẓạmwsẖḵlgyryjạmʿhnẓạrtydrnmạysẖnạmhdzẖạtẖrhạwạrdbạrḵr
AT ywnssẖḵrkẖwạh jdạyyzystjhạnạznẓạmwsẖḵlgyryjạmʿhnẓạrtydrnmạysẖnạmhdzẖạtẖrhạwạrdbạrḵr