Arap Meselleri: Oluşum Süreci ve Tedvin Çalışmaları
İnsanlık tarihi boyunca her topluluk ve milletin, kendisine has özellikler taşıyan bir dili olmuştur. Dilin bu unsur ve yansımalarından biri de mesellerdir. Meseller, insanların yaşam tecrübeleridir. Veciz bir şekilde birbirinden farklı kalıp ve klişeleşmiş sözlerle nesilden nesile aktarılan meselle...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Çorum Çağrı Eğitim Vakfı
2025-03-01
|
| Series: | İslami İlimler Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4414017 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849761114554892288 |
|---|---|
| author | İlyas Karslı Ramazan Aslan |
| author_facet | İlyas Karslı Ramazan Aslan |
| author_sort | İlyas Karslı |
| collection | DOAJ |
| description | İnsanlık tarihi boyunca her topluluk ve milletin, kendisine has özellikler taşıyan bir dili olmuştur. Dilin bu unsur ve yansımalarından biri de mesellerdir. Meseller, insanların yaşam tecrübeleridir. Veciz bir şekilde birbirinden farklı kalıp ve klişeleşmiş sözlerle nesilden nesile aktarılan meseller, dilin son derece önemli ve kendisinden ayrılmayan bir parçasını oluşturmaktadır. Özellikle şiir, lügat, hitâbet, hadis, Kur’ân-ı Kerîm ve belâgatı içine alan nazım ve nesir gibi birçok edebî ve dinî metinlerde mesellerin kullanılması, bu türün rolünü ve önemini açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Meselin bu önemine binaen geçmişten günümüze birçok çalışma yapıldığı görülmektedir. Klasik dönemde Arap mesellerine dair bu çalışmaların başını Ubeyd b. Şeriyye el-Cürhümî’nin çektiği, Meydânî ve Zemahşerî ile kemale erdiği görülmektedir. Binaenaleyh araştırmaya konu olan bu çalışmamız Hicrî 1. asırdan 5. asrın sonuna kadar devam eden klasik dönem mesel eserlerini ve literatürü incelemeyi hedeflemiştir. Ayrıca, biçim ve içeriklerine dair genel bir perspektif sunmak ve Arap mesel türüne katkılarını değerlendirmek için her dönemden önemli eserler sunulmuştur. Bu inceleme ile Arap mesellerine dair ilk örneklerinin Câhiliye devrinde sahifelere yazıldığı ancak bunların bize ulaşmadığı tespit edilmiştir. Aynı şekilde Emevîler döneminde de benzer bir süreç olmuş ve bu dönemde yapılan çalışmalar günümüze ulaşamadan kaybolmuştur. Ancak bu dönemin Câhiliye’den farkı sonraki müelliflerin Emevî döneminde yazılan bu kaynakları görmeleri ve onlardan nakilde bulunmaları olmuştur. Abbâsîler dönemi ise mesel çalışmalarının hız kazandığı dönem olmuş ve sonraki dönem mesel araştırmalarına temel olacak eserler bu dönemde telif edilmiştir. Araştırmamız Hicrî 1. asırdan 5. asrın sonuna kadarki zaman dilimini kapsadığından 5. asır sonrasındaki çalışmaların tespitine ve bu dönemde kaleme alınan eserlerin incelenmesine katkı sağlayacaktır. |
| format | Article |
| id | doaj-art-57142455b2c541d2b24acb8a172b8686 |
| institution | DOAJ |
| issn | 1306-7044 |
| language | English |
| publishDate | 2025-03-01 |
| publisher | Çorum Çağrı Eğitim Vakfı |
| record_format | Article |
| series | İslami İlimler Dergisi |
| spelling | doaj-art-57142455b2c541d2b24acb8a172b86862025-08-20T03:06:08ZengÇorum Çağrı Eğitim Vakfıİslami İlimler Dergisi1306-70442025-03-0140617810.34082/islamiilimler.1595707167Arap Meselleri: Oluşum Süreci ve Tedvin Çalışmalarıİlyas Karslı0https://orcid.org/0000-0002-7273-8819Ramazan Aslan1https://orcid.org/0000-0002-8712-4393RECEP TAYYİP ERDOĞANTRABZON ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİİnsanlık tarihi boyunca her topluluk ve milletin, kendisine has özellikler taşıyan bir dili olmuştur. Dilin bu unsur ve yansımalarından biri de mesellerdir. Meseller, insanların yaşam tecrübeleridir. Veciz bir şekilde birbirinden farklı kalıp ve klişeleşmiş sözlerle nesilden nesile aktarılan meseller, dilin son derece önemli ve kendisinden ayrılmayan bir parçasını oluşturmaktadır. Özellikle şiir, lügat, hitâbet, hadis, Kur’ân-ı Kerîm ve belâgatı içine alan nazım ve nesir gibi birçok edebî ve dinî metinlerde mesellerin kullanılması, bu türün rolünü ve önemini açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Meselin bu önemine binaen geçmişten günümüze birçok çalışma yapıldığı görülmektedir. Klasik dönemde Arap mesellerine dair bu çalışmaların başını Ubeyd b. Şeriyye el-Cürhümî’nin çektiği, Meydânî ve Zemahşerî ile kemale erdiği görülmektedir. Binaenaleyh araştırmaya konu olan bu çalışmamız Hicrî 1. asırdan 5. asrın sonuna kadar devam eden klasik dönem mesel eserlerini ve literatürü incelemeyi hedeflemiştir. Ayrıca, biçim ve içeriklerine dair genel bir perspektif sunmak ve Arap mesel türüne katkılarını değerlendirmek için her dönemden önemli eserler sunulmuştur. Bu inceleme ile Arap mesellerine dair ilk örneklerinin Câhiliye devrinde sahifelere yazıldığı ancak bunların bize ulaşmadığı tespit edilmiştir. Aynı şekilde Emevîler döneminde de benzer bir süreç olmuş ve bu dönemde yapılan çalışmalar günümüze ulaşamadan kaybolmuştur. Ancak bu dönemin Câhiliye’den farkı sonraki müelliflerin Emevî döneminde yazılan bu kaynakları görmeleri ve onlardan nakilde bulunmaları olmuştur. Abbâsîler dönemi ise mesel çalışmalarının hız kazandığı dönem olmuş ve sonraki dönem mesel araştırmalarına temel olacak eserler bu dönemde telif edilmiştir. Araştırmamız Hicrî 1. asırdan 5. asrın sonuna kadarki zaman dilimini kapsadığından 5. asır sonrasındaki çalışmaların tespitine ve bu dönemde kaleme alınan eserlerin incelenmesine katkı sağlayacaktır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4414017arap edebiyatıarap meselleritedvincahiliyeemeviabbasi.arabic literaturearabic proverbtadwinjahiliyyaumayyadabbasid. |
| spellingShingle | İlyas Karslı Ramazan Aslan Arap Meselleri: Oluşum Süreci ve Tedvin Çalışmaları İslami İlimler Dergisi arap edebiyatı arap meselleri tedvin cahiliye emevi abbasi. arabic literature arabic proverb tadwin jahiliyya umayyad abbasid. |
| title | Arap Meselleri: Oluşum Süreci ve Tedvin Çalışmaları |
| title_full | Arap Meselleri: Oluşum Süreci ve Tedvin Çalışmaları |
| title_fullStr | Arap Meselleri: Oluşum Süreci ve Tedvin Çalışmaları |
| title_full_unstemmed | Arap Meselleri: Oluşum Süreci ve Tedvin Çalışmaları |
| title_short | Arap Meselleri: Oluşum Süreci ve Tedvin Çalışmaları |
| title_sort | arap meselleri olusum sureci ve tedvin calismalari |
| topic | arap edebiyatı arap meselleri tedvin cahiliye emevi abbasi. arabic literature arabic proverb tadwin jahiliyya umayyad abbasid. |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4414017 |
| work_keys_str_mv | AT ilyaskarslı arapmeselleriolusumsurecivetedvincalısmaları AT ramazanaslan arapmeselleriolusumsurecivetedvincalısmaları |