Deneysel Sinema Üzerine Bir Seyirci Çalışması: Z Kuşağı Örneği

Klasik anlatının dışına çıkarak farklı teknikleri ve biçemleri önceleyen deneysel sinema, sanat akımları ve sinema felsefesi açısından önemli bir noktada durmaktadır. Deneysel anlatı sinema tarihi içindeki her yenilikte karşılık bulmuş, zaman içinde diğer türlerden ayrılarak kendi stilini yaratmayı...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: Zakir Avşar, Aysu Uğur Balcı
Format: Article
Language:English
Published: Ankara Haci Bayram Veli University 2025-07-01
Series:İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4410947
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849304122422984704
author Zakir Avşar
Aysu Uğur Balcı
author_facet Zakir Avşar
Aysu Uğur Balcı
author_sort Zakir Avşar
collection DOAJ
description Klasik anlatının dışına çıkarak farklı teknikleri ve biçemleri önceleyen deneysel sinema, sanat akımları ve sinema felsefesi açısından önemli bir noktada durmaktadır. Deneysel anlatı sinema tarihi içindeki her yenilikte karşılık bulmuş, zaman içinde diğer türlerden ayrılarak kendi stilini yaratmayı başarmıştır. Alanyazında ve film üretimlerinde kurmacaya oranla daha az yer edinen deneysel sinema, sinemanın düşünsel, estetik ve yenilikçi yönünü ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmanın amacı deneysel sinemayı derinlemesine ele almak ve seyirci boyutunu göz önüne alarak saha çalışması yapmaktır. Şüphesiz sinema, seyircisi ile var olmaktadır. Çalışmada deneysel sinemanın seyirci için ne ifade ettiği, seyircinin yorumları, tercihleri ve beğenileri üzerinde durulmuştur. Bununla birlikte çalışma, deneysel sinemanın seyirci açısından saha çalışması olarak ele alındığı ilk çalışma olma özelliğini taşımaktadır. Örneklem olarak Z kuşağı seyircisi seçilmiştir. Zira bir kuşağı incelemek, yeni seyirci profilini anlamak açısından önemli olmaktadır. Z kuşağı seyircisinin film türü tercihleri, film beğenileri, estetik alımlama biçimleri, seçimlerinde kültürel sermayenin rolü çalışmanın temel kavramlarını oluşturmaktadır. 18-25 yaş arası seyircilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmede seyircilerin sinemaya verdikleri anlam, film türü tercihleri ve deneysel filmler üzerine sorular sorulmuştur. Sanat ve edebiyat kuramlarında alımlama estetiği olarak adlandırılan kavram, bu çalışmada sinema araştırmaları için estetik alımlama olarak önerilmiş ve seyircinin estetik alımlama biçimlerinde deneysel filmlerin rolü ele alınmıştır. Araştırma sonucunda seyircinin film beğenilerinde eğitim sermayesi, sosyal çevre, aile, sanatsal yatkınlık, bireysel uğraşlar gibi kültürel sermaye bileşenlerinin rol oynadığı görülmüştür. Aynı zamanda deneysel filmlerle ilk kez karşılaşan seyirciler ile bu türü izleyen seyircilerin deneysel filmleri izledikten sonra eseri farklı yorumlama, analiz etme, anlamlandırma açısından estetik alımlama yaptıkları gözlemlenmiştir. Deneysel filmler, seyircinin aktif katılımını pekiştirirken okuryazar seyircinin felsefi, estetik ve kapsamlı bir analiz yapmasına olanak vermektedir. Böylelikle farklı bölümlerde okuyan seyirciler için sinema popüler beğeniden uzaklaşarak meşru beğeniye doğru ilerleyen bir sanat olmaktadır. Bunun sonucunda deneysel sinemanın, farklı bir bakış açısı sunarak estetik alımlamaya olanak verdiği görülmüştür.
format Article
id doaj-art-5c45010cde90443fb3ba2417285a67ba
institution Kabale University
issn 2147-4524
language English
publishDate 2025-07-01
publisher Ankara Haci Bayram Veli University
record_format Article
series İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi
spelling doaj-art-5c45010cde90443fb3ba2417285a67ba2025-08-20T03:55:49ZengAnkara Haci Bayram Veli Universityİletişim Kuram ve Araştırma Dergisi2147-45242025-07-01708010110.47998/ikad.15950721643Deneysel Sinema Üzerine Bir Seyirci Çalışması: Z Kuşağı ÖrneğiZakir Avşar0https://orcid.org/0000-0002-1427-127XAysu Uğur Balcı1https://orcid.org/0000-0003-0671-2909Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim FakültesiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiKlasik anlatının dışına çıkarak farklı teknikleri ve biçemleri önceleyen deneysel sinema, sanat akımları ve sinema felsefesi açısından önemli bir noktada durmaktadır. Deneysel anlatı sinema tarihi içindeki her yenilikte karşılık bulmuş, zaman içinde diğer türlerden ayrılarak kendi stilini yaratmayı başarmıştır. Alanyazında ve film üretimlerinde kurmacaya oranla daha az yer edinen deneysel sinema, sinemanın düşünsel, estetik ve yenilikçi yönünü ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmanın amacı deneysel sinemayı derinlemesine ele almak ve seyirci boyutunu göz önüne alarak saha çalışması yapmaktır. Şüphesiz sinema, seyircisi ile var olmaktadır. Çalışmada deneysel sinemanın seyirci için ne ifade ettiği, seyircinin yorumları, tercihleri ve beğenileri üzerinde durulmuştur. Bununla birlikte çalışma, deneysel sinemanın seyirci açısından saha çalışması olarak ele alındığı ilk çalışma olma özelliğini taşımaktadır. Örneklem olarak Z kuşağı seyircisi seçilmiştir. Zira bir kuşağı incelemek, yeni seyirci profilini anlamak açısından önemli olmaktadır. Z kuşağı seyircisinin film türü tercihleri, film beğenileri, estetik alımlama biçimleri, seçimlerinde kültürel sermayenin rolü çalışmanın temel kavramlarını oluşturmaktadır. 18-25 yaş arası seyircilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmede seyircilerin sinemaya verdikleri anlam, film türü tercihleri ve deneysel filmler üzerine sorular sorulmuştur. Sanat ve edebiyat kuramlarında alımlama estetiği olarak adlandırılan kavram, bu çalışmada sinema araştırmaları için estetik alımlama olarak önerilmiş ve seyircinin estetik alımlama biçimlerinde deneysel filmlerin rolü ele alınmıştır. Araştırma sonucunda seyircinin film beğenilerinde eğitim sermayesi, sosyal çevre, aile, sanatsal yatkınlık, bireysel uğraşlar gibi kültürel sermaye bileşenlerinin rol oynadığı görülmüştür. Aynı zamanda deneysel filmlerle ilk kez karşılaşan seyirciler ile bu türü izleyen seyircilerin deneysel filmleri izledikten sonra eseri farklı yorumlama, analiz etme, anlamlandırma açısından estetik alımlama yaptıkları gözlemlenmiştir. Deneysel filmler, seyircinin aktif katılımını pekiştirirken okuryazar seyircinin felsefi, estetik ve kapsamlı bir analiz yapmasına olanak vermektedir. Böylelikle farklı bölümlerde okuyan seyirciler için sinema popüler beğeniden uzaklaşarak meşru beğeniye doğru ilerleyen bir sanat olmaktadır. Bunun sonucunda deneysel sinemanın, farklı bir bakış açısı sunarak estetik alımlamaya olanak verdiği görülmüştür.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4410947deneysel sinemaseyirci çalışmalarız kuşağıestetik alımlamabeğeniexperimental cinemaspectator studygeneration zaesthetic receptiontaste
spellingShingle Zakir Avşar
Aysu Uğur Balcı
Deneysel Sinema Üzerine Bir Seyirci Çalışması: Z Kuşağı Örneği
İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi
deneysel sinema
seyirci çalışmaları
z kuşağı
estetik alımlama
beğeni
experimental cinema
spectator study
generation z
aesthetic reception
taste
title Deneysel Sinema Üzerine Bir Seyirci Çalışması: Z Kuşağı Örneği
title_full Deneysel Sinema Üzerine Bir Seyirci Çalışması: Z Kuşağı Örneği
title_fullStr Deneysel Sinema Üzerine Bir Seyirci Çalışması: Z Kuşağı Örneği
title_full_unstemmed Deneysel Sinema Üzerine Bir Seyirci Çalışması: Z Kuşağı Örneği
title_short Deneysel Sinema Üzerine Bir Seyirci Çalışması: Z Kuşağı Örneği
title_sort deneysel sinema uzerine bir seyirci calismasi z kusagi ornegi
topic deneysel sinema
seyirci çalışmaları
z kuşağı
estetik alımlama
beğeni
experimental cinema
spectator study
generation z
aesthetic reception
taste
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4410947
work_keys_str_mv AT zakiravsar deneyselsinemauzerinebirseyircicalısmasızkusagıornegi
AT aysuugurbalcı deneyselsinemauzerinebirseyircicalısmasızkusagıornegi