Dinî Bir Sembol Olarak Bamyan Buda heykelleri: Dünü ve Bugünü

Budizm, MÖ. 6. asırlarda Hindistan’da ortaya çıkmıştır. Bu dinî ve ahlakî öğretiyi benimseyip çevresine öğretmeye çalışan Gautama Sakiamuni’nin ölümünden sonra kendisine “aydınlanan” anlamında Buddha denilmeye başlanmıştır. Buddha’nın izlediği yol ve öğretilerinin din olarak Hindistan’ın muhtelif bö...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: Mustafa Göregen, Muhammed Naim Naimi
Format: Article
Language:English
Published: Sakarya University 2025-04-01
Series:Akademik İncelemeler Dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4318445
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849722304125206528
author Mustafa Göregen
Muhammed Naim Naimi
author_facet Mustafa Göregen
Muhammed Naim Naimi
author_sort Mustafa Göregen
collection DOAJ
description Budizm, MÖ. 6. asırlarda Hindistan’da ortaya çıkmıştır. Bu dinî ve ahlakî öğretiyi benimseyip çevresine öğretmeye çalışan Gautama Sakiamuni’nin ölümünden sonra kendisine “aydınlanan” anlamında Buddha denilmeye başlanmıştır. Buddha’nın izlediği yol ve öğretilerinin din olarak Hindistan’ın muhtelif bölgelerine ve Hint hudutlarının dışına çıkması ise Maurya İmparatoru Aşoka döneminde olmuştur. Çalışmamızın ana konusunu oluşturan Buda Heykellerinin yapımı ise MS. Kuşan İmparatorluğu döneminde tıraş edilmiştir. Biri 53 bir diğeri ise 35 metre yükseklikte olan Buda Heykelleri, bugün Afganistan sınırlarında kalan Bamyan şehrinde yapılmıştır. Afganistan’da Budizm’in yayılması, Bamyan şehrinin Budizm’in merkezlerinden biri olarak kabul görmesi, dinî bir sembol ve kültürel miras olarak kabul edilen heykellerin yapılışı ve tahrip edilişi, çalışmamızın tali konuları arasında değerlendirilmiştir. Buna bağlı olarak çalışmamızda, Afganistan’ın Bamyan şehrinde bulunan iki adet Buda Heykeli’nin, Budizm’in en önemli objektif unsuru ve dinî sembolü olarak tıraş edilmesi, dinî bir unsur olarak kullanılması, kültürel ve tarihi miras olarak muhafaza edilmesi ile tahrip girişimleri ve tahrip edilmesi sürecinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamızda cevap aranan sorular ise dinî bir sembol olarak Afganistan’ın Bamyan şehri Hindukuş dağının eteğinde dağdan oyularak yapılan iki adet Buda Heykeli’nin ne zaman, kimler tarafından yapılmış? Dinî, tarihi ve kültürel değeri nedir? Bu önemli dinî sembol, günümüzde ne durumdadır, neden tahrip edilmiştir ve ne kadarı tahrip edilmiştir? Çalışma, Budizm’in Afganistan’ın Bamyan şehrindeki geçmişi, dinî bir sembol olarak Bamyan’daki Buda Heykellerinin yapılışı, muhafaza edilmesi, tahrip girişimleri ve 2001’deki tahrip edilmesi serüveni ile sınırlandırılmıştır. Yöntem olarak nitel araştırma desenlerinden literatüre dayalı tarama yöntemi tercih edilmiştir. Toplanan ikincil verilerin betimsel analiz teknikle değerlendirilip yorumlanmıştır.
format Article
id doaj-art-5b85e7430e554dd681bac72fbd16baef
institution DOAJ
issn 2602-3016
language English
publishDate 2025-04-01
publisher Sakarya University
record_format Article
series Akademik İncelemeler Dergisi
spelling doaj-art-5b85e7430e554dd681bac72fbd16baef2025-08-20T03:11:22ZengSakarya UniversityAkademik İncelemeler Dergisi2602-30162025-04-01201688410.17550/akademikincelemeler.157438728Dinî Bir Sembol Olarak Bamyan Buda heykelleri: Dünü ve BugünüMustafa Göregen0https://orcid.org/0000-0003-2546-2810Muhammed Naim Naimi1https://orcid.org/0000-0001-7528-5694Karabük Üniversitesi, İlahiyat FakültesiKarabük Üniversitesi İlahiyat FakültesiBudizm, MÖ. 6. asırlarda Hindistan’da ortaya çıkmıştır. Bu dinî ve ahlakî öğretiyi benimseyip çevresine öğretmeye çalışan Gautama Sakiamuni’nin ölümünden sonra kendisine “aydınlanan” anlamında Buddha denilmeye başlanmıştır. Buddha’nın izlediği yol ve öğretilerinin din olarak Hindistan’ın muhtelif bölgelerine ve Hint hudutlarının dışına çıkması ise Maurya İmparatoru Aşoka döneminde olmuştur. Çalışmamızın ana konusunu oluşturan Buda Heykellerinin yapımı ise MS. Kuşan İmparatorluğu döneminde tıraş edilmiştir. Biri 53 bir diğeri ise 35 metre yükseklikte olan Buda Heykelleri, bugün Afganistan sınırlarında kalan Bamyan şehrinde yapılmıştır. Afganistan’da Budizm’in yayılması, Bamyan şehrinin Budizm’in merkezlerinden biri olarak kabul görmesi, dinî bir sembol ve kültürel miras olarak kabul edilen heykellerin yapılışı ve tahrip edilişi, çalışmamızın tali konuları arasında değerlendirilmiştir. Buna bağlı olarak çalışmamızda, Afganistan’ın Bamyan şehrinde bulunan iki adet Buda Heykeli’nin, Budizm’in en önemli objektif unsuru ve dinî sembolü olarak tıraş edilmesi, dinî bir unsur olarak kullanılması, kültürel ve tarihi miras olarak muhafaza edilmesi ile tahrip girişimleri ve tahrip edilmesi sürecinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamızda cevap aranan sorular ise dinî bir sembol olarak Afganistan’ın Bamyan şehri Hindukuş dağının eteğinde dağdan oyularak yapılan iki adet Buda Heykeli’nin ne zaman, kimler tarafından yapılmış? Dinî, tarihi ve kültürel değeri nedir? Bu önemli dinî sembol, günümüzde ne durumdadır, neden tahrip edilmiştir ve ne kadarı tahrip edilmiştir? Çalışma, Budizm’in Afganistan’ın Bamyan şehrindeki geçmişi, dinî bir sembol olarak Bamyan’daki Buda Heykellerinin yapılışı, muhafaza edilmesi, tahrip girişimleri ve 2001’deki tahrip edilmesi serüveni ile sınırlandırılmıştır. Yöntem olarak nitel araştırma desenlerinden literatüre dayalı tarama yöntemi tercih edilmiştir. Toplanan ikincil verilerin betimsel analiz teknikle değerlendirilip yorumlanmıştır.https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4318445history of religionspsychology of religionafghanistanbamyanbuddhismdinler tarihidin psikolojisiafganistanbamyanbudizm
spellingShingle Mustafa Göregen
Muhammed Naim Naimi
Dinî Bir Sembol Olarak Bamyan Buda heykelleri: Dünü ve Bugünü
Akademik İncelemeler Dergisi
history of religions
psychology of religion
afghanistan
bamyan
buddhism
dinler tarihi
din psikolojisi
afganistan
bamyan
budizm
title Dinî Bir Sembol Olarak Bamyan Buda heykelleri: Dünü ve Bugünü
title_full Dinî Bir Sembol Olarak Bamyan Buda heykelleri: Dünü ve Bugünü
title_fullStr Dinî Bir Sembol Olarak Bamyan Buda heykelleri: Dünü ve Bugünü
title_full_unstemmed Dinî Bir Sembol Olarak Bamyan Buda heykelleri: Dünü ve Bugünü
title_short Dinî Bir Sembol Olarak Bamyan Buda heykelleri: Dünü ve Bugünü
title_sort dini bir sembol olarak bamyan buda heykelleri dunu ve bugunu
topic history of religions
psychology of religion
afghanistan
bamyan
buddhism
dinler tarihi
din psikolojisi
afganistan
bamyan
budizm
url https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4318445
work_keys_str_mv AT mustafagoregen dinibirsembololarakbamyanbudaheykelleridunuvebugunu
AT muhammednaimnaimi dinibirsembololarakbamyanbudaheykelleridunuvebugunu