Hellen Diplomasisinde Uzlaşmazlıkların Çözümünde Tahkim Uygulaması
Topluluklar veya devletlerarası ilişkilerin düzenlenmesinin bir gereği olarak ortaya çıkan diplomasi, insanlık tarihinin en eski dönemlerinden beri yazılı kaynaklarda karşımıza çıkmaktadır. Belirli bir prosedür çerçevesinde gelişen ve işleyen diplomasi, birçok aracı da beraberinde getirmiştir. Diplo...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | deu |
| Published: |
Osman Köse
2025-05-01
|
| Series: | History Studies |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4145408 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850157946289258496 |
|---|---|
| author | Erdoğan Gürbüz Ümran Ozan Karahan |
| author_facet | Erdoğan Gürbüz Ümran Ozan Karahan |
| author_sort | Erdoğan Gürbüz |
| collection | DOAJ |
| description | Topluluklar veya devletlerarası ilişkilerin düzenlenmesinin bir gereği olarak ortaya çıkan diplomasi, insanlık tarihinin en eski dönemlerinden beri yazılı kaynaklarda karşımıza çıkmaktadır. Belirli bir prosedür çerçevesinde gelişen ve işleyen diplomasi, birçok aracı da beraberinde getirmiştir. Diplomasinin bir aracı olan ve konumuzun ana hatlarını oluşturan tahkim (διαιτητής) de bunlardan biridir. Edebi ve epigrafik kaynaklarda sık sık karşılaşılan tahkim, ihtilaf durumundaki iki tarafın ortak olarak seçtikleri üçüncü bir tarafça yapılan yargılama sürecinin tümünü içerir. Tahkim, özellikle Hellenistik Dönem’de Batı Anadolu kentlerinde toprak anlaşmazlıkları başta olmak üzere, borçlar, önemli suyolları ve limanların kullanımında yaşanan anlaşmazlıklarda sıklıkla kullanılmıştır. Taraflar bazen ihtilaf durumunda uzlaşarak tahkime giderken bazen ise geçmişte yaptıkları bir anlaşmanın şartına uyarak tahkime gitmekteydi. Tahkimin işleyişi, Roma’nın Hellenler üzerindeki hâkimiyetinin artmasıyla değişikliğe uğramıştır. Bu çalışmada edebi ve epigrafik kaynaklar ile tetkik ve telif eserlerden yola çıkarak topluluklar arası diplomasinin gelişimi ve akabinde ilk tahkim örneklerinden bahsedildikten sonra Hellen kentlerinde tahkimin uygulanış şekli, prosedürü ve Roma’nın bölgedeki hâkimiyetinden sonra ne gibi değişikliklere uğradığından bahsedilecektir. |
| format | Article |
| id | doaj-art-5bfa9cf74f2049e1b690abdeae48296a |
| institution | OA Journals |
| issn | 1309-4688 |
| language | deu |
| publishDate | 2025-05-01 |
| publisher | Osman Köse |
| record_format | Article |
| series | History Studies |
| spelling | doaj-art-5bfa9cf74f2049e1b690abdeae48296a2025-08-20T02:24:01ZdeuOsman KöseHistory Studies1309-46882025-05-011723173322404Hellen Diplomasisinde Uzlaşmazlıkların Çözümünde Tahkim UygulamasıErdoğan Gürbüzhttps://orcid.org/0000-0003-3476-5899Ümran Ozan Karahan0https://orcid.org/0000-0002-8179-9031UŞAK ÜNİVERSİTESİTopluluklar veya devletlerarası ilişkilerin düzenlenmesinin bir gereği olarak ortaya çıkan diplomasi, insanlık tarihinin en eski dönemlerinden beri yazılı kaynaklarda karşımıza çıkmaktadır. Belirli bir prosedür çerçevesinde gelişen ve işleyen diplomasi, birçok aracı da beraberinde getirmiştir. Diplomasinin bir aracı olan ve konumuzun ana hatlarını oluşturan tahkim (διαιτητής) de bunlardan biridir. Edebi ve epigrafik kaynaklarda sık sık karşılaşılan tahkim, ihtilaf durumundaki iki tarafın ortak olarak seçtikleri üçüncü bir tarafça yapılan yargılama sürecinin tümünü içerir. Tahkim, özellikle Hellenistik Dönem’de Batı Anadolu kentlerinde toprak anlaşmazlıkları başta olmak üzere, borçlar, önemli suyolları ve limanların kullanımında yaşanan anlaşmazlıklarda sıklıkla kullanılmıştır. Taraflar bazen ihtilaf durumunda uzlaşarak tahkime giderken bazen ise geçmişte yaptıkları bir anlaşmanın şartına uyarak tahkime gitmekteydi. Tahkimin işleyişi, Roma’nın Hellenler üzerindeki hâkimiyetinin artmasıyla değişikliğe uğramıştır. Bu çalışmada edebi ve epigrafik kaynaklar ile tetkik ve telif eserlerden yola çıkarak topluluklar arası diplomasinin gelişimi ve akabinde ilk tahkim örneklerinden bahsedildikten sonra Hellen kentlerinde tahkimin uygulanış şekli, prosedürü ve Roma’nın bölgedeki hâkimiyetinden sonra ne gibi değişikliklere uğradığından bahsedilecektir.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4145408diplomasitahkimhellenromadiplomacyarbitrationhellenesroman |
| spellingShingle | Erdoğan Gürbüz Ümran Ozan Karahan Hellen Diplomasisinde Uzlaşmazlıkların Çözümünde Tahkim Uygulaması History Studies diplomasi tahkim hellen roma diplomacy arbitration hellenes roman |
| title | Hellen Diplomasisinde Uzlaşmazlıkların Çözümünde Tahkim Uygulaması |
| title_full | Hellen Diplomasisinde Uzlaşmazlıkların Çözümünde Tahkim Uygulaması |
| title_fullStr | Hellen Diplomasisinde Uzlaşmazlıkların Çözümünde Tahkim Uygulaması |
| title_full_unstemmed | Hellen Diplomasisinde Uzlaşmazlıkların Çözümünde Tahkim Uygulaması |
| title_short | Hellen Diplomasisinde Uzlaşmazlıkların Çözümünde Tahkim Uygulaması |
| title_sort | hellen diplomasisinde uzlasmazliklarin cozumunde tahkim uygulamasi |
| topic | diplomasi tahkim hellen roma diplomacy arbitration hellenes roman |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4145408 |
| work_keys_str_mv | AT erdogangurbuz hellendiplomasisindeuzlasmazlıklarıncozumundetahkimuygulaması AT umranozankarahan hellendiplomasisindeuzlasmazlıklarıncozumundetahkimuygulaması |