نحوۀ حضور امر معنوی در شکل‌گیری معماری (معماری اسلامی: از نفی تا ایجاب)

این مقاله به بررسی مفهوم معماری اسلامی و نقد نگرش‌های شرق‌شناسانه‌ای که در دویست سال اخیر شکل گرفته، می‌پردازد. هدف پژوهش، تحلیل ضرورت حضور امر معنوی در معماری به‌مثابۀ یک پدیده است که به‌جای تمرکز بر پاسخ‌ها و فرم‌های نهایی، به فرایند مسئله‌یابی و نیازهای بنیادین توجه دارد. چارچوب نظری مقاله، در را...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: سیدامین سیدین
Format: Article
Language:English
Published: Nazar 2025-06-01
Series:هنر و تمدن شرق
Subjects:
Online Access:http://www.jaco-sj.com/article_214090_7289f69852faf149db88595a63c777a7.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849238460003516416
author سیدامین سیدین
author_facet سیدامین سیدین
author_sort سیدامین سیدین
collection DOAJ
description این مقاله به بررسی مفهوم معماری اسلامی و نقد نگرش‌های شرق‌شناسانه‌ای که در دویست سال اخیر شکل گرفته، می‌پردازد. هدف پژوهش، تحلیل ضرورت حضور امر معنوی در معماری به‌مثابۀ یک پدیده است که به‌جای تمرکز بر پاسخ‌ها و فرم‌های نهایی، به فرایند مسئله‌یابی و نیازهای بنیادین توجه دارد. چارچوب نظری مقاله، در راستای نقد گفتمان مرسوم در مورد معماری اسلامی است که با تفسیر و کاربرد ناقص آن، به از دست رفتن قابلیت این مفهوم به‌عنوان یک سنت فکری و تجربه زیستی تاریخی منجر شده است. این نگاه، به‌جای توجه به فرایند و مسیر، تنها بر محصول نهایی و مصداق تأکید می‌کند. سوال اصلی پژوهش این است که چگونه می‌توان معماری اسلامی را به‌مثابۀ یک فرایند معنوی و مسئله‌محور بازتعریف کرد که به توسعۀ بومی و خودآگاهی جمعی کمک کند؟ پژوهش حاضر، در تلاش است تا معانی صلب و ناکارآمدی که به مفهوم معماری اسلامی افزوده شده است را با رویکردی فلسفی و در قالب پارادایم تفسیری کنار بگذارد. روش این پژوهش پدیدارشناختی است و با تحلیل نشانه‌های ظاهری، در پی کشف معانی و باطن پدیدۀ معماری اسلامی معنا پیدا می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که معماری به‌عنوان یکی از مظاهر تمدن، نیازمند احضار امر معنوی در جهت‌دهی به مسیر توسعه است؛ به‌ویژه برای خلق فضایی که بتواند نیازهای معنوی را در قالب ظرفی برای فعالیت‌های مبتنی بر معنا برآورده سازد.
format Article
id doaj-art-501708d07f154e0bb79c7ca05984d9de
institution Kabale University
issn 2345-6612
2345-6620
language English
publishDate 2025-06-01
publisher Nazar
record_format Article
series هنر و تمدن شرق
spelling doaj-art-501708d07f154e0bb79c7ca05984d9de2025-08-20T04:01:36ZengNazarهنر و تمدن شرق2345-66122345-66202025-06-01134861510.22034/jaco.2025.477050.1422214090نحوۀ حضور امر معنوی در شکل‌گیری معماری (معماری اسلامی: از نفی تا ایجاب)سیدامین سیدین0استادیار، گروه معماری، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.این مقاله به بررسی مفهوم معماری اسلامی و نقد نگرش‌های شرق‌شناسانه‌ای که در دویست سال اخیر شکل گرفته، می‌پردازد. هدف پژوهش، تحلیل ضرورت حضور امر معنوی در معماری به‌مثابۀ یک پدیده است که به‌جای تمرکز بر پاسخ‌ها و فرم‌های نهایی، به فرایند مسئله‌یابی و نیازهای بنیادین توجه دارد. چارچوب نظری مقاله، در راستای نقد گفتمان مرسوم در مورد معماری اسلامی است که با تفسیر و کاربرد ناقص آن، به از دست رفتن قابلیت این مفهوم به‌عنوان یک سنت فکری و تجربه زیستی تاریخی منجر شده است. این نگاه، به‌جای توجه به فرایند و مسیر، تنها بر محصول نهایی و مصداق تأکید می‌کند. سوال اصلی پژوهش این است که چگونه می‌توان معماری اسلامی را به‌مثابۀ یک فرایند معنوی و مسئله‌محور بازتعریف کرد که به توسعۀ بومی و خودآگاهی جمعی کمک کند؟ پژوهش حاضر، در تلاش است تا معانی صلب و ناکارآمدی که به مفهوم معماری اسلامی افزوده شده است را با رویکردی فلسفی و در قالب پارادایم تفسیری کنار بگذارد. روش این پژوهش پدیدارشناختی است و با تحلیل نشانه‌های ظاهری، در پی کشف معانی و باطن پدیدۀ معماری اسلامی معنا پیدا می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که معماری به‌عنوان یکی از مظاهر تمدن، نیازمند احضار امر معنوی در جهت‌دهی به مسیر توسعه است؛ به‌ویژه برای خلق فضایی که بتواند نیازهای معنوی را در قالب ظرفی برای فعالیت‌های مبتنی بر معنا برآورده سازد.http://www.jaco-sj.com/article_214090_7289f69852faf149db88595a63c777a7.pdfمعماریامر معنویمفهوم معماری اسلامیفضا
spellingShingle سیدامین سیدین
نحوۀ حضور امر معنوی در شکل‌گیری معماری (معماری اسلامی: از نفی تا ایجاب)
هنر و تمدن شرق
معماری
امر معنوی
مفهوم معماری اسلامی
فضا
title نحوۀ حضور امر معنوی در شکل‌گیری معماری (معماری اسلامی: از نفی تا ایجاب)
title_full نحوۀ حضور امر معنوی در شکل‌گیری معماری (معماری اسلامی: از نفی تا ایجاب)
title_fullStr نحوۀ حضور امر معنوی در شکل‌گیری معماری (معماری اسلامی: از نفی تا ایجاب)
title_full_unstemmed نحوۀ حضور امر معنوی در شکل‌گیری معماری (معماری اسلامی: از نفی تا ایجاب)
title_short نحوۀ حضور امر معنوی در شکل‌گیری معماری (معماری اسلامی: از نفی تا ایجاب)
title_sort نحوۀ حضور امر معنوی در شکل‌گیری معماری معماری اسلامی از نفی تا ایجاب
topic معماری
امر معنوی
مفهوم معماری اسلامی
فضا
url http://www.jaco-sj.com/article_214090_7289f69852faf149db88595a63c777a7.pdf
work_keys_str_mv AT sydạmynsydyn nḥwەḥḍwrạmrmʿnwydrsẖḵlgyrymʿmạrymʿmạryạslạmyạznfytạạyjạb