مفهوم حق در دو پارادایم «فقه مدنی» و «دموکراسی غربی

مفهوم حق یکی از مفاهیم بنیادی در مباحث حقوقی، دینی و سیاسی و یکی از بنیان‌ها و اصول دموکراسی محسوب می‌شود. در دوران مدرن با ظهور متفکران و فلاسفه‌ای همچون توماس هابز و جان لاک، مفهوم حق از پس‌زمینۀ اخلاقی و الهیاتی خودش دور شده و با مفاهیمی همچون آزادی، اختیار و حاکمیت فردی پیوند یافت. از همان زمان...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: جعفر کبیری سرمزده
Format: Article
Language:fas
Published: Razavi University of Islamic Sciences 2016-09-01
Series:آموزه‌‌های فقه مدني
Online Access:https://cjd.razavi.ac.ir/article_154_de9bdf580a73a932e5f6ff3ac8591de7.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849706652302835712
author جعفر کبیری سرمزده
author_facet جعفر کبیری سرمزده
author_sort جعفر کبیری سرمزده
collection DOAJ
description مفهوم حق یکی از مفاهیم بنیادی در مباحث حقوقی، دینی و سیاسی و یکی از بنیان‌ها و اصول دموکراسی محسوب می‌شود. در دوران مدرن با ظهور متفکران و فلاسفه‌ای همچون توماس هابز و جان لاک، مفهوم حق از پس‌زمینۀ اخلاقی و الهیاتی خودش دور شده و با مفاهیمی همچون آزادی، اختیار و حاکمیت فردی پیوند یافت. از همان زمان بود که دوگانه‌انگاری و پارادوکسِ حق ـ تکلیف در ادبیات فلسفی و سیاسی مطرح شد. مفهوم حق در سنت فکری دینی ـ اسلامی هم دارای قدمت تاریخی است و از سوی علمای اسلامی مخصوصاً فقیهان مورد توجه قرار گرفته است. مفهوم حق هنگامی که در حوزۀ عمومی و سیاسی مسلمانان به کار برده می‌شود با مفهوم حق حاکمیت مردمی که مبنای دموکراسی است ارتباط می‌یابد و این سٶال مطرح می‌شود که در یک نظام دینی که مبتنی بر حاکمیت الهی است جایگاه مردم و حق حاکمیت آن‌ها به چه صورت است؟ در این پژوهش با بررسی مفهوم حق در دو پارادایم دموکراسی غربی و مردم‌سالاری دینی، دیدگاه‌های مختلف فقیهان در باب مفهوم حق مورد بررسی قرار گرفته است. به صورت مجمل می‌توان دیدگاه فقیهان شیعه را دربارۀ حق حاکمیت مردم و مشروعیت‌بخشیِ حضور آن‌ها، به سه دستۀ مخالفت مطلق، موافقت مطلق و موافقت مشروط تقسیم کرد.
format Article
id doaj-art-5a3cef3f3939434595f46ee5fd7801c2
institution DOAJ
issn 2251-936X
2783-3690
language fas
publishDate 2016-09-01
publisher Razavi University of Islamic Sciences
record_format Article
series آموزه‌‌های فقه مدني
spelling doaj-art-5a3cef3f3939434595f46ee5fd7801c22025-08-20T03:16:07ZfasRazavi University of Islamic Sciencesآموزه‌‌های فقه مدني2251-936X2783-36902016-09-01814145166154مفهوم حق در دو پارادایم «فقه مدنی» و «دموکراسی غربیجعفر کبیری سرمزده0عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد مقدسمفهوم حق یکی از مفاهیم بنیادی در مباحث حقوقی، دینی و سیاسی و یکی از بنیان‌ها و اصول دموکراسی محسوب می‌شود. در دوران مدرن با ظهور متفکران و فلاسفه‌ای همچون توماس هابز و جان لاک، مفهوم حق از پس‌زمینۀ اخلاقی و الهیاتی خودش دور شده و با مفاهیمی همچون آزادی، اختیار و حاکمیت فردی پیوند یافت. از همان زمان بود که دوگانه‌انگاری و پارادوکسِ حق ـ تکلیف در ادبیات فلسفی و سیاسی مطرح شد. مفهوم حق در سنت فکری دینی ـ اسلامی هم دارای قدمت تاریخی است و از سوی علمای اسلامی مخصوصاً فقیهان مورد توجه قرار گرفته است. مفهوم حق هنگامی که در حوزۀ عمومی و سیاسی مسلمانان به کار برده می‌شود با مفهوم حق حاکمیت مردمی که مبنای دموکراسی است ارتباط می‌یابد و این سٶال مطرح می‌شود که در یک نظام دینی که مبتنی بر حاکمیت الهی است جایگاه مردم و حق حاکمیت آن‌ها به چه صورت است؟ در این پژوهش با بررسی مفهوم حق در دو پارادایم دموکراسی غربی و مردم‌سالاری دینی، دیدگاه‌های مختلف فقیهان در باب مفهوم حق مورد بررسی قرار گرفته است. به صورت مجمل می‌توان دیدگاه فقیهان شیعه را دربارۀ حق حاکمیت مردم و مشروعیت‌بخشیِ حضور آن‌ها، به سه دستۀ مخالفت مطلق، موافقت مطلق و موافقت مشروط تقسیم کرد.https://cjd.razavi.ac.ir/article_154_de9bdf580a73a932e5f6ff3ac8591de7.pdf
spellingShingle جعفر کبیری سرمزده
مفهوم حق در دو پارادایم «فقه مدنی» و «دموکراسی غربی
آموزه‌‌های فقه مدني
title مفهوم حق در دو پارادایم «فقه مدنی» و «دموکراسی غربی
title_full مفهوم حق در دو پارادایم «فقه مدنی» و «دموکراسی غربی
title_fullStr مفهوم حق در دو پارادایم «فقه مدنی» و «دموکراسی غربی
title_full_unstemmed مفهوم حق در دو پارادایم «فقه مدنی» و «دموکراسی غربی
title_short مفهوم حق در دو پارادایم «فقه مدنی» و «دموکراسی غربی
title_sort مفهوم حق در دو پارادایم فقه مدنی و دموکراسی غربی
url https://cjd.razavi.ac.ir/article_154_de9bdf580a73a932e5f6ff3ac8591de7.pdf
work_keys_str_mv AT jʿfrḵbyrysrmzdh mfhwmḥqdrdwpạrạdạymfqhmdnywdmwḵrạsygẖrby