تأثیر ذهن تورمی بر تورم ذهنی و پیش‌بینی تورم در ایران (۱۳۹۲–۱۴۰۲)

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر ذهن تورمی، یعنی مشغول بودن ذهن مردم نسبت به افزایش قیمت کالاها و به‌ویژه دارایی‌ها، بر تورم ذهنی یا همان انتظارات تورمی بر تورم در اقتصاد ایران انجام شده است. داده‌های مورد استفاده شامل برخی شاخص‌های تورم ذهنی منعکس شده در فضای مجازی به‌طور خاص، گوگل ترندز، و مجموعه‌ای ا...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: علیرضا عرفانی, سیده ستایش شجاعی
Format: Article
Language:fas
Published: Imam Hussein University 2025-03-01
Series:پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه
Subjects:
Online Access:https://fbarj.ihu.ac.ir/article_209875_ddc8d26c4ce142285b2658902edb4a86.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850068059887239168
author علیرضا عرفانی
سیده ستایش شجاعی
author_facet علیرضا عرفانی
سیده ستایش شجاعی
author_sort علیرضا عرفانی
collection DOAJ
description این پژوهش با هدف بررسی تأثیر ذهن تورمی، یعنی مشغول بودن ذهن مردم نسبت به افزایش قیمت کالاها و به‌ویژه دارایی‌ها، بر تورم ذهنی یا همان انتظارات تورمی بر تورم در اقتصاد ایران انجام شده است. داده‌های مورد استفاده شامل برخی شاخص‌های تورم ذهنی منعکس شده در فضای مجازی به‌طور خاص، گوگل ترندز، و مجموعه‌ای از متغیرهای اقتصادی از فروردین ۱۳۹۲ تا اسفند ۱۴۰۲ است. این پژوهش یک مطالعه کاربردی است که با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و تحلیل همبستگی، به بررسی عوامل مؤثر بر نرخ تورم و پیش‌بینی آن با بهره‌گیری از الگوریتم‌های یادگیری ماشین با استفاده از نرم‌افزار پایتون می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد که در تحلیل تک‌متغیره، دو برابر شدن تورم ذهنی بدون اعمال وقفه زمانی منجر به افزایش ۰.۹ واحدی در نرخ تورم شده است. همچنین، با اعمال وقفه سه‌ماهه، این متغیر موجب افزایش ۴ واحدی نرخ تورم گردید. این یافته نشان می‌دهد که اثر تورم ذهنی نه‌تنها فوری است، بلکه در طول زمان تقویت می‌شود. در تحلیل چندمتغیره، تأثیر ذهن تورمی در مقایسه با سایر متغیرها کاهش یافته، اما همچنان معنادار باقی مانده است. این امر نشان‌دهنده آن است که ذهن تورمی، در کنار سایر متغیرهای کلیدی اقتصادی مانند قیمت طلا، دلار و تولید ناخالص داخلی، ابزاری قدرتمند برای تحلیل و پیش‌بینی تورم به شمار می‌آید. از بین الگوریتم‌های پیشرفته یادگیری ماشین، الگوریتم درخت تصمیم بهترین عملکرد را در پیش‌بینی نرخ تورم ارائه کرده است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند برای سیاست‌گذاران اقتصادی در مدیریت انتظارات تورمی و پیش‌بینی تحولات آتی نرخ تورم مفید باشد.
format Article
id doaj-art-50eea85b8c0f40159c82fb365c267764
institution DOAJ
issn 2717-1809
2717-199X
language fas
publishDate 2025-03-01
publisher Imam Hussein University
record_format Article
series پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه
spelling doaj-art-50eea85b8c0f40159c82fb365c2677642025-08-20T02:48:09ZfasImam Hussein Universityپژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه2717-18092717-199X2025-03-0161114710.47176/fbarj.2025.1459209875تأثیر ذهن تورمی بر تورم ذهنی و پیش‌بینی تورم در ایران (۱۳۹۲–۱۴۰۲)علیرضا عرفانی0سیده ستایش شجاعی1گروه اقتصاد دانشگاه سمنانگروه اقتصاد دانشگاه سمناناین پژوهش با هدف بررسی تأثیر ذهن تورمی، یعنی مشغول بودن ذهن مردم نسبت به افزایش قیمت کالاها و به‌ویژه دارایی‌ها، بر تورم ذهنی یا همان انتظارات تورمی بر تورم در اقتصاد ایران انجام شده است. داده‌های مورد استفاده شامل برخی شاخص‌های تورم ذهنی منعکس شده در فضای مجازی به‌طور خاص، گوگل ترندز، و مجموعه‌ای از متغیرهای اقتصادی از فروردین ۱۳۹۲ تا اسفند ۱۴۰۲ است. این پژوهش یک مطالعه کاربردی است که با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و تحلیل همبستگی، به بررسی عوامل مؤثر بر نرخ تورم و پیش‌بینی آن با بهره‌گیری از الگوریتم‌های یادگیری ماشین با استفاده از نرم‌افزار پایتون می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد که در تحلیل تک‌متغیره، دو برابر شدن تورم ذهنی بدون اعمال وقفه زمانی منجر به افزایش ۰.۹ واحدی در نرخ تورم شده است. همچنین، با اعمال وقفه سه‌ماهه، این متغیر موجب افزایش ۴ واحدی نرخ تورم گردید. این یافته نشان می‌دهد که اثر تورم ذهنی نه‌تنها فوری است، بلکه در طول زمان تقویت می‌شود. در تحلیل چندمتغیره، تأثیر ذهن تورمی در مقایسه با سایر متغیرها کاهش یافته، اما همچنان معنادار باقی مانده است. این امر نشان‌دهنده آن است که ذهن تورمی، در کنار سایر متغیرهای کلیدی اقتصادی مانند قیمت طلا، دلار و تولید ناخالص داخلی، ابزاری قدرتمند برای تحلیل و پیش‌بینی تورم به شمار می‌آید. از بین الگوریتم‌های پیشرفته یادگیری ماشین، الگوریتم درخت تصمیم بهترین عملکرد را در پیش‌بینی نرخ تورم ارائه کرده است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند برای سیاست‌گذاران اقتصادی در مدیریت انتظارات تورمی و پیش‌بینی تحولات آتی نرخ تورم مفید باشد.https://fbarj.ihu.ac.ir/article_209875_ddc8d26c4ce142285b2658902edb4a86.pdfانتظارات تورمیپیش‌بینیتورمگوگل ترندزیادگیری ماشین
spellingShingle علیرضا عرفانی
سیده ستایش شجاعی
تأثیر ذهن تورمی بر تورم ذهنی و پیش‌بینی تورم در ایران (۱۳۹۲–۱۴۰۲)
پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه
انتظارات تورمی
پیش‌بینی
تورم
گوگل ترندز
یادگیری ماشین
title تأثیر ذهن تورمی بر تورم ذهنی و پیش‌بینی تورم در ایران (۱۳۹۲–۱۴۰۲)
title_full تأثیر ذهن تورمی بر تورم ذهنی و پیش‌بینی تورم در ایران (۱۳۹۲–۱۴۰۲)
title_fullStr تأثیر ذهن تورمی بر تورم ذهنی و پیش‌بینی تورم در ایران (۱۳۹۲–۱۴۰۲)
title_full_unstemmed تأثیر ذهن تورمی بر تورم ذهنی و پیش‌بینی تورم در ایران (۱۳۹۲–۱۴۰۲)
title_short تأثیر ذهن تورمی بر تورم ذهنی و پیش‌بینی تورم در ایران (۱۳۹۲–۱۴۰۲)
title_sort تأثیر ذهن تورمی بر تورم ذهنی و پیش‌بینی تورم در ایران ۱۳۹۲ ۱۴۰۲
topic انتظارات تورمی
پیش‌بینی
تورم
گوگل ترندز
یادگیری ماشین
url https://fbarj.ihu.ac.ir/article_209875_ddc8d26c4ce142285b2658902edb4a86.pdf
work_keys_str_mv AT ʿlyrḍạʿrfạny tạtẖyrdẖhntwrmybrtwrmdẖhnywpysẖbynytwrmdrạyrạn13921402
AT sydhstạysẖsẖjạʿy tạtẖyrdẖhntwrmybrtwrmdẖhnywpysẖbynytwrmdrạyrạn13921402