İbn Teymiye’nin Nasçı Akılcılığının Kelâmî Açıdan Değerlendirilmesi
Akıl nakil münasebeti konusunda üç ana yaklaşım bulunmaktadır. Kimi bütün dikkatini nakle kimi de akla odaklamıştır. Birini diğerine tabi kılmadan her ikisini de asıl kabul edilerek cem ve uzlaştırma yöntemi izlenmelidir. Tamamen nakle odaklananlar nassların zahirini gereğinden fazla ön plana çık...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | Arabic |
| Published: |
Eskişehir Osmangazi University
2014-06-01
|
| Series: | Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | http://dergipark.org.tr/esoguifd/issue/29555/317165?publisher=ogu |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849700668114206720 |
|---|---|
| author | Hüseyin AYDIN |
| author_facet | Hüseyin AYDIN |
| author_sort | Hüseyin AYDIN |
| collection | DOAJ |
| description | Akıl nakil münasebeti konusunda üç ana yaklaşım bulunmaktadır. Kimi
bütün dikkatini nakle kimi de akla odaklamıştır. Birini diğerine tabi kılmadan
her ikisini de asıl kabul edilerek cem ve uzlaştırma yöntemi izlenmelidir.
Tamamen nakle odaklananlar nassların zahirini gereğinden fazla ön plana çıkarır,
zahiri anlamlar ile malukat arasındaki çelişkileri gideremezler. Fıkıh, tefsir, hadis
gibi İslâmî ilimlerle meşgul olanların önünde iki temel yöntem bulunduğu
kanaatindeyiz.
1.İbn Teymiye’nin geliştirip sistematik hale getirdiği nasscı akılcılık.
2.Mu‘tezile’nin başlatıp, Ehl-i Sünnet kelâmcılarınca geliştirilerek Gazâlî ve
Fahreddin Râzî ile zirveye ulaşan kelâmî akılcılık. Kanaatimizce bu iki temel
yöntem İslâmî ilimlerde meseleleri ele alış tarzımızı belirlemektedir. Yeni selefîlik
nasscı akılcılığa göre hareket ederken kelâmî akılcılık Kur’an’a içkin mantığı
kavrayarak, Kur’an’ın temel ilkelerini, makâsıdını sabiteler olarak belirleyip aklın
ürettiği her malzemeyi imanı kaybetmekten korkmadan ele alan ve bilginin
konusu yapan araştırmalarını ve istidlallerini de buna göre düzenleyen bir yöntem
takip etmektedir. Sayılan özellikleri nedeniyle kelamî akılcılık nasscı akla göre
yeni problemlere çözüm bulmada daha başarılı olmaktadır. Başka bir husus nasscı
akılcılık insan bilgi ve aklını dar ve sınırlı bir çerçevede tutarken, kelâmî akılcılık
insanın tüm epistemik evrenini kuşatmakta, bilgi evinin çatısını kurmaktadır. |
| format | Article |
| id | doaj-art-54f66382676a407fb32bd19f02f230b2 |
| institution | DOAJ |
| issn | 2147-8171 |
| language | Arabic |
| publishDate | 2014-06-01 |
| publisher | Eskişehir Osmangazi University |
| record_format | Article |
| series | Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi |
| spelling | doaj-art-54f66382676a407fb32bd19f02f230b22025-08-20T03:18:12ZaraEskişehir Osmangazi UniversityEskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi2147-81712014-06-0111157208122İbn Teymiye’nin Nasçı Akılcılığının Kelâmî Açıdan DeğerlendirilmesiHüseyin AYDINAkıl nakil münasebeti konusunda üç ana yaklaşım bulunmaktadır. Kimi bütün dikkatini nakle kimi de akla odaklamıştır. Birini diğerine tabi kılmadan her ikisini de asıl kabul edilerek cem ve uzlaştırma yöntemi izlenmelidir. Tamamen nakle odaklananlar nassların zahirini gereğinden fazla ön plana çıkarır, zahiri anlamlar ile malukat arasındaki çelişkileri gideremezler. Fıkıh, tefsir, hadis gibi İslâmî ilimlerle meşgul olanların önünde iki temel yöntem bulunduğu kanaatindeyiz. 1.İbn Teymiye’nin geliştirip sistematik hale getirdiği nasscı akılcılık. 2.Mu‘tezile’nin başlatıp, Ehl-i Sünnet kelâmcılarınca geliştirilerek Gazâlî ve Fahreddin Râzî ile zirveye ulaşan kelâmî akılcılık. Kanaatimizce bu iki temel yöntem İslâmî ilimlerde meseleleri ele alış tarzımızı belirlemektedir. Yeni selefîlik nasscı akılcılığa göre hareket ederken kelâmî akılcılık Kur’an’a içkin mantığı kavrayarak, Kur’an’ın temel ilkelerini, makâsıdını sabiteler olarak belirleyip aklın ürettiği her malzemeyi imanı kaybetmekten korkmadan ele alan ve bilginin konusu yapan araştırmalarını ve istidlallerini de buna göre düzenleyen bir yöntem takip etmektedir. Sayılan özellikleri nedeniyle kelamî akılcılık nasscı akla göre yeni problemlere çözüm bulmada daha başarılı olmaktadır. Başka bir husus nasscı akılcılık insan bilgi ve aklını dar ve sınırlı bir çerçevede tutarken, kelâmî akılcılık insanın tüm epistemik evrenini kuşatmakta, bilgi evinin çatısını kurmaktadır.http://dergipark.org.tr/esoguifd/issue/29555/317165?publisher=oguKelam akıl rasyonalizm metotKalam intellect rationalism method |
| spellingShingle | Hüseyin AYDIN İbn Teymiye’nin Nasçı Akılcılığının Kelâmî Açıdan Değerlendirilmesi Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Kelam akıl rasyonalizm metot Kalam intellect rationalism method |
| title | İbn Teymiye’nin Nasçı Akılcılığının Kelâmî Açıdan Değerlendirilmesi |
| title_full | İbn Teymiye’nin Nasçı Akılcılığının Kelâmî Açıdan Değerlendirilmesi |
| title_fullStr | İbn Teymiye’nin Nasçı Akılcılığının Kelâmî Açıdan Değerlendirilmesi |
| title_full_unstemmed | İbn Teymiye’nin Nasçı Akılcılığının Kelâmî Açıdan Değerlendirilmesi |
| title_short | İbn Teymiye’nin Nasçı Akılcılığının Kelâmî Açıdan Değerlendirilmesi |
| title_sort | ibn teymiye nin nasci akilciliginin kelami acidan degerlendirilmesi |
| topic | Kelam akıl rasyonalizm metot Kalam intellect rationalism method |
| url | http://dergipark.org.tr/esoguifd/issue/29555/317165?publisher=ogu |
| work_keys_str_mv | AT huseyinaydin ibnteymiyeninnascıakılcılıgınınkelamiacıdandegerlendirilmesi |