تأثیر کاربرد انواع زغال زیستی بر غلظت سیلیسیم و برخی عناصر غذایی ضروری خاک دارای بافت لوم رسی سیلتی.

سابقه و هدف: بسیاری از خاک‌های کشاورزی ایران به‌علت مدیریت نامناسب از جمله سیستم تک‌کشتی و عدم رعایت تناوب زراعی، خروج کامل بقایای گیاهی از مزرعه و اقلیم خشک و نیمه خشک و عدم کاربرد کودها و اصلاح‌کننده‌های آلی از نظر ماده آلی فقیر هستند. مصرف بی‌رویه کودهای شیمیایی به منظور افزایش میزان تولیدات کشاو...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: مهرداد رنجبر, فردین صادق زاده, سید مصطفی عمادی, مهدی قاجارسپانلو, عبدالغفور احمدپور داشلی برون
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2022-06-01
Series:مدیریت خاک و تولید پایدار
Subjects:
Online Access:https://ejsms.gau.ac.ir/article_6179_b440a77d9abb390ea727540376367e4b.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850060408535121920
author مهرداد رنجبر
فردین صادق زاده
سید مصطفی عمادی
مهدی قاجارسپانلو
عبدالغفور احمدپور داشلی برون
author_facet مهرداد رنجبر
فردین صادق زاده
سید مصطفی عمادی
مهدی قاجارسپانلو
عبدالغفور احمدپور داشلی برون
author_sort مهرداد رنجبر
collection DOAJ
description سابقه و هدف: بسیاری از خاک‌های کشاورزی ایران به‌علت مدیریت نامناسب از جمله سیستم تک‌کشتی و عدم رعایت تناوب زراعی، خروج کامل بقایای گیاهی از مزرعه و اقلیم خشک و نیمه خشک و عدم کاربرد کودها و اصلاح‌کننده‌های آلی از نظر ماده آلی فقیر هستند. مصرف بی‌رویه کودهای شیمیایی به منظور افزایش میزان تولیدات کشاورزی به‌ویژه در بخش زراعی موجب بروز پیامدهای نامطلوب زیست محیطی می‌شود. امروزه با توسعه کشاورزی ارگانیک، استفاده از ترکیبات آلی برای کاهش استفاده از کودهای شیمیایی مورد توجه قرار گرفته است. نیشکر یک گیاه تجمع کننده سیلیسیم است و مدیریت ضعیف در کشت نیشکر می‌تواند سبب کاهش سیلیسیم قابل دسترس شود. یکی از مهم‌ترین اصلاح‌کننده‌های آلی برای بهبود ویژگی‌های خاک، محتوای کربن و بهبود غلظت سیلیسیم قابل دسترس، زغال زیستی می‌باشد. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر کاربرد انواع زغال زیستی بر غلظت سیلیسیم و برخی عناصر غذایی ضروری خاک دارای بافت لوم رسی سیلتی بود. مواد و روش‌ها: به‌منظور بررسی تأثیر کاربرد انواع زغال زیستی بر غلظت سیلیسیم و برخی عناصر غذایی ضروری خاک دارای بافت لوم رسی سیلتی، طرح آزمایشی به صورت آزمایش فاکتوریل، با دو فاکتور زغال زیستی و کود شیمیایی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه شرکت کشت و صنعت نیشکر امام خمینی (ره) خوزستان اجرا شد. زغال‌های زیستی‌ مورد استفاده در این پژوهش باگاس نیشکر، پوسته برنج، کاه برنج، کاه گندم و چوب نراد بودند که گرماکافت آن‌ها در کوره الکتریکی در دمای 300 درجه سانتیگراد و به مدت 3 ساعت گرماکافت انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل شاهد (بدون مصرف زغال زیستی و کود شیمیایی)، زغال زیستی ، کودهای شیمیایی و زغال زیستی به همراه کودهای شیمیایی بود. زغال‌های زیستی در سطح یک درصد وزنی به خاک اضافه شدند و تیمارها به مدت سه ماه در رطوبت ظرفیت زراعی انکوباسیون شدند. در پایان دوره انکوباسیون غلظت عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم، سیلیسیم، آهن، منگنز، مس و روی اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: نتایج آزمایش نشان داد که اثر تیمارها بر غلظت عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم، سیلیسیم، آهن، منگنز، مس و روی در خاک معنی‌دار بود. تیمار زغال زیستی کاه برنج به همراه نیتروژن، فسفر و پتاسیم (RSB+NPK) بیشترین غلظت نیتروژن، فسفر و پتاسیم خاک را داشت. بیشترین غلظت سیلیسیم خاک مربوط به تیمارهای زغال زیستی کاه برنج به همراه نیتروژن، فسفر و پتاسیم (RSB+NPK)، زغال زیستی کاه برنج به همراه نیتروژن و فسفر (RSB+NP) و زغال زیستی کاه برنج به همراه فسفر (RSB+P) بود که بین این تیمارها و تیمارهای زغال زیستی کاه برنج به همراه فسفر و پتاسیم (RSB+PK) و زغال زیستی کاه برنج (RSB) اختلاف معنی‌داری وجود نداشت.نتیجه‌گیری: به‌طور کلی نتایج این مطالعه نشان داد تیمارهای دارای زغال زیستی (زغال زیستی به تنهایی و یا همراه کود شیمیایی) نسبت به تیمارهای بدون زغال زیستی (شاهد و کود شیمیایی) تأثیر بیشتری در افزایش غلظت قابل دسترس عناصر غذایی در خاک داشتند. در بین زغال‌های زیستی نیز، زغال‌های زیستی کاه برنج، باگاس نیشکر و پوسته برنج در افزایش غلظت عناصر غذایی مؤثرتر بودند. به‌طور کلی می-توان نتیجه‌گیری کرد به‌دلیل اینکه زغال زیستی منبع غنی از این عناصر غذایی است و تأثیر مثبتی که بر ویژگی‌های خاک دارد می‌تواند به عنوان یک عامل مؤثر در جهت بهبود حاصلخیزی خاک استفاده شود.
format Article
id doaj-art-510ac1741b5b49db82de550874fa1f9f
institution DOAJ
issn 2322-1267
2322-1275
language fas
publishDate 2022-06-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series مدیریت خاک و تولید پایدار
spelling doaj-art-510ac1741b5b49db82de550874fa1f9f2025-08-20T02:50:33ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesمدیریت خاک و تولید پایدار2322-12672322-12752022-06-011228710510.22069/ejsms.2022.19279.20286179تأثیر کاربرد انواع زغال زیستی بر غلظت سیلیسیم و برخی عناصر غذایی ضروری خاک دارای بافت لوم رسی سیلتی.مهرداد رنجبر0فردین صادق زاده1سید مصطفی عمادی2مهدی قاجارسپانلو3عبدالغفور احمدپور داشلی برون4دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساریگروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده علوم زراعی ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساریعضو هیات علمی دانشیار، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساریدانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه شهید چمران اهوازسابقه و هدف: بسیاری از خاک‌های کشاورزی ایران به‌علت مدیریت نامناسب از جمله سیستم تک‌کشتی و عدم رعایت تناوب زراعی، خروج کامل بقایای گیاهی از مزرعه و اقلیم خشک و نیمه خشک و عدم کاربرد کودها و اصلاح‌کننده‌های آلی از نظر ماده آلی فقیر هستند. مصرف بی‌رویه کودهای شیمیایی به منظور افزایش میزان تولیدات کشاورزی به‌ویژه در بخش زراعی موجب بروز پیامدهای نامطلوب زیست محیطی می‌شود. امروزه با توسعه کشاورزی ارگانیک، استفاده از ترکیبات آلی برای کاهش استفاده از کودهای شیمیایی مورد توجه قرار گرفته است. نیشکر یک گیاه تجمع کننده سیلیسیم است و مدیریت ضعیف در کشت نیشکر می‌تواند سبب کاهش سیلیسیم قابل دسترس شود. یکی از مهم‌ترین اصلاح‌کننده‌های آلی برای بهبود ویژگی‌های خاک، محتوای کربن و بهبود غلظت سیلیسیم قابل دسترس، زغال زیستی می‌باشد. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر کاربرد انواع زغال زیستی بر غلظت سیلیسیم و برخی عناصر غذایی ضروری خاک دارای بافت لوم رسی سیلتی بود. مواد و روش‌ها: به‌منظور بررسی تأثیر کاربرد انواع زغال زیستی بر غلظت سیلیسیم و برخی عناصر غذایی ضروری خاک دارای بافت لوم رسی سیلتی، طرح آزمایشی به صورت آزمایش فاکتوریل، با دو فاکتور زغال زیستی و کود شیمیایی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه شرکت کشت و صنعت نیشکر امام خمینی (ره) خوزستان اجرا شد. زغال‌های زیستی‌ مورد استفاده در این پژوهش باگاس نیشکر، پوسته برنج، کاه برنج، کاه گندم و چوب نراد بودند که گرماکافت آن‌ها در کوره الکتریکی در دمای 300 درجه سانتیگراد و به مدت 3 ساعت گرماکافت انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل شاهد (بدون مصرف زغال زیستی و کود شیمیایی)، زغال زیستی ، کودهای شیمیایی و زغال زیستی به همراه کودهای شیمیایی بود. زغال‌های زیستی در سطح یک درصد وزنی به خاک اضافه شدند و تیمارها به مدت سه ماه در رطوبت ظرفیت زراعی انکوباسیون شدند. در پایان دوره انکوباسیون غلظت عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم، سیلیسیم، آهن، منگنز، مس و روی اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: نتایج آزمایش نشان داد که اثر تیمارها بر غلظت عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم، سیلیسیم، آهن، منگنز، مس و روی در خاک معنی‌دار بود. تیمار زغال زیستی کاه برنج به همراه نیتروژن، فسفر و پتاسیم (RSB+NPK) بیشترین غلظت نیتروژن، فسفر و پتاسیم خاک را داشت. بیشترین غلظت سیلیسیم خاک مربوط به تیمارهای زغال زیستی کاه برنج به همراه نیتروژن، فسفر و پتاسیم (RSB+NPK)، زغال زیستی کاه برنج به همراه نیتروژن و فسفر (RSB+NP) و زغال زیستی کاه برنج به همراه فسفر (RSB+P) بود که بین این تیمارها و تیمارهای زغال زیستی کاه برنج به همراه فسفر و پتاسیم (RSB+PK) و زغال زیستی کاه برنج (RSB) اختلاف معنی‌داری وجود نداشت.نتیجه‌گیری: به‌طور کلی نتایج این مطالعه نشان داد تیمارهای دارای زغال زیستی (زغال زیستی به تنهایی و یا همراه کود شیمیایی) نسبت به تیمارهای بدون زغال زیستی (شاهد و کود شیمیایی) تأثیر بیشتری در افزایش غلظت قابل دسترس عناصر غذایی در خاک داشتند. در بین زغال‌های زیستی نیز، زغال‌های زیستی کاه برنج، باگاس نیشکر و پوسته برنج در افزایش غلظت عناصر غذایی مؤثرتر بودند. به‌طور کلی می-توان نتیجه‌گیری کرد به‌دلیل اینکه زغال زیستی منبع غنی از این عناصر غذایی است و تأثیر مثبتی که بر ویژگی‌های خاک دارد می‌تواند به عنوان یک عامل مؤثر در جهت بهبود حاصلخیزی خاک استفاده شود.https://ejsms.gau.ac.ir/article_6179_b440a77d9abb390ea727540376367e4b.pdfگرماکافتحاصلخیزیکربن خاککود شیمیایی
spellingShingle مهرداد رنجبر
فردین صادق زاده
سید مصطفی عمادی
مهدی قاجارسپانلو
عبدالغفور احمدپور داشلی برون
تأثیر کاربرد انواع زغال زیستی بر غلظت سیلیسیم و برخی عناصر غذایی ضروری خاک دارای بافت لوم رسی سیلتی.
مدیریت خاک و تولید پایدار
گرماکافت
حاصلخیزی
کربن خاک
کود شیمیایی
title تأثیر کاربرد انواع زغال زیستی بر غلظت سیلیسیم و برخی عناصر غذایی ضروری خاک دارای بافت لوم رسی سیلتی.
title_full تأثیر کاربرد انواع زغال زیستی بر غلظت سیلیسیم و برخی عناصر غذایی ضروری خاک دارای بافت لوم رسی سیلتی.
title_fullStr تأثیر کاربرد انواع زغال زیستی بر غلظت سیلیسیم و برخی عناصر غذایی ضروری خاک دارای بافت لوم رسی سیلتی.
title_full_unstemmed تأثیر کاربرد انواع زغال زیستی بر غلظت سیلیسیم و برخی عناصر غذایی ضروری خاک دارای بافت لوم رسی سیلتی.
title_short تأثیر کاربرد انواع زغال زیستی بر غلظت سیلیسیم و برخی عناصر غذایی ضروری خاک دارای بافت لوم رسی سیلتی.
title_sort تأثیر کاربرد انواع زغال زیستی بر غلظت سیلیسیم و برخی عناصر غذایی ضروری خاک دارای بافت لوم رسی سیلتی
topic گرماکافت
حاصلخیزی
کربن خاک
کود شیمیایی
url https://ejsms.gau.ac.ir/article_6179_b440a77d9abb390ea727540376367e4b.pdf
work_keys_str_mv AT mhrdạdrnjbr tạtẖyrḵạrbrdạnwạʿzgẖạlzystybrgẖlẓtsylysymwbrkẖyʿnạṣrgẖdẖạyyḍrwrykẖạḵdạrạybạftlwmrsysylty
AT frdynṣạdqzạdh tạtẖyrḵạrbrdạnwạʿzgẖạlzystybrgẖlẓtsylysymwbrkẖyʿnạṣrgẖdẖạyyḍrwrykẖạḵdạrạybạftlwmrsysylty
AT sydmṣṭfyʿmạdy tạtẖyrḵạrbrdạnwạʿzgẖạlzystybrgẖlẓtsylysymwbrkẖyʿnạṣrgẖdẖạyyḍrwrykẖạḵdạrạybạftlwmrsysylty
AT mhdyqạjạrspạnlw tạtẖyrḵạrbrdạnwạʿzgẖạlzystybrgẖlẓtsylysymwbrkẖyʿnạṣrgẖdẖạyyḍrwrykẖạḵdạrạybạftlwmrsysylty
AT ʿbdạlgẖfwrạḥmdpwrdạsẖlybrwn tạtẖyrḵạrbrdạnwạʿzgẖạlzystybrgẖlẓtsylysymwbrkẖyʿnạṣrgẖdẖạyyḍrwrykẖạḵdạrạybạftlwmrsysylty